İçeriğe geç

Bölüm IV · Yüz bilimi I: algı ve izlenim · Modül 33

İlk izlenimin bilimi

10 ders programda

Bir yabancının yüzüne çok kısa bir süre bakmak, onun güvenilir mi, baskın mı, yetkin mi olduğuna dair bir hüküm kurmaya yeter; bu hükümler kişiden kişiye şaşırtıcı ölçüde örtüşür. Bu modül ilk izlenimin nasıl oluştuğunu, hangi boyutlarda toplandığını, fotoğraftan fotoğrafa nasıl değiştiğini ve kültürler arasında ne ölçüde tuttuğunu okur; izlenimin doğru olup olmadığı sorusu bir sonraki modüle bırakılır.

Bilim merceği. Yüz hakkında ölçülmüş olan, ölçülemeyen ve hâlâ tartışılan — kanıt etiketiyle.

Bu modülün sonunda

  • İnce dilim yargılarını ve çok kısa süreli yüz sunumu çalışmalarını betimler ve bu çalışmaların neyi ölçtüğünü açıklar.
  • Güvenilirlik ve baskınlık boyutlarını, veri temelli yüz modellerinin nasıl kurulduğunu açıklayarak tanıtır.
  • Aşırı genelleme açıklamalarını ve güzel iyidir halesini kanıtın gücüyle birlikte değerlendirir.
  • Aynı kişinin farklı fotoğraflarının farklı izlenim doğurduğunu gösteren bulguları kendi denemesiyle sınar.

Dersler

  1. M33-D01İnce dilim yargılarProgramda

    Ambady ve Rosenthal çalışmalarında kısa davranış kesitlerinden verilen yargıların daha uzun gözlemlerle nasıl karşılaştırıldığını açıklar ve ince dilim yargının yalnız yüzden değil ses ve hareketten de beslendiğini gösterir.

  2. M33-D02Yüz milisaniyede izlenimProgramda

    Willis ve Todorov 2006 çalışmasında çok kısa sunulan yüzlerden verilen yargıların uzun bakışla verilenlerle ne kadar örtüştüğünü açıklar ve sürenin uzamasının güveni artırıp yargıyı pek değiştirmemesinin anlamını tartışır.

  3. M33-D03İki boyut: güvenilirlik ve baskınlıkProgramda

    Oosterhof ve Todorov 2008 modelinde birçok yüz yargısının güvenilirlik ve baskınlık eksenlerinde toplandığını açıklar ve bu eksenlerin yüzün kendisine değil algılayanın yargılarına ait olduğunu gösterir.

  4. M33-D04Yüz uzayı ve veri temelli modellerProgramda

    Bilgisayarla üretilmiş yüzler ve katılımcı yargılarından kurulan veri temelli modellerin bir izlenimi yüzün hangi değişimlerine bağladığını açıklar ve bu modellerin kuramdan değil yargı verisinden türetildiğini gösterir.

  5. M33-D05Bebek yüzlülük aşırı genellemesiProgramda

    Zebrowitz çalışmalarında bebeksi yüz hatlarına sahip yetişkinlere saflık ve sıcaklık yüklenmesini aşırı genelleme açıklamasıyla betimler ve bu eğilimin yetişkinin kendisi hakkında değil algılayanın hakkında bilgi verdiğini açıklar.

  6. M33-D06Dinlenme yüzü ve duygu aşırı genellemesiProgramda

    Nötr bir yüzün kalıcı biçimi bir ifadeye benzediğinde ona kızgın ya da üzgün kişilik özelliği yüklenmesini açıklar ve bu yüklemenin yaşa, cinsiyete ve ten rengine göre nasıl farklılaşabildiğini değerlendirir.

  7. M33-D07Güzel iyidir halesiProgramda

    Dion, Berscheid ve Walster 1972 çalışmasını ve Langlois ile arkadaşlarının 2000 meta-analizini karşılaştırır ve çekiciliğe olumlu özellik yükleme eğiliminin hangi yargılarda güçlü, hangilerinde zayıf bulunduğunu ayırır.

  8. M33-D08İzlenimler kültürler arasında tutar mıProgramda

    Jones ve arkadaşlarının 2021 çok ülkeli tekrar çalışmasının güvenilirlik ve baskınlık boyutlarını farklı bölgelerde nasıl sınadığını açıklar ve modelin hangi bölgelerde tuttuğunu, hangi yerlerde farklılaştığını değerlendirir.

  9. M33-D09Aynı yüz, farklı fotoğrafProgramda

    Jenkins ve arkadaşlarının 2011 çalışmasını ve Todorov ile Porter 2014 çalışmasını açıklar ve aynı kişinin farklı fotoğraflarının farklı izlenimler doğurduğunu kendi fotoğraflarından bir seçkiyle gösterir.

  10. M33-D10İzlenimin sonuçlarıProgramda

    İlk izlenimin işe alımda, kredi kararında, yargıda ve gündelik güven ilişkilerinde doğurduğu sonuçlara dair bulguları sıralar ve izlenimin hızlı oluşmasıyla bedelinin ağırlığı arasındaki farkı açıklar.

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?