İçeriğe geç

Bağımsız Tiyatro Topluluğu Kurmak Akademisi

Üç oyuncu, bir yönetmen ve bir fikir: bir topluluğu kurmak için sanatın yanında neyi bilmeniz gerekiyor?

Türkiye'de tiyatronun önemli bir kısmı bağımsız toplulukların elinde yaşar: birkaç oyuncu, bir yönetmen ve bir fikir bir araya gelir, bir salon bulur, bir oyun çıkarır ve onu ayakta tutmaya çalışır. Bağımsız bir topluluk kurmak sanatın yanında bir ortaklık, bir yasal yapı, bir bütçe, bir mekân, bir seyirci ve bir destek arayışı demektir. Bu akademi bağımsız topluluk kurmayı kurucunun tarafından öğretir: topluluğun fikrini ve ortaklığı, yasal yapıyı ve muhasebeyi, salonu ve mekânı, destek, ödenek ve sponsoru, prova takvimini ve üretim bütçesini, seyirciyi ve bileti ve turneyi ve festivali. Sonunda okur bir yapımın bütçesini ve takvimini hazırlar.

ders yayında
0
rol patikası
4
modül
8
ders programda
40

Yasal yapı, vergi ve muhasebe konularındaki bilgiler genel çerçevedir; topluluk kurulmadan önce bir mali müşavire ve gerekirse bir avukata danışılır. Destek ve ödenek programlarının koşulları ve tutarları değişir; her zaman güncel duyuru esas alınır. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Kurucu patikası yeni bir topluluk kuracak kişiye, yürütücü patikası var olan bir topluluğu yönetecek olana, yapım patikası bir yapımın bütçesini ve takvimini kuracak kişiye.

  • Amatör ve Üniversite Tiyatrosu Akademisi: gönüllü bir topluluğu kurmak ve yaşatmak — topluluğun sorusundan.
  • Yapımcılık Akademisi: bir yapımı finanse etmek, bütçelemek ve yürütmek — yapımcının sorusundan.
  • Girişimcilik Akademisi: bir girişim kurmak, yapılandırmak ve sürdürmek — girişimcinin sorusundan.
  • Burada sorulan: birkaç sanatçı bir fikirden yola çıkarak bağımsız bir tiyatro topluluğunu nasıl kurar, finanse eder ve ayakta tutar?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

  • Barış

    Kırk bir yaşında, Ardıçlı Sahne'nin çocuk oyunlarını hazırlayan oyuncusu; kukla yapar, okullarda yaratıcı drama atölyesi verir. Ilgın'ın hazırlık derslerine de o bakıyor.

  • Derya

    Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.

  • Kemal Bey

    Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.

  • Ilgın

    On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.

  • Serkan

    Kırk beş yaşında, seslendirme sanatçısı; çizgi filmde yirmi ayrı karakter sesi var. Gününü üç uzun stüdyo oturumuna bölmez, çünkü bir kez bölüp sesini iki hafta dinlendirmek zorunda kaldı.

  • Gülşen Hanım

    Elli yaşında, Sarnıç Sokağı'nın oyuncu seçme (casting) yönetmeni. Günde yüzlerce self-tape izler; ilk on saniyede karar vermediğini, ama ilk on saniyede kayıt kalitesinin bir şey söylediğini anlatır.

Program

Bölüm I · Temel · 10 ders programda

Fikir ve yapı

Bir topluluk hangi fikirle ve hangi ortaklıkla kurulur ve nasıl bir yasal yapıya ihtiyaç duyar?

  1. Modül 1Topluluğun fikri ve ortaklık5 ders programda
  2. Modül 2Yasal yapı ve muhasebe5 ders programda

Bölüm II · Uygulama · 20 ders programda

Mekân, destek, bütçe ve seyirci

Topluluk nerede oynar, nasıl finanse edilir, yapımı nasıl bütçeler ve seyircisini nasıl bulur?

  1. Modül 3Salon, mekân, kira5 ders programda
  2. Modül 4Destek, ödenek, sponsor5 ders programda
  3. Modül 5Prova takvimi ve üretim bütçesi5 ders programda
  4. Modül 6Seyirci ve bilet5 ders programda

Bölüm III · İleri · 5 ders programda

Turne ve festival

Bir yapım başka şehirlere ve festivallere nasıl götürülür?

  1. Modül 7Turne ve festival5 ders programda

Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda

Atölye

Bir yapımın bütçesi ve takvimi

  1. Modül 8Bir yapımın bütçesi ve takvimi5 ders programda

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bağımsız tiyatronun Türkiye'deki durumu araştırmadan ve sektör raporlarından, yasal yapı mevzuattan, üretim, bütçe ve seyirci teknikleri meslek pratiğinden, kurucuların deneyimleri kendi beyanlarından gelir. Tutar ve oran yalnız kaynakla yazılır.

Birincil metin
Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
Araştırma bulgusu
Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
Tarih kaynağı
Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
Kanun veya yönetmelik
Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
Meslek standardı
Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
Meslek pratiği
Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
Oyuncu beyanı
Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?