Konsept çizimi

Açılış sahnesi

Suna masasına bir A3 kâğıdı koyuyor ve kenarlarına kurşun kalemle bir çerçeve çiziyor: kırk santimetre genişliğinde, yirmi iki buçuk santimetre yüksekliğinde, filmin kadrajıyla aynı oranda. Çerçevenin içine filmin son planını çizecek: Elif, duvarına astığı saatin önünde, akşam.

İlk yarım saatte yalnızca büyük lekeler koyuyor, ayrıntı yok. Sol tarafta bir sıcak daire, saat. Ortada koyu bir kütle, Elif'in başı ve omuzları. Arkada geniş, açık bir yüzey, beyaz duvar. Sağda, kadrajın kenarında, kilimin toprak tonunda küçük bir şerit. Sonra ışığı koyuyor: tavandaki sıcak sarkıttan gelen ışık Elif'in yüzünün sol yanına ve saatin kadranına düşüyor; duvarın uzak kısmı gölgede kalıyor.

Kâğıdı uzaktan tuttuğunda bir şeyi görüyor ki tablolarda, değer şeritlerinde ve motif listelerinde görmemişti. Bu derste bir anı, set kurulmadan önce, ışığı ve rengiyle birlikte kâğıda dökmeyi ele alıyoruz.

Bu derste ne olacak

Önceki derslerde tasarımın tezini, renk eğrisini, mekânların yayını ve motifleri kurduk. Bunların hepsi birer plan ve birer tablo; ama bir yönetmen, bir görüntü yönetmeni ya da bir yapımcı, bir filmin nasıl görüneceğini ancak bir resme baktığında görür. Konsept çizimi, bütün bu kararları tek bir görüntüde bir araya getirir.

Önce bir konsept çiziminin ne olduğunu ve bir teknik çizimden ya da bir storyboard karesinden nasıl ayrıldığını kuracağız. Ardından bir konsept çiziminin kurulmasını, büyük lekelerden ışığa ve renge, ve kenarlarına yazılan notları ele alacağız. Sonra konsept çiziminin bir ekipte nasıl kullanıldığına, kararları sınamaya ve ikna etmeye yarayan bir araç olmasına bakacağız. Son olarak konsept çiziminin tuzaklarına, gerçekleştirilemeyecek kadar güzel çizimlere geçeceğiz.

Suna'nın filmin son planı için hazırladığı konsept çizimini, ölçüleri ve değer notlarıyla izleyeceğiz. Bir illüstratörün resimleriyle yapımcıları ikna eden bir uzay filmine ve iki ünlü kitap illüstratörünün bir fantastik dünyanın görünüşünü belirlediği bir filme bakacağız. Bir konsept çiziminin, bir yüzün son planda nasıl okunacağını, setin kurulmasından haftalar önce nasıl gösterebileceğini göreceğiz.

Bu derste geçen kişiler ve projeler ders için yazılmış kurgusal örneklerdir. Film örnekleri ve kaynaklar gerçektir.

Sıfır noktası

Tasarımcının çizimleri farklı işler görür. Teknik çizimler, planlar ve görünüşler, bir setin nasıl inşa edileceğini ölçüleriyle anlatır; inşaat ekibi için yazılır. Storyboard kareleri bir sahnenin planlarını sırayla gösterir; yönetmen ve görüntü yönetmeni için çizilir. Konsept çizimi ise bir yerin ya da bir sahnenin nasıl hissettireceğini gösterir: ışığı, rengi, havası, ölçeği ve içindeki insanın o mekândaki yeri.

Konsept çizimleri farklı ölçeklerde olabilir. Bir mekânın genel bir görünüşü, bütün bir setin havasını verir. Belirli bir anın çizimi ise filmin önemli bir sahnesinin, çoğunlukla bir dönüm noktasının, nasıl görüneceğini gösterir; ışığı, kompozisyonu ve karakterlerin yerini bir arada.

Mekanizma

Büyük lekelerden ışığa: bir konsept çizimini kurmak

Bir konsept çizimi ayrıntıyla değil, büyük lekelerle başlar. Tasarımcı önce kadrajı, filmin en boy oranında çizer. Sonra büyük kütleleri yerleştirir: duvarlar, büyük nesneler, figürler. Sonra değerleri kurar: hangi bölüm açık, hangi bölüm koyu. Sonra ışığın nereden geldiğini ve nereye düştüğünü. Renk ve ayrıntı en son gelir. Bu sıra, bir çizimin ilk bakışta okunmasını sağlar; ayrıntılar büyük kararları bulandırmaz.

Kararları sınamak

Bir konsept çizimi, bir kararın işe yarayıp yaramadığını, o karar için para harcanmadan önce gösterir. Bir pencerenin büyüklüğü, bir duvarın rengi, bir nesnenin yeri, kâğıt üzerinde değiştirmek için birkaç dakika; sette değiştirmek için günler ve bütçe ister.

Bir ekip için çizmek: dil, yöntem ve ikna

Bir konsept çizimini her zaman tasarımcının kendisi çizmez. Büyük yapımlarda konsept sanatçıları, tasarımcının fikirlerini resme döker. Tasarımcının işi, onlara açık bir yönlendirme vermektir: tez, palet, referanslar, mekânın ölçüleri ve resmin göstermesi gereken an. Konsept çizimi, ayrıca bir ikna aracıdır: bir yapımcıya, bir fikrin neden bütçeye değdiğini göstermenin en güçlü yolu çoğu zaman bir resimdir.

Tasarım masasında

Suna'nın konsept çizimi filmin son planı için bir anahtar kare. Kâğıt A3, çerçeve kırk santimetreye yirmi iki buçuk santimetre, filmin kadraj oranıyla aynı. Çizim guaj boyayla, büyük lekelerden başlanarak yapılmış. Kenarlarında notlar var.

Kompozisyon önceki derslerde kurulan kafiyeyi izliyor: saat, Elif'in yüzünün solunda, gerçek ölçüde yaklaşık kırk santimetre uzakta; çizimde iki santimetre. Saat pirinç kasalı, mat, kadranı krem. Elif'in başı ve omuzları kadrajın ortasının biraz sağında. Arkasında beyaz duvar, sağ kenarda kilimin bir şeridi.

Işık notu: tek bir kaynak, tavandaki sıcak sarkıt, Elif'in önünde ve biraz solunda. Işık Elif'in yüzünün sol yanını ve saatin kadranını aydınlatıyor; duvar, sarkıttan uzaklaştıkça kararıyor.

Suna çizimi tamamlayıp uzaktan tuttuğunda, değer şeridini kâğıdın yanına koyuyor ve bir şey görüyor. Önceki derslerde Elif'in dairesinin duvarları, ev sahibinin parlak beyazı olarak, değer basamağında dokuzuncu basamakta düşünülmüştü; ve parlak bir duvarın önünde Elif'in yüzünün bir siluete dönüşebileceği uyarısı yapılmıştı. Çizimde ise duvar dokuzuncu basamakta değil. Tek kaynaklı, akşam ışığında, sarkıttan uzaklaştıkça duvar kararıyor; Elif'in başının arkasında kalan bölüm yaklaşık altıncı basamakta, kadrajın sağ kenarına doğru beşinci basamağa iniyor. Kızın yüzü üçüncü basamakta, ama ışığın düştüğü sol yanı beşinci basamağa çıkıyor ve krem kadran sekizinci basamakta, yüzün hemen yanında. Yüz ne siluet ne de duvarla birleşiyor; çevresiyle arasında okunabilir bir mesafe var.

Bu, bir kararın kâğıt üzerinde sınanması. Duvarın parlak beyazı, gün ışığında bir sorun olurdu; ama bu planın ışığında, tek kaynaklı bir akşamda, duvar kendiliğinden orta tonlara düşüyor ve yüz okunuyor. Suna çizimi Aslı'ya götürüyor ve bir ışık notu ekletiyor: duvarın Elif'in arkasında kalan bölümüne ayrı bir ışık verilmeyecek; duvar, sarkıtın ışığının doğal düşüşüyle kararmaya bırakılacak. Duvar boyanmıyor, hiçbir şey değiştirilmiyor; konsept çizimi, mevcut kararın bu ışıkta işe yaradığını, ve hangi ışık kararının onu bozabileceğini gösteriyor.

Usta katmanı

Deneyimli tasarımcılar konsept çizimini bir son ürün olarak değil, bir konuşmanın başlangıcı olarak görür. Çizim yönetmenle, görüntü yönetmeniyle ve yapımcıyla konuşulur, üzerine notlar düşülür, yeniden çizilir. İlk çizim nadiren son çizimdir; ama her çizim, bir sonraki kararı netleştirir.

İkinci incelik, bir konsept çizimindeki figürleri gerçek tutmaktır. Birçok konsept çiziminde insanlar yüzsüz, belirsiz siluetler olarak çizilir; bu, bir mekânın havasını göstermek için yeterli olabilir, ama bir yüzün o mekânda nasıl okunacağını göstermez. Önemli anlar için çizilen anahtar karelerde, figürler gerçek oranlarıyla, gerçek ten ve saç değerleriyle, ve yüzlerin ışıkla ilişkisi gösterilerek çizilir.

Kendin dene

Aklında kalsın

Konsept çizimi bir inşaat belgesi değil, bir fikir belgesidir: bir mekânın ya da bir anın duygusunu, ışığını, rengini ve ölçeğini, set kurulmadan önce gösterir. Anahtar kareler, filmin dönüm noktalarını kompozisyon, ışık ve renkle birlikte gösterir ve bütün ekip için görsel hedef olur. Bir konsept çizimi büyük lekelerle başlar, değerleri ve ışığı kurar, ayrıntıyı en sona bırakır; kenarlarındaki notlar onu bir talimata dönüştürür.

Konsept çizimi kararları, para harcanmadan önce kâğıt üzerinde sınar ve bir fikrin bütçeye değdiğini göstererek ikna eder. Konsept sanatçılarına açık bir yönlendirme verilir: tez, palet, referanslar, ölçüler ve gösterilecek an. Fazla ayrıntılı ve fazla güzel bir çizim, düşünmeye alan bırakmayabilir ya da gerçekleştirilemeyecek bir beklenti yaratabilir.

Önemli anların konsept çizimlerinde figürler yüzsüz siluetler olarak değil, gerçek ten ve saç değerleriyle ve ışığın yüzlerine nasıl düştüğü gösterilerek çizilir. Böyle bir çizim, bir yüzün bir mekânda nasıl okunacağını set kurulmadan haftalar önce gösterir ve hangi ışık ya da arka plan kararının onu koruyacağını, hangisinin bozacağını ortaya çıkarır.

Sonraki derse köprü

Suna'nın masasında artık bir tez, bir renk senaryosu, mekânların yayları, bir motif tablosu ve bir anahtar kare var. Bunların her biri ayrı bir kâğıtta, ayrı bir duvarda, ayrı bir dosyada. Yönetmen, yapımcı, görüntü yönetmeni ve yeni katılacak her ekip üyesi için bu kararların hepsini tek bir yerde, bir sırayla ve bir hikâye olarak görmek gerekiyor. Bir film için tez, palet, referans ve konsept çizimlerinden oluşan bir görsel kitap düzenlemek, M05-D06 "Görsel kitap (lookbook)" dersinin konusu.