Hekim onayı ne zaman istenir, neyi kapsar?

Açılış sahnesi

Yirmi sekiz haftalık gebe bir öğrenci bir doğum öncesi derse kayıt olurken stüdyonun formunda bir satır görüyor: «Hekiminizden onay aldınız mı?» Bir sonraki kontrolünde hekimine «yoga yapabilir miyim?» diye soruyor. Hekim «tabii, yoga iyidir» diyor; öğrenci forma «evet» yazıyor.

İlk derste öğretmen öğrencinin bir önceki gebeliğinde erken doğum eylemi geçirdiğini ve hekiminin bu gebelikte onu yakından izlediğini öğreniyor. Öğrenci ayrıca, ilk dersten önce stüdyonun haftada bir yaptığı ısıtılmış salon dersine de katılmayı düşündüğünü söylüyor. Öğretmen formdaki «evet»in neye verildiğini düşünüyor. Hekim «yoga» sözcüğünü duyduğunda bir yer minderinde yavaş nefes ve esneme mi düşünmüştü, ısıtılmış bir salonda doksan dakikalık bir akış mı? Erken doğum öyküsü konuşulmuş muydu? Onay bu derse mi, bütün derslere mi, bu haftaya mı, gebeliğin geri kalanına mı aitti?

Formda bir «evet» var. Öğretmen o «evet»in neyi kapsadığını bilmiyor.

Bu derste ne olacak

Bu ders Y13.01'in görev ayrımının en sık kullanılan aracını, hekim onayını, yakından okuyor. Önce bir onayın hangi durumlarda istenmesi gerektiğini ayıracağız: bir yaşam evresinin kendi izlemi, bilinen bir durum, yeni bir belirti. Sonra bir onayın neyi kapsadığına bakacağız: hangi ders, hangi yoğunluk, hangi süre. Ardından hekime ne bilgi gittiğini, bir ders tarifinin onayın içeriğini nasıl değiştirdiğini göreceğiz. Onayın öğretmenin sorumluluğunu devralmadığını ve onayın kendisinin bir erişim engeline dönüşebileceğini ayrı başlıklarda okuyacağız. Ders bittiğinde açılıştaki «evet»i bir onay tarifine çevirebileceksin.

Sıfır noktası

Y0.02 sevk eşiğini, eğitimin kendi sınırını aşıp kişiyi bir sağlık profesyoneline yönlendirdiği noktayı; Y0.08 bir belirtinin öğretmen masasından sağlık masasına geçtiğini gösteren yönlendirme ölçütünü tanımladı. Y5.03 öğretmenin sorusunun bir anamnez olmadığını ve yanıtı derste bir şeyi değiştiren karar sorusunu; Y5.04 sağlık okuryazarlığını, gözlem notunu ve yönlendirme ağını; Y5.05 açık rızayı ve gizlilik yükümlülüğünü kurdu. Y2.128 bilgi açığını ve soru aktarımını adlandırdı. Y13.01 görev ayrımını ve evre çerçevesinin dört parçasından biri olarak onayı; Y13.02 bir etiketin kişiyle konuşulmadan erişimi belirleyen kapı etiketini tanıttı.

Bu dersteki kişiler kurgusal. Gebelikte egzersizin önerilmediği durumların listesi bu dersin konusu değil; kursun gebelik bölümünde ayrıca ele alınacak.

Mekanizma

Ne zaman istenir

Bir onay her yaşam evresinde aynı biçimde istenmiyor. Bazı evrelerin kendi sağlık izlemi var: gebelikte bir ebe ya da hekim kişiyi düzenli görüyor, doğumdan sonraki ilk haftalarda da öyle. Bazı kişilerin bilinen bir durumu var ve hekimleri bir sınır koymuş olabilir: bir kalp hastalığı, yakın tarihli bir ameliyat, bir kemik kırığı. Bazen de yeni bir belirti ortaya çıkıyor ve Y0.08'in yönlendirme ölçütü onu sağlık masasına taşıyor. Bir evrenin yalnız adı ise, bir yaş ya da menopoz geçişi, kendi başına bir onay gerekçesi değil; Y13.01'in tanı kayması burada bir kayıt kuralına dönüşebiliyor.

Neyi kapsar

Bir onay bir hekimin belirli bir bilgiyle, belirli bir zamanda verdiği bir görüş. Kapsamı o bilgiyle ve o zamanla sınırlı. Bir hekim «yoga yapabilir» dediğinde hangi tür yogayı, hangi yoğunluğu ve hangi süreyi düşündüğü çoğu zaman söylenmiyor. Gebelikte bir onay bir sonraki kontrole kadar geçerli olabilir; ameliyat sonrası bir onay belirli hareketleri dışarıda bırakabilir.

Hekime ne gidiyor

Bir onayın içeriği hekime giden bilgiye bağlı. «Yoga yapabilir miyim?» sorusu bir hekimin zihninde çok farklı derslere karşılık gelebilir. Öğrencinin hekime götürebileceği kısa bir ders tarifi, dersin süresi, temposu, ortamı ve içerdiği başlıca hareket türleri, hekimin daha kesin bir görüş vermesini sağlıyor. Bu tarifi öğretmen yazıyor ama öğrenci taşıyor; Y5.05'in açık rızası ve gizlilik yükümlülüğü öğretmenin öğrencinin izni olmadan hekimle doğrudan iletişime geçmemesini gerektiriyor.

Onay sorumluluğu devretmez

Bir onay öğretmenin işini bitirmiyor. Hekim bir öğrencinin bir derse katılmasını uygun bulmuş olabilir; ama ders sırasında bir uyarı işaretini görecek, dersi durduracak ve yönlendirecek olan öğretmen. Bir onayın öğretmeni bir sorumluluktan kurtardığını düşünmek Y13.01'in iki yönlü hatasının ihmal ucuna yakın duruyor.

Onay bir engel olduğunda

Bir onay istemek bir öğrenci için bir maliyet: bir randevu, bir bekleme, bazen bir ücret. Bazı öğrenciler için bir hekime ulaşmak kolay değil; bir ilçede tek bir aile hekimi, uzun bekleme süreleri ya da bir sağlık güvencesinin olmaması. Gerekmeyen bir onay istemek bu öğrencileri bir dersten uzak tutabiliyor. Y13.02'nin kapı etiketi burada bir belge biçiminde geri dönüyor.

Örneklerden okuma

Ne zaman istenir örneklerinde bir form bir tetikleyiciyi sordu ötekini atladı, bir yaş kuralı bir onay tetikleyicisi olmaktan çıkarıldı ve aylardır sorunsuz gelen bir öğrencide yeni bir belirti bir onay çağrısına dönüştü. Neyi kapsar örneklerinde bir «evet» iki ayrı kapsama bölündü, «her şeyi yapabilirsin» bir diz bükümü sorusuyla daraldı ve on altıncı haftanın onayı otuzuncu haftada eskidi.

Hekime ne gidiyor örneklerinde bir ders tarifi hekimden iki ek satır aldı, sade dil ve geri anlatma bir dil engelini aştı ve bir öğretmen öğrencinin rızası olmadan hekimi aramaktan vazgeçti. Onay sorumluluğu devretmez örneklerinde onaylı bir öğrencide baş dönmesi dersi durdurdu ve bir yeşil işaret bir kapsam satırı kazandı. Onay bir engel olduğunda örneklerinde bir kırsal merkez onayı tetikleyiciye bağladı ve bir «yoga yapma» yanıtı bir kapsam sorusuyla sandalye dersine açıldı.

Usta katmanı

Yaşam evresi gruplarıyla uzun süre çalışmış bir öğretmen bir onayın bir belge değil bir konuşmanın parçası olduğunu biliyor. Formdaki bir «evet» o konuşmanın yalnız bir satırı; asıl bilgi o «evet»in hangi soruya verildiğinde.

İkinci incelik onayın zamanı. Bir yaşam evresi hareket hâlinde: gebelik haftadan haftaya, doğum sonrası dönem aydan aya, ileri yaştaki bir kişinin durumu bir düşmeden sonra bir günde değişebiliyor. Usta öğretmen onayı bir kez alınıp dosyalanan bir şey değil, her değişimde yeniden sorulan bir şey olarak görüyor.

Üçüncüsü öğretmenin hekime saygısı ile kendi sınırının birlikte durması. Bir öğretmen bir hekimin kararını tartışmıyor; ama bir kararın kapsamını sormak, bir ders tarifi göndermek, bir belirsizliği açmak onun işinin içinde. Usta öğretmen bu iki şeyi birbirine karıştırmıyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Onay bir tetikleyiciyle istenir: evrenin kendi sağlık izlemi, bilinen ve sınır konmuş bir durum, yeni ya da değişen bir belirti. Bir yaş ya da bir evrenin adı tek başına bir tetikleyici değildir.

Bir onayın kapsamı hekime giden bilgiyle ve verildiği zamanla sınırlıdır. Öğrencinin taşıdığı bir ders tarifi kapsamı kesinleştirir; öğretmen öğrencinin rızası olmadan hekimle doğrudan iletişime geçmez.

Onay öğretmenin sorumluluğunu devralmaz; ders içindeki gözlem sürer. Gereksiz bir onay bir erişim engeli olabilir.

Sonraki derse köprü

Bu ders bir onayın bir tetikleyiciyle istendiğini ve tetikleyicinin çoğu zaman ilk görüşmede ortaya çıktığını gösterdi.

O görüşmenin kendisi bir form ya da birkaç soru. Sonraki ders bu formda bir öğretmenin neyi sorabileceğini ve neyi sormaması gerektiğini, sorulmayan bir sorunun da bir karar olduğunu ele alıyor.