Yoga neyle karşılaştırıldı: bekleme listesi, olağan bakım, egzersiz

Açılış sahnesi

Bir öğretmenin kronik boyun ağrısı olan üç öğrencisi var. Birincisi ağrısı için hiçbir şey yapmıyor; hareket etmekten korkuyor. İkincisi bir fizyoterapistin verdiği egzersiz programını uyguluyor ve bıkmış: «Bunun yerine yoga yapsam olur mu?» Üçüncüsü fizyoterapisini sürdürüyor ve buna yoga eklemeyi düşünüyor.

Öğretmen boyun ağrısı için kanıt kartlarını açıyor. Üç kurgusal çalışma var. Birinci çalışmada yoga bir bekleme listesiyle karşılaştırılmış ve belirgin bir iyileşme bulunmuş. İkincide yoga olağan bakıma eklenmiş ve yalnız olağan bakım alanlarla karşılaştırılmış; küçük bir iyileşme var. Üçüncüde yoga bir fizyoterapistin yönettiği egzersiz programıyla karşılaştırılmış ve iki grup arasında anlamlı bir fark bulunmamış. Bir blog yazısı üçünü özetlemiş: «Yoga fizyoterapi kadar etkili, hatta daha iyi.»

Öğretmen üç öğrencisine üç ayrı yanıt vermesi gerektiğini seziyor ama hangi çalışmanın hangisine yanıt verdiğini çıkaramıyor.

Bu derste ne olacak

Bu ders Y14.02'nin kanıt kartındaki ilk satırı, karşılaştırmayı, bir öğretmenin karar sorusuna bağlıyor. Önce Y5.77'nin karşılaştırma türlerini kısaca hatırlayıp her birinin hangi soruyu yanıtladığını yazacağız. Sonra öğrencinin önündeki gerçek seçimi, hiçbir şey yapmamak, başka bir şeyin yerine koymak ya da başka bir şeye eklemek, karşılaştırmayla eşleyeceğiz. Ardından yoganın olağan bakıma eklendiği tasarımı ayrı bir başlıkta okuyacağız. Son olarak «fark bulunmadı» cümlesinin neden «eşit derecede etkili» anlamına gelmediğini göreceğiz. Ders bittiğinde açılıştaki üç öğrenciye hangi çalışmanın ne söylediğini ve ne söylemediğini ayrı ayrı anlatabileceksin.

Sıfır noktası

Y5.77 karşılaştırma sorusunu, bekleme listesi kontrolünü, olağan bakım kontrolünü, özgül etkiyi ve aktif kontrolü kurdu. Y5.78 körleme güçlüğünü ve değerlendirici körlemesini, Y5.79 plasebo etkisini, katılımcı beklentisi etkisini ve ortak etkenleri tanıttı. Y5.76 örneklem büyüklüğünü, Y5.80 istatistiksel ve klinik anlamlılığı ve en küçük önemli farkı açıkladı. Y11.05 iki etkin girişimin aynı çalışmada aynı ölçütlerle karşılaştırıldığı baş başa karşılaştırmayı adlandırdı. Y14.01 ikame riskini ve amaç ayrımını, Y14.02 kanıt kartını ve boş hücreyi kurdu.

Bu dersteki üç boyun ağrısı çalışması ve blog yazısı kurgusal; boyun ağrısında gerçek kanıt kursun bel ve boyun ağrısı bölümünde, kaynaklarıyla verilecek.

Mekanizma

Her karşılaştırma bir soru

Y5.77 aynı programın farklı karşılaştırmalarla farklı yanıtlar verdiğini gösterdi. Bir bekleme listesine karşı bulunan etki «yoga, hiçbir şey yapmamaya ve beklemeye göre ne değiştirir?» sorusunu yanıtlıyor; ilgi, zaman, bir gruba katılmak ve beklenti de bu etkinin içinde. Olağan bakıma karşı bulunan etki «yoga, kişinin zaten aldığı bakıma göre ne katar?» sorusunu yanıtlıyor. Aktif bir egzersize karşı bulunan sonuç ise «yoga, aynı süre ve ilgiyle yapılan başka bir harekete göre ne fark yaratır?» sorusunu yanıtlıyor. Üç soru üç ayrı karar için bilgi veriyor.

Öğrencinin seçimi

Bir çalışmanın karşılaştırması bir araştırmacının sorusunu yanıtlıyor; bir öğretmenin önündeki öğrenci ise başka bir soru soruyor olabilir. Öğrencinin gerçek seçimi neyle neyin arasında? Hiçbir şey yapmamak ile yoga mı, başka bir tedavi ile yoga mı, yalnız bakım ile bakım artı yoga mı? Bu seçime en çok benzeyen karşılaştırma, o öğrencinin kararına en çok bilgi veren karşılaştırma.

Ekleme tasarımı

Sağlık durumu olan öğrencilerin çoğu zaten bir bakım alıyor: ilaç, fizyoterapi, psikoterapi. Bu yüzden yoga çalışmalarının önemli bir kısmı yogayı bu bakımın yerine değil yanına koyuyor ve iki grubu karşılaştırıyor: olağan bakım alanlar ve olağan bakıma ek olarak yoga yapanlar. Bu tasarım Y14.01'in ikame riski için özellikle önemli: böyle bir çalışmada bulunan bir yarar, yoganın bakımın yerine geçebileceğini değil, bakıma bir şey katabileceğini gösteriyor.

Fark yokluğu ve eşdeğerlik

Açılıştaki üçüncü çalışmada yoga ile fizyoterapist yönetimindeki egzersiz arasında anlamlı bir fark bulunmamıştı ve blog bunu «yoga fizyoterapi kadar etkili» diye özetlemişti. Ama bir farkın bulunamaması iki şeyin eşit olduğunu göstermiyor. Y5.76'nın gösterdiği gibi küçük bir çalışma gerçek bir farkı bulamayabilir. İki girişimin eşit derecede etkili olduğunu ya da birinin öbüründen belirli bir miktardan fazla kötü olmadığını göstermek için o soruyu baştan soran ve örneklem büyüklüğünü ona göre hesaplayan bir tasarım gerekiyor.

Örneklerden okuma

Her karşılaştırma bir soru örneklerinde üç çalışma üç soru cümlesine çevrildi ve blogun «hatta daha iyi» kısmının hiçbir çalışmadan gelmediği görüldü, bir bekleme listesi farkı ortak etkenlerle birlikte aktarıldı ve bir aktif kontrole karşı küçük bir farkın yoganın kendine özgü katkısı hakkında daha çok şey söylediği not edildi. Öğrencinin seçimi örneklerinde üç öğrenci üç çalışmayla eşlendi, psikoterapiye ekleme sorusu için bir karar karşılaştırması bulunamadı ve bir bekleme listesi çalışması bir «egzersizden daha etkili» ilanından çıkarıldı.

Ekleme tasarımı örneklerinde bir fizyoterapiye ekleme sorusu en yakın kanıtıyla yanıtlandı, «ilaç artı yoga» cümlesi «yalnız yoga» cümlesinden ayrıldı ve tanımlanmamış bir olağan bakım boş hücre oldu. Fark yokluğu ve eşdeğerlik örneklerinde küçük bir çalışmanın fark yokluğu bir eşdeğerlik iddiasından ayrıldı, bir yerine koyma isteği bir konuşmaya çevrildi ve bir derlemenin «benzer sonuçlar» cümlesi seçimi öğrenciye bırakan bir cümleyle aktarıldı.

Usta katmanı

Kanıtı derslerine yıllardır taşıyan bir öğretmen bir çalışmanın başlığından önce kontrol grubunu okuyor. Bir özetin ilk cümlesi çoğu zaman bulunanı söylüyor; neye karşı bulunduğu ise yöntem bölümünde, bazen bir tablonun dipnotunda. Usta öğretmen bu sırayı tersine çeviriyor: önce neye karşı, sonra ne bulundu.

İkinci incelik öğrencinin seçimini sormak. Bir öğrenci «yoga işe yarar mı?» diye sorduğunda usta öğretmen «neyin yerine ya da neyin yanında?» diye geri soruyor. Bu soru öğrencinin gerçek kararını ortaya çıkarıyor ve kanıtın hangi parçasının ona yanıt verdiğini gösteriyor.

Üçüncüsü sürdürülebilirlik. Bir öğrencinin bir programı sürdürebilmesi çoğu zaman iki program arasındaki küçük bir etki farkından daha belirleyici. Usta öğretmen kanıtın eşit gösterdiği ya da ayıramadığı seçenekler arasında öğrencinin tercihini ciddiye alıyor; ama bunu bir eşdeğerlik iddiasına çevirmiyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Her karşılaştırma ayrı bir soruyu yanıtlar: bekleme listesi beklemeye göre, olağan bakım mevcut bakıma göre, aktif egzersiz aynı ilgiyle yapılan başka bir harekete göre.

Bir öğrenciye aktarılacak kanıt, onun önündeki gerçek seçime en çok benzeyen karşılaştırmadır. Ekleme tasarımında bulunan bir yarar yoganın bakıma bir şey kattığını gösterir, bakımın yerine geçebileceğini göstermez.

İki girişim arasında fark bulunamaması onların eşit olduğunu göstermez; bir eşdeğerlik iddiası o soruyu baştan soran bir tasarım ister.

Sonraki derse köprü

Bu ders bir çalışmadaki yoganın neyle karşılaştırıldığını okumayı gösterdi.

Ama o çalışmadaki «yoga» neydi? Sonraki ders bir çalışmada sınanan programın süresi, sıklığı, öğretmeni ve içeriği ile bir stüdyodaki ders arasındaki mesafeyi ve bir bulgunun bu mesafeyi ne kadar aşabileceğini soruyor.