Kanıt kartı: her konuda aynı dört soru

Açılış sahnesi

Bir öğretmenin uyku yakınması olan üç öğrencisi var ve onlara yoganın uykuya dair ne söylediğini anlatmak istiyor. Bir akşam üç kaynak buluyor. Birincisi bir sağlık sitesindeki yazı: «Yoga uykusuzluğu yarı yarıya azaltıyor.» İkincisi bir derlemenin özeti: yoganın bazı uyku ölçümlerinde iyileşmeyle ilişkili bulunduğunu, çalışmaların küçük ve farklı olduğunu söylüyor. Üçüncüsü bir yoga öğretmeninin paylaşımı: «Bir çalışma, sekiz haftalık yoganın uyku kalitesini değiştirdiğini gösterdi.»

Öğretmen üç cümleyi yan yana koyuyor ve hangisinin daha güçlü olduğunu söyleyemiyor. Yarı yarıya ne? Neye göre? Sekiz hafta sonra mı, bir yıl sonra mı? Kimlerle? Kimse zarar gördü mü? Y5'te bir çalışmayı okumayı öğrenmişti, ama üç farklı biçimde yazılmış üç cümleyi aynı ölçüyle karşılaştırmanın bir yolu elinde yok.

Bu derste ne olacak

Bu ders Y14.01'in her konu bölümü için koyduğu dört parçanın ilkini, kanıtı, her konuda aynı biçimde okumak için bir araç kuruyor: kanıt kartı. Önce kartın başlığını, konuyu, soruyu, kaynağın türünü ve tarihini, yazacağız. Sonra kartın dört sorusunu tek tek ele alacağız: yoga neyle karşılaştırıldı, ne kadar süre izlendi, kimler katıldı ve hangi olumsuz olaylar nasıl toplandı. Ardından bir kaynağın bir soruyu yanıtlamadığı yeri, boş bir hücreyi, okuyacağız. Son olarak kartın alt satırına, kanıtın ne dediğini ve ne demediğini yazan iki cümleye bakacağız. Ders bittiğinde açılıştaki üç kaynağı aynı kartta yan yana koyup hangisinin hangi soruyu yanıtladığını gösterebileceksin.

Sıfır noktası

Y5.71 sistematik derlemeyi ve PICO'yu, derleme sorusunun nüfus, girişim, karşılaştırma ve sonuç öğelerini; Y5.75 birincil ve ikincil sonucu, ara sonlanımı ve hasta bildirimli sonucu; Y5.77 karşılaştırma sorusunu, bekleme listesi, olağan bakım ve aktif kontrolü; Y5.80 istatistiksel ve klinik anlamlılığı; Y5.82 katılımcı kaybını ve tedavi niyeti analizini; Y5.84 program heterojenliğini; Y5.85 olumsuz olayı ve olay yoklama yöntemini; Y5.97 kanıt özetini ve temsil açığını kurdu. Y14.01 durum bilgili dersi ve amaç ayrımını tanıttı.

Bu dersteki çalışmalar ve sayılar kurgusal; gerçek bir konudaki kanıt kursun konu bölümlerinde, kaynaklarıyla verilecek.

Mekanizma

Kartın başlığı

Bir kanıt kartı bir sayfa. Başlığında dört bilgi var: konu, soru, kaynağın türü ve tarih. Soru PICO'nun öğelerinden kuruluyor: kimde, hangi yoga, neye karşı, hangi sonuç. Kaynağın türü bir sistematik derleme mi, bir kılavuz mu, tek bir çalışma mı, bir kurum özeti mi; bu fark Y14.07'de ayrıca ele alınacak. Tarih ise kartın ne zaman yazıldığını ve kaynağın ne zaman yayımlandığını gösteriyor; kanıt değişiyor ve bir kart eskiyor.

Dört soru

Kartın gövdesi her konuda aynı dört soruyu soruyor. Birincisi karşılaştırma: yoga neyle kıyaslandı? Y5.77'nin gösterdiği gibi bir bekleme listesine göre bulunan bir etki ile aktif bir egzersize göre bulunan bir etki aynı soruyu yanıtlamıyor. İkincisi takip: sonuç programın bitiminde mi ölçüldü, aylar sonra da ölçüldü mü? Üçüncüsü katılımcılar: kimler alındı, kimler alınmadı, kaç kişi başladı ve kaç kişi bitirdi? Dördüncüsü olumsuz olaylar: zararlar toplandı mı, nasıl toplandı?

Kimler katıldı

Kartın üçüncü satırı katılımcılar. Bir çalışmanın bulgusu en çok o çalışmaya katılanlara benzeyen kişiler için bilgi veriyor. Bir öğretmenin öğrencileri o katılımcılara ne kadar benziyor? Yaş, cinsiyet, durumun şiddeti, eşlik eden durumlar, daha önce yoga yapıp yapmadıkları, ülke ve kültür. Y5.97'nin temsil açığı, bazı grupların araştırmalarda az temsil edilmesi, bu satırda görünür oluyor.

Olumsuz olaylar

Kartın dördüncü satırı zararlar. Y5.85 olumsuz olayın girişimle nedensel bağ gerektirmeyen her beklenmedik durum olduğunu ve olay yoklama yönteminin bulunan olay sayısını değiştirdiğini kurdu. Bir çalışma olumsuz olayları hiç sormamışsa «olumsuz olay bildirilmedi» cümlesi «olumsuz olay olmadı» anlamına gelmiyor.

Kartın alt satırı

Dört satır dolduğunda kartın altına iki cümle yazılıyor: kanıt ne diyor ve ne demiyor. Bu iki cümle bir öğrenciye anlatılacak şeyin taslağı. Birinci cümle bulunanı, karşılaştırması ve takibiyle birlikte söylüyor; ikinci cümle bulunmayanı, bilinmeyeni ve boş hücreleri söylüyor. Kanıtı bir öğrenciye vaatsiz anlatmak Y14.09'da ayrıca ele alınacak.

Örneklerden okuma

Kartın başlığı örneklerinde üç kaynak daha gövdeye geçmeden türleri ve tarihleriyle ayrıştı ve bir soru PICO'yla daralınca bazı kaynakların onu hiç sormadığı görüldü. Dört soru örneklerinde bir derlemenin karşılaştırmaları iki satıra ayrıldı, bir paylaşımdaki sekiz hafta takip süresi değil program süresi çıktı ve bir yıllık bir takip katılımcı kaybıyla birlikte okundu.

Kimler katıldı örneklerinde bir derleme uyku apnesi olan bir öğrenci için bir şey söylemedi, çalışmaların dar bir grupla yapılması karışık bir sınıfa aktarılırken bir cümleyle belirtildi ve bitirenlerin oranındaki fark bir bilgi oldu. Olumsuz olaylar örneklerinde üç kartın dördüncü satırı zararlar hakkındaki sessizliği gösterdi, «güvenlidir» cümlesi toplama yöntemiyle birlikte yazıldı ve bir boş hücre bir ders içi gözleme çevrildi. Kartın alt satırı örneklerinde bir derleme iki cümleye indi ve uzun bir «demiyor» cümlesi kısaltılmadan bırakıldı.

Usta katmanı

Yıllarca kanıt kartı doldurmuş bir öğretmen kartın en çok boş hücrelerinde öğrettiğini biliyor. Bir konunun kartında hangi satırların boş kaldığı, o alandaki araştırmanın neyi sormadığını gösteriyor; çoğu zaman bu, bir öğretmenin derste en çok dikkat etmesi gereken yer.

İkinci incelik kartın bir okuma değil bir yazma aracı olması. Bir kaynağı okurken kartı doldurmak, okuyucuyu kaynağın kendi anlatısından çıkarıp dört soruya geri getiriyor. Usta öğretmen bir özetin ilk cümlesinden etkilenmeden önce kartın başlığını yazıyor.

Üçüncüsü kartların bir arşiv olması. Bir öğretmen yıllar içinde bir konunun kartlarını tarihleriyle sakladığında kanıtın nasıl değiştiğini görebiliyor. Usta öğretmen eski kartı silmiyor; yeni kartı yanına koyuyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Kanıt kartı farklı biçimde yazılmış kaynakları aynı sorularla karşılaştırır. Başlığında konu, soru, kaynak türü ve tarih; gövdesinde karşılaştırma, takip süresi, katılımcı profili ve olumsuz olaylar vardır.

Program süresi takip süresi değildir; katılımcı profili bulgunun kime taşınabileceğini, kimlerin az temsil edildiğini ve kaç kişinin bitirdiğini gösterir. Zararların nasıl toplandığı da karta yazılır.

Boş hücre bir «yok» değildir; kartın en çok öğrettiği yer orasıdır. Kartın alt satırı kanıtın ne dediğini ve ne demediğini iki cümleyle yazar.

Sonraki derse köprü

Bu ders kanıt kartının dört satırını kurdu ve ilk satırın, karşılaştırmanın, bulgunun anlamını değiştirdiğini gösterdi.

Sonraki ders o satırı açıyor: yoganın bir bekleme listesiyle, olağan bakımla ya da başka bir egzersizle karşılaştırılması bir bulguyu nasıl değiştiriyor ve bir öğretmen hangi karşılaştırmanın kendi sorusuna yanıt verdiğini nasıl seçiyor?