Hipokrat’tan İbn Sina’ya, oradan Osmanlı tabiplerine uzanan mizaç tıbbında her yiyeceğin bir tabiatı vardı: sıcak, soğuk, kuru ya da nemli. Bu modül dört mizacı, yiyeceklerin tabiatını, halk mutfağının bu bilgiyi nasıl dengeye çevirdiğini ve kuramın neden terk edildiğini, geriye neyin kaldığını anlatır.
Bu modülün sonunda
- Dört mizacı güçlü yanı ve gölgesiyle tanımlar, her birini artıran ve dengeleyen sofrayı geleneğin diliyle söyler.
- Bir yemeği ve yanındaki eşlikçiyi sıcak-soğuk, kuru-nemli eksenlerinde işaretler.
- Mizaç kuramının tıp olarak terk edilmesini kişilik psikolojisindeki mirasından ayırır.
Dersler
- M02-D01Dört sıvı, dört mizaç: Hipokrat’tan İbn Sina’yaYayında
Dört sıvı kuramının Hipokrat külliyatından Galenos’a ve İbn Sina’nın el-Kânûn’una uzanan çizgisini özetler ve dört mizacı güçlü yanı ve gölgesiyle tanımlar.
- M02-D02Yiyeceğin tabiatı: sıcak, soğuk, kuru, nemliYayında
Mizaç tıbbının yiyecekleri dört nitelikle sınıflama mantığını açıklar ve beş gündelik yiyeceği bu nitelikler üzerinde geleneğin diliyle işaretler.
- M02-D03Osmanlı sofrasında mizaç: tabip, aşçı ve mevsimYayında
Mizaç bilgisinin Osmanlı’da tabip, saray mutfağı ve halk arasında nasıl dolaştığını anlatır ve mevsime göre sofra değiştirme fikrini bir örnekte gösterir.
- M02-D04Gelenek kendini dengeler: kebabın yanındaki ayranYayında
Türkiye sofralarındaki eşlikçileri (ayran, sumaklı soğan, turşu, demli çay) mizaç dengesi olarak okur ve dengenin bir kural mı bir alışkanlık mı olduğunu tartışır.
Mutfak Sanatları Akademisi’nde: 87.9
- M02-D05Mizaç kuramı neden terk edildi, ne kaldıYayında
Dört sıvı kuramının tıp olarak neden terk edildiğini açıklar ve kuramdan kişilik psikolojisine kalan izi bugünkü özellik yaklaşımıyla karşılaştırır.
Temel Psikoloji Akademisi’nde: M12-D04