İlaçların bir kısmı doğadan, bir kısmı rastlantıdan, bir kısmı da hedefin üç boyutlu yapısına bakılarak bulundu. Bu modül ilaç keşfinin başlıca yollarını yan yana koyar: doğal ürünler, gözlem ve rastlantı, yapı temelli ve bilgisayar destekli tasarım, küçük parçalardan başlayan tasarım ve binlerce molekülün aynı anda denendiği tarama.
Bu modülün sonunda
- İlaç keşfinin başlıca yöntemlerini karşılaştırır ve her birine bir ilaç örneği verir.
- Yapı temelli tasarımın hangi bilgiye dayandığını ve neyi öngöremediğini açıklar.
- Bilgisayar destekli yöntemlerin sonucunun neden deneyle doğrulanması gerektiğini söyler.
Dersler
- M05-D01Doğadan ilacaProgramda
Doğal ürünlerin ilaç keşfindeki payını ve bir doğal ürünün kimyasal değişikliklerle nasıl ilaca dönüştürüldüğünü açıklar.
Dayanak: Araştırma bulgusu: doğal ürünlerden ilaç keşfi (Newman ve Cragg 2020, Journal of Natural Products)
- M05-D02Rastlantı ve gözlemProgramda
İlaç tarihinde beklenmeyen bir gözlemin yeni bir ilaca dönüştüğü örnekleri ve rastlantının neden hazırlıklı bir gözlemciye ihtiyaç duyduğunu anlatır.
Dayanak: Araştırma bulgusu: ilaç keşfinde rastlantı (Ban 2006, Dialogues in Clinical Neuroscience)
- M05-D03Yapı temelli tasarımProgramda
Hedef proteinin üç boyutlu yapısından yola çıkarak molekül tasarlamanın mantığını ve bu yolla tasarlanmış ilk ilaçları anlatır.
Dayanak: Temel kaynak: Wermuth, The Practice of Medicinal Chemistry
- M05-D04Bilgisayarda tasarımProgramda
Moleküler kenetleme ve sanal taramanın ne yaptığını, hangi varsayımlara dayandığını ve sonucun neden deneyle doğrulanması gerektiğini açıklar.
Dayanak: Araştırma bulgusu: yapı temelli sanal tarama ve kenetleme (Kitchen ve arkadaşları 2004, Nature Reviews Drug Discovery)
- M05-D05Küçük parçalardan başlamakProgramda
Hedefe zayıf bağlanan küçük molekül parçalarından başlayıp onları büyüterek ilaç tasarlamanın mantığını açıklar.
Dayanak: Araştırma bulgusu: fragman temelli ilaç keşfi (Erlanson ve arkadaşları 2016, Nature Reviews Drug Discovery)
- M05-D06Yüksek verimli taramaProgramda
Binlerce molekülün bir hedefe karşı aynı anda denendiği taramanın nasıl yapıldığını, ne bulduğunu ve hangi yanlış pozitifleri ürettiğini açıklar.
Dayanak: Araştırma bulgusu: yüksek verimli taramanın etkisi (Macarron ve arkadaşları 2011, Nature Reviews Drug Discovery)