Avrupa'da masalın yazılı bir edebî tür olarak doğuşu Venedik'te ve Napoli'de başlar, on yedinci yüzyıl sonunun Paris salonlarında moda olur. Bu modül Straparola'yı, Basile'nin Napoli lehçesiyle yazılmış Pentamerone'sini, Perrault'nun 1697 derlemesini ve adını «peri masalı» türüne veren Madame d'Aulnoy ile kadın masal yazarlarını (conteuses) okur. Aynı yıllarda Galland'ın Binbir Gece'si ve Pétis de la Croix'nın «Türk masalları» Paris'te bir Doğu modası başlatır; Kırk Vezir hikâyeleri bu yolla Fransızcaya geçer. Modül, Beaumont'un «Güzel ve Çirkin»i ve kırk bir ciltlik Cabinet des fées ile salon masalının mirasını toplar.
Masal merceği. Dersin merkezinde belirli masallar durur. Her masal hangi derlemeden, kimden ve hangi tip numarasıyla geldiği söylenerek anlatılır; bir derleme varyantlardan biridir, masalın «asıl metni» değildir.
Bu modülün sonunda
- Straparola, Basile ve Perrault metinlerini dil, çerçeve ve okur bakımından ayırır.
- Perrault masallarının sonundaki manzum ahlâk derslerini masalın kendisinden ayırır ve yorumlar.
- Conteuses geleneğini kadın yazarların salon kültüründeki yeriyle anlatır.
- Doğu masalının on sekizinci yüzyıl Fransa'sındaki modasını Türkçe bir kaynakla ilişkilendirir.
Dersler
- M18-D01Straparola'nın «Hoş Geceler»iProgramda
Straparola'nın 1550'lerde Venedik'te yayımlanan «Le piacevoli notti» derlemesinin çerçevesini (karnaval gecelerinde bir araya gelen topluluk) çıkarır ve derlemede masalın hangi ölçüde ilk kez yazılı bir edebî tür olarak göründüğünü tartışır.
- M18-D02Basile'nin Pentamerone'siProgramda
Basile'nin ölümünden sonra 1634–1636'da yayımlanan Napoli lehçesindeki «Lo cunto de li cunti»sinin beş günlük, günde on masallık çerçevesini çıkarır ve barok üslubun masala kattığı alayı bir örnek pasajla gösterir.
- M18-D03Perrault 1697Programda
Perrault'nun 1697 tarihli «Histoires ou contes du temps passé»sındaki sekiz düzyazı masalı listeler ve «Kırmızı Başlıklı Kız»ın sonundaki manzum ahlâk dersini masalın saray okuruna nasıl seslendiğini göstermek için çözümler.
- M18-D04Madame d'Aulnoy ve «peri masalı» adıProgramda
Madame d'Aulnoy'nun masallarında perilerin, dönüşümlerin ve aşk sınavlarının yerini çıkarır ve «contes des fées» adının bu türe nasıl yerleştiğini açıklar.
- M18-D05Kadın masal yazarları (conteuses)Programda
L'Héritier, Murat ve La Force gibi kadın yazarların salonlarda anlatıp yazdığı masalları tanıtır ve kadın yazarların masalda evlilik, seçim ve bağımsızlık sorularını nasıl işlediğini bir örnek üzerinde gösterir.
- M18-D06Paris salonunda Doğu masalıProgramda
Galland'ın Binbir Gece'si ile Pétis de la Croix'nın Kırk Vezir hikâyelerinden çevirdiği «Türk masalları»nı on sekizinci yüzyıl başı Paris'inin Doğu modası içinde konumlandırır ve Türkçe bir çerçeve kitabın Fransız okura nasıl sunulduğunu açıklar.
- M18-D07Villeneuve'den Beaumont'a Güzel ve ÇirkinProgramda
Villeneuve'ün 1740 tarihli uzun «La Belle et la Bête»si ile Beaumont'un 1756'da çocuklar için yaptığı kısaltmayı karşılaştırır ve kısaltmada atılan bölümlerin masalın okurunu nasıl değiştirdiğini gösterir.
- M18-D08Cabinet des fées ve edebî masalın doğuşuProgramda
On sekizinci yüzyıl sonunda kırk bir cilt olarak toplanan Cabinet des fées'yi salon masalının arşivi olarak tanıtır ve Straparola'dan Beaumont'a uzanan hattın halk masalından hangi noktalarda ayrıldığını bir tabloda özetler.