Yasal yapı, vergi ve muhasebe konularındaki bilgiler genel çerçevedir; topluluk kurulmadan önce bir mali müşavire ve gerekirse bir avukata danışılır. Destek ve ödenek programlarının koşulları ve tutarları değişir; her zaman güncel duyuru esas alınır. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Kurucu patikası yeni bir topluluk kuracak kişiye, yürütücü patikası var olan bir topluluğu yönetecek olana, yapım patikası bir yapımın bütçesini ve takvimini kuracak kişiye.
2 modül · 10 ders
Temel
Herkes için: topluluğun fikri ve ortaklık, yasal yapı ve muhasebe. Tek başına alınabilir.
7 modül · 35 ders
Kurucu
Yeni bir topluluk kuracak kişi.
Topluluğun fikri ve ortaklık → Yasal yapı ve muhasebe → Salon, mekân, kira → Destek, ödenek, sponsor → Prova takvimi ve üretim bütçesi → Seyirci ve bilet → Bir yapımın bütçesi ve takvimi
5 modül · 25 ders
Yürütücü
Var olan bir topluluğu yönetecek kişi.
Yasal yapı ve muhasebe → Salon, mekân, kira → Destek, ödenek, sponsor → Seyirci ve bilet → Turne ve festival
4 modül · 20 ders
Yapım
Bir yapımın bütçesini ve takvimini kuracak kişi.
Topluluğun fikri ve ortaklık → Destek, ödenek, sponsor → Prova takvimi ve üretim bütçesi → Bir yapımın bütçesi ve takvimi
- Amatör ve Üniversite Tiyatrosu Akademisi: gönüllü bir topluluğu kurmak ve yaşatmak — topluluğun sorusundan.
- Yapımcılık Akademisi: bir yapımı finanse etmek, bütçelemek ve yürütmek — yapımcının sorusundan.
- Girişimcilik Akademisi: bir girişim kurmak, yapılandırmak ve sürdürmek — girişimcinin sorusundan.
- Burada sorulan: birkaç sanatçı bir fikirden yola çıkarak bağımsız bir tiyatro topluluğunu nasıl kurar, finanse eder ve ayakta tutar?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer
Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.
Barış
Kırk bir yaşında, Ardıçlı Sahne'nin çocuk oyunlarını hazırlayan oyuncusu; kukla yapar, okullarda yaratıcı drama atölyesi verir. Ilgın'ın hazırlık derslerine de o bakıyor.
Derya
Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.
Kemal Bey
Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.
Ilgın
On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.
Serkan
Kırk beş yaşında, seslendirme sanatçısı; çizgi filmde yirmi ayrı karakter sesi var. Gününü üç uzun stüdyo oturumuna bölmez, çünkü bir kez bölüp sesini iki hafta dinlendirmek zorunda kaldı.
Gülşen Hanım
Elli yaşında, Sarnıç Sokağı'nın oyuncu seçme (casting) yönetmeni. Günde yüzlerce self-tape izler; ilk on saniyede karar vermediğini, ama ilk on saniyede kayıt kalitesinin bir şey söylediğini anlatır.
Program
Bölüm I · Temel · 10 ders programda
Fikir ve yapı
Bir topluluk hangi fikirle ve hangi ortaklıkla kurulur ve nasıl bir yasal yapıya ihtiyaç duyar?
Bölüm II · Uygulama · 20 ders programda
Mekân, destek, bütçe ve seyirci
Topluluk nerede oynar, nasıl finanse edilir, yapımı nasıl bütçeler ve seyircisini nasıl bulur?
Bölüm III · İleri · 5 ders programda
Turne ve festival
Bir yapım başka şehirlere ve festivallere nasıl götürülür?
Bölüm IV · Atölye · 5 ders programda
Atölye
Bir yapımın bütçesi ve takvimi
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Bağımsız tiyatronun Türkiye'deki durumu araştırmadan ve sektör raporlarından, yasal yapı mevzuattan, üretim, bütçe ve seyirci teknikleri meslek pratiğinden, kurucuların deneyimleri kendi beyanlarından gelir. Tutar ve oran yalnız kaynakla yazılır.
- Birincil metin
- Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
- Araştırma bulgusu
- Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
- Tarih kaynağı
- Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
- Kanun veya yönetmelik
- Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
- Meslek standardı
- Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
- Meslek pratiği
- Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
- Oyuncu beyanı
- Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.