Beş kapı: 5K Epistemik Denetim Protokolü
Her bilgi iddiası aynı beş sorudan geçer. Her ders bir kapıya bir araç ekler; çekirdeğin son dersinde beşi tek bir denetimde birleşir.
1Kaynak
Bu iddia nereden geliyor?
Kim söyledi? Nasıl bildi? Zincirde kaç halka var? Çıkarı var mı?
2Kanıt
Neye dayanıyor, ne kadar güçlü?
Gözlem mi, deney mi, anekdot mu? Alternatif açıklama var mı?
3Kavram
Kelimeler tam olarak ne anlama geliyor?
Belirsiz terim var mı? Ölçülebilir mi? Tanım kaydırılıyor mu?
4Karşı-görüş
En güçlü itiraz ne?
Kim buna katılmıyor, neden? İtirazın en güçlü hâli ne?
5Kesinlik
Ne kadar emin olmalıyım?
Hangi olasılıkla? Yanılırsam bedeli ne? Hangi kanıt fikrimi değiştirir?
Bir ders nasıl kurulu
Çekirdek
Kavramlar, numaralı öncüllerle argüman, en az iki güçlü itiraz ve cevabı, üç örnek, araç kartı. Herkes okur.
Derinleş
Birincil metinden pasaj, teknik ayrıntı, güncel tartışma. Katlanmış durur; isteyen açar.
Pratik
Çözümlü örnek, cevap anahtarlı alıştırmalar, rubrikli argüman görevi ve onu okuyan argüman koçu; önceki derslerden tekrar soruları.
Dört yol
Okur
43 ders · ≈ 43 saat
Ç0, Ç1, Ç2
Bir argümanı okur, bilgi ile inancı ve kaynakları ayırır
Denetçi
130–142 ders · ≈ 142 saat
Ç0, Ç1, Ç2, Ç3, Ç4, Ç5, Ç6, Ç7, Ç8 + 2 tematik parkur
Herhangi bir iddiaya tam 5K denetimi yapar, iki alanda uygular
Uzman
173–205 ders · ≈ 205 saat
Ç0, Ç1, Ç2, Ç3, Ç4, Ç5, Ç6, Ç7, Ç8, Ö1 + 4 tematik parkur + 2 gelenek parkuru
Lisans üstü düzeyde tartışmaları ve gelenekleri karşılaştırır, öğretir
Tam program
266 ders · ≈ 266 saat
Bütün modüller
Programın bütün dersleri
Süre ders başına ≈60 dakikadan hesaplanır: çekirdeği okumak ve pratiği yapmak. Derinleş katmanları buna dahil değildir.
Program
Çekirdek9 modül · 112 ders
Her ölçüt kaynağında ortak olan konular. Sırayla okunur; her modül bir öncekinin kavramlarını kullanır.
- Ç0Mantık ve argümanBir iddiayı savunmak ile onu desteklemek arasındaki fark nedir?Tümü yayında
- Ç1Bilgi ve inançBilmek, doğru bir şeye inanmaktan fazlası mıdır?Tümü yayında · Ön koşul: Ç0
- Ç2Bilginin kaynaklarıAlgı, bellek, akıl ve başkalarının sözü bize ne zaman bilgi verir?Tümü yayında · Ön koşul: Ç1
- Ç3Gerekçelendirmenin yapısıGerekçe zinciri nerede durur, durmak zorunda mıdır?Tümü yayında · Ön koşul: Ç1
- Ç4Gerekçe kuramlarıGerekçe zihnin içinde mi, zihinle dünya arasındaki ilişkide mi?Tümü yayında · Ön koşul: Ç3
- Ç5Şüphecilik ve cevaplarıHiçbir şey bilmediğimizi gösteren argümanlar nerede yanılıyor, yanılıyorlarsa?10 / 19 ders yayında · Ön koşul: Ç2, Ç4
- Ç6Bilgi, olasılık ve eylemÇok olası olan ile bilinen arasındaki fark neden önemli?8 ders programda · Ön koşul: Ç1, Ç5
- Ç7Toplumsal epistemolojinin çekirdeğiBildiklerimizin çoğunu başkalarından alıyorsak, kime ve ne kadar güvenmeliyiz?10 ders programda · Ön koşul: Ç2
- Ç8Araştırma, erdem ve kusurİyi bir bilen olmak, doğru inançlara sahip olmaktan başka neyi gerektirir?6 ders programda · Ön koşul: Ç7
Tematik parkurlar6 modül · 72 ders
Çekirdeğin araçlarını bir alana taşır. Her parkur, adının yanındaki çekirdek modüller bitince açılır.
- P1Formel epistemolojiİnançları sayıyla ifade etmek neyi kazandırır, neyi kaybettirir?15 ders programda · Ön koşul: Ç0, Ç1, Ç6
- P2Bilimsel bilgiBilimi güvenilir kılan şey bir yöntem mi, bir topluluk mu?12 ders programda · Ön koşul: Ç2, Ç3
- P3Toplum, siyaset ve dijital çağKurumlar, ağlar ve makineler ortak bilgimizi nasıl biçimlendiriyor?15 ders programda · Ön koşul: Ç7
- P4Uygulamalı epistemolojiHekim, hâkim, gazeteci ve analist belirsizlik altında nasıl karar verir?12 ders programda · Ön koşul: Ç5, Ç7
- P5Örtük, bedensel, duygusal ve değer bilgisiSöyleyemediğimiz, hissettiğimiz ve değer verdiğimiz şeyler bilgi olabilir mi?8 ders programda · Ön koşul: Ç2
- P6Din epistemolojisiDinî inanç hangi epistemik standartlarla değerlendirilmeli?10 ders programda · Ön koşul: Ç3, Ç4
Gelenek parkurları7 modül · 74 ders
Aynı sorulara farklı geleneklerin verdiği cevaplar: Batı, Hint, Budist, Jaina, Çin, İslam, Osmanlı ve Afrika.
- G1Antik ve Orta Çağ BatıBilgi tartışması Yunan'da nasıl başladı, Orta Çağ'da nasıl dönüştü?10 ders programda · Ön koşul: Ç1
- G2Modern BatıYeni bilim çağında akıl ve deneyim bilginin temeli olmak için nasıl yarıştı?14 ders programda · Ön koşul: Ç1
- G319. ve 20. yüzyılPragmatizm, fenomenoloji ve analitik felsefe bilgi sorusunu nasıl yeniden kurdu?10 ders programda · Ön koşul: Ç1
- G4Hint, Budist ve Jaina epistemolojileriBilgi araçları (pramāṇa) kuramı, Batı'nın sorularına hangi cevapları önceden verdi?12 ders programda · Ön koşul: Ç2
- G5Çin epistemolojisiBilmek bir önermeyi tutmak mı, doğru ayırt edip doğru davranmak mı?6 ders programda · Ön koşul: Ç1
- G6İslam ve Osmanlı epistemolojisiDuyu, akıl, haber ve keşif arasındaki hiyerarşi kelâmda, felsefede ve tasavvufta nasıl kuruldu?17 ders programda · Ön koşul: Ç2
- G7Afrika felsefesi ve karşılaştırmalı yöntemGelenekler arasında epistemolojiyi karşılaştırmak hangi tuzaklara düşmeden yapılabilir?5 ders programda · Ön koşul: Ç7
Öğretme1 modül · 8 ders
Epistemolojiyi başkasına öğretmek ve kendi pozisyonunu yazıp savunmak.
Önceki sürüm (v1) — arşiv
Programın ilk sürümü 88 dersten oluşuyordu. Yeni program tamamlanana kadar bu dersler okunur kalır; yeni programda her konu daha geniş ve katmanlı işlenir.
- 0 · Mantık ve Argüman Okuryazarlığı
- 1 · Bilgi Nedir?
- 2 · Bilginin Kaynakları
- 3 · Şüphecilik
- 4 · Gerekçelendirme Teorileri
- 5 · Bilim Epistemolojisi
- 6 · Sosyal Epistemoloji
- 7 · Beden, Örtük Bilgi ve Duygu
- 8 · Din, Mistik Deneyim ve Anlam Epistemolojisi
- 9 · Klinik ve Uygulamalı Epistemoloji
- 10 · Yapay Zeka Epistemolojisi
- T1 · Batı Gelenekleri
- T2 · Doğu ve İslam Epistemolojileri
- 11 · Öğretme Sanatı ve Capstone
Sınırlar
Beden, duygu, terapi ve tıp konuları (P4, P5) epistemolojik açıdan ele alınır; teşhis, tedavi ya da terapi yerine geçmez. Dinî ve mistik gelenekler (P6, G4–G6) felsefi bir çerçevede incelenir; hiçbir inancı doğrulamayı ya da çürütmeyi amaçlamaz.