Trikoṇāsana’da yan yönelim

Açılış sahnesi

Bir öğretmen üçgen pozundaki sınıfın önünden geçiyor ve memnun.

Gördüğü şey açık: gövdeler yana gidiyor, alt eller aşağıda, üst kollar yukarıda.

Sonra matların dizildiği çizginin ucuna yürüyüp sıraya boydan boya bakıyor.

Oradan bambaşka bir şey görünüyor. Sınıfın bir bölümünde göğüsler yere bakıyor; gövdeler yana değil, yana doğru dönerek gitmiş.

İki yürüyüş arasında kimse pozunu değiştirmedi.

Değişen tek şey öğretmenin durduğu yerdi.

Ve bu pozda bazı hatalar yalnız belirli bir doğrultudan görünüyor.

Bu derste ne olacak

Bu ders yeni bir poz anlatmıyor. Bir pozun içinde iki şeyin birbirinden ayrılmasını anlatıyor.

Birincisi gövdenin ne kadar yana gittiği. Bu kurs onu çoktan ölçtü ve elin nereye indiğinin bir ayar değil bir okuma olduğunu söyledi.

İkincisi gövdenin yana giderken nereye baktığı. Bu hiç ölçülmedi ve bu dersin konusu o.

İkisi karışıyor, çünkü dışarıdan aynı görünüyorlar: aynı miktarda yana gitmiş iki gövdeden biri düzleminde kalmış, öteki dönerek oraya varmış olabiliyor.

Önce bu ikinci değişkeni adlandıracağız. Sonra onun aşağıdan, yani alt elden okunamadığını ve okumanın yukarıda durduğunu göstereceğiz. Ardından bir önceki dersin bıraktığı soruyu karşılayacağız: dayanak bedenin dışına çıktığında ne oluyor. Kapanışa yakın gözlemleri hangi doğrultudan yapılabildiklerine göre ayıracağız.

Ayrımı on yedi sınıf durumu üzerinden sınayacağız.

Sıfır noktası

Y2.81 bu duruşu bir kez ölçmüştü ve merkezine alt eli koymuştu: elin nereye indiği bir ayar değil bir okuma, blok da bir kolaylık değil bir cetvel. Sınırı koyan yer gövde değil, ön bacağın arkası ve kalçanın payıydı.

O ders yana gitmenin miktarını konuşuyordu.

Y1.09 ise miktarın temizliğini çoktan tanımlamıştı. Saf yan eğilme gövdenin frontal düzlemde kaldığı, öne düşmediği ve dönmediği eğilmeydi; üç sızma orada sayılmıştı.

Y2.121 bunun üstüne bir uyarı koymuştu: omurgada yan eğilme ile dönme birbirine eşlik ediyor ve bu kısmen yapıdan geliyor.

Bir önceki ders ise dayanağın kendi bacağın olduğu bir kurulumu çalıştı; orada itişin karşılığını taşıyan bacak ödüyordu.

Burada dayanak bedenin dışına çıkıyor. Alt el yere ya da bloğa iniyor ve yük doğrudan zemine gidiyor; taşıyan bacağın hesabı büyük ölçüde kapanıyor.

Ama bedava değil. Dışarı çıkan dayanak, karşılığını başka bir yerden alıyor ve bu ders o yeri gösteriyor.

Mekanizma

Miktar bir şey, yönelim başka bir şey

Bu duruşta iki talep aynı anda duruyor. Gövde yana gidecek ve giderken ayak çizgisinin kurduğu düzlemde kalacak.

İkisi tek bir görüntüde toplanıyor ve o görüntü ikisini ayırmıyor.

Bir öğrencinin gövdesi yana gitmiş ve düzleminde kalmış olabilir. Bir başkasınınki aynı kadar aşağı inmiş ama oraya giderken göğsünü yere çevirmiş olabilir. Elin yüksekliği ikisinde aynı çıkıyor.

Y2.80 bu dönmeyi ödüllü kaçak olarak adlandırmıştı; dönmek eli aşağı indirdiği için düzeltilmesi kimsenin aklına gelmiyordu.

Bu ders o gözlemi bir adım öteye taşıyor. Dönme yalnız bir kaçak değil, ayrı bir değişken; kaçak olmadığı durumlar da var ve o zaman da yazılması gerekiyor.

Yönelim aşağıdan okunmuyor

Alt el bu poz için iyi bir gösterge değil, çünkü bir yere değiyor.

Değen bir uzuv, gövdeye bir seçenek veriyor: kendi işini bırakıp o temasın üstünde durmak.

Yukarıda ise böyle bir seçenek yok. Üst kol havada ve onu orada tutan tek şey gövdenin kendi yönelimi.

Gövde düzleminde kaldığında üst omuz alt omzun üstünde duruyor. Gövde yere doğru döndüğünde üst omuz öne kayıyor ve iki omuz aynı düşeyden çıkıyor.

Burada bir tuzak var ve dersin en kolay yanlış anlaşılan yeri burası.

Omuz düşeyinin kusursuz olmasını beklemek, dönmenin sıfır olmasını beklemekle aynı hata. Y2.121'in eşlenik hareketi burada da geçerli ve bir miktar kayma yapıdan geliyor.

Bu yüzden ölçüt düşeyin durduğu yer değil, hareketi. Gövde daha aşağı giderken üst omuz da öne kayıyorsa, inen mesafenin bir bölümü dönmeden geliyor demektir.

Duran bir düşeyin tek doğru yeri yok; kıpırdayan bir düşey ise bilgi taşıyor.

Dışarıdaki dayanak ne yapıyor

Şimdi bir önceki dersin bıraktığı soru.

Dayanak kendi bacağın olduğunda bedeli taşıyan bacak ödüyordu. Dayanak yere ya da bloğa geçtiğinde o bedel ortadan kalkıyor; kuvvet artık bir uzvun içinden geçmiyor, doğrudan zemine iniyor.

Kazanç gerçek. Ama ödeme başka bir hesaba yazılıyor.

Dönmüş bir gövde, elin altında bir yer bulduğu anda orada durabiliyor. Ne yorulma geliyor ne de bir uyarı; poz sürüyor ve süre kayda bile geçebiliyor.

Y2.85 buna benzer bir mekanizmayı perdeleyen talep diye adlandırmıştı; orada pozu erken bitiren bir talep arkasındaki talepleri hiç yüklenmeden bırakıyordu. Burada gizleyen şey bir talep değil, bir destek ve gizlediği şey bir talep değil, bir yön.

Ve buradan tek bir doğru çıkmıyor.

Yönelim çalışılıyorsa yüksek bir dayanak tam olarak istenen şey; gövdeyi düzleminde tutabildiği yerde durduruyor ve üst omzun yerinde kalmasına izin veriyor. Yana gitmenin sınırı ölçülüyorsa aynı yüksek dayanak sınırı gizliyor, çünkü gövde daha aşağı gidebilecekken orada duruyor.

Aynı blok, aynı yükseklik ve iki ayrı iş. Doğru olanı belirleyen şey o turda neyin ölçüldüğü; bu söylenmeden kayda bir sayı yazılamıyor.

Hangi gözlem neyi eliyor

Bu bölümü gözlemlere göre değil, gözlemin yapılabildiği yere göre ayırıyoruz. Çünkü bu pozda bir gözlemi geçersiz kılan şey gözlemin kendisi değil, nereden yapıldığı olabiliyor.

Önden bakıldığında. Gövdenin yana gidip gitmediği buradan görünüyor ve hiçbir şeyi elemiyor: dönerek yana gitmiş bir gövde de önden yana gitmiş görünüyor. Sınıfın tamamı bu bakıştan geçiyor ve bakış kimse hakkında bir şey söylemiyor.

Önden bakıldığında, yanıltıcı olarak. Yüzün baktığı yön yönelimi söylemiyor. Baş gövdeden bağımsız dönebiliyor; yukarı bakan bir yüz dönmüş bir gövdenin üstünde de durabiliyor, düzleminde kalmış bir gövdenin üstünde de. Buradan okunan her şey yanlış adrese yazılıyor.

Çizginin ucundan bakıldığında. Omuz düşeyinin gövde aşağı inerken öne kayıp kaymadığı buradan görünüyor ve yönelim kaçağını eliyor. Kaymıyorsa inen mesafe düzlemin içinde kazanılmış. Bu gözlem elden geçen yükü görmüyor; o ayrı bir sınamanın işi ve bu kursta çoktan verildi.

Çizginin ucundan bakıldığında, ikinci olarak. Üst elin gövde hattında mı yoksa gövdenin önünde mi olduğu buradan görünüyor ve üst kolun bir gösterge mi örtü mü olduğunu eliyor. El öne düşmüşse üst kol yönelimi bildirmiyor, yalnız kendi konumunu bildiriyor.

Hiçbir açıdan görünmeyen. Alt elden ne kadar yük geçtiği hiçbir doğrultudan okunmuyor; ne önden ne uçtan görünüyor ve yalnız temasla ilgili bir sınamayla anlaşılıyor. Bir öğretmen bunu gözle bulmaya çalıştığı sürece bulamıyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Usta katmanı

Bu poz, bu bölümde bir hatanın görünürlüğünün bakılan yere bağlı olduğunu ilk kez bu kadar açık gösteriyor. Bir öğretmenin sınıfta yürüdüğü hat bir öğretim kararı; hep aynı taraftan dolaşan biri, o taraftan görünmeyen her şeyi kaçırmayı sürdürüyor. Bunun maliyeti bir teknik eksiği değil, bir kör nokta: kaçırılan şey yanlış olduğu için değil, görünmediği için düzeltilmiyor.

İkinci olarak, bir desteğin bir şeyi kolaylaştırması ile bir şeyi gizlemesi aynı anda olabiliyor ve ikisi arasında seçim yapılmıyor. Dışarıdaki dayanak bacağın hesabını gerçekten kapatıyor; aynı dayanak yönelimi de gerçekten gizliyor. Bu yüzden bir kurulumun iyi ya da kötü olduğu sorulmuyor, hangi turda kullanıldığı soruluyor. Ölçüm turunda gizleyen bir destek bir kayıp, çalışma turunda aynı destek bir kazanç.

Üçüncüsü, bu bölümün ölçüm diline bir ayrım daha ekleniyor. Şimdiye kadar bir sayının hangi kurulumda alındığını yazdık; burada bir sayının hangi doğrultudan alındığını da yazmak gerekiyor. Önden alınan bir yönelim kaydı bir kayıt değil, bir izlenim. Aynı öğrenci aynı gün iki doğrultudan iki ayrı sonuç verebiliyor ve ikisinden yalnız biri o sorunun cevabı.

Uygulama

Aklında kalsın

Bu duruşta iki ayrı değişken var: gövdenin ne kadar yana gittiği ve giderken nereye baktığı; ikisi aynı görüntüde toplanıyor ve o görüntü onları ayırmıyor.

Yönelim alt elden okunmuyor, çünkü alt el bir yere değiyor ve değen bir uzuv gövdeye kendi işini bırakma seçeneği veriyor.

Okuma üst omuzda: ölçüt omuz düşeyinin durduğu yer değil, gövde aşağı inerken yerinde kalıp kalmadığı.

Bedenin dışına çıkan bir dayanak taşıyan bacağın hesabını kapatıyor ama bozulmuş bir yönelimi taşınabilir kılıyor; aynı blok bir turda istenen kurulum, ötekinde gizlenen sınır.

Bir gözlemi geçersiz kılan şey gözlemin kendisi değil nereden yapıldığı olabiliyor; önden alınan bir yönelim kaydı bir kayıt değil bir izlenim.

Sonraki derse köprü

Bu ders bir iddianın hangi doğrultudan sınanabildiğini sordu. Cevap her seferinde bir yerdeydi: önden değilse uçtan, uçtan değilse bir temas sınamasıyla.

Sıradaki ders bir iddiayı ele alıyor ve o iddianın böyle bir doğrultusu yok.

Dönüş pozlarının iç organları sıkarak bedeni arındırdığı anlatısı yaygın ve sınıfta sık duyuluyor. Kaynak paketi bu anlatının anatomik bir gerçek gibi sunulmamasını açıkça söylüyor ve atık işleme işinin başlıca hangi organlara ait olduğunu sayıyor.

Burada gözlem açısı değiştirerek çözülecek bir şey yok. İddia edilen şey bir gövde şekli değil, bedenin içinde olduğu söylenen bir işlem; hiçbir yerden bakarak doğrulanmıyor ya da yanlışlanmıyor.

Yani sıradaki soru şu olacak: bir iddia ölçülemiyorsa bir öğretmen onu nasıl anlatır, anlatmalı mı ve yerine ne konur?