Araştırma kanıtı değerlendirme

Açılış sahnesi

Sekizinci perşembe. Psikolog adayı süpervizyon notundaki izlem sorularını okuyor, sonra bir soru daha ekliyor: "Bu danışanla ödevlerin hızını nasıl ayarlamalıyım? Her gün mü çalışmalıyız, haftada bir mi? Basamakları tek tek mi çıkmalı, yoksa arada zor olanlara da mı atlamalı?"

Diğer aday hemen telefonunu çıkarıyor. "Bir bakayım," diyor. Birkaç saniye sonra bir sosyal medya paylaşımını okuyor: "Yoğun maruz bırakma, takıntıyı bir haftada bitirir."

Süpervizör gülümsüyor, ama başını sallamıyor. "İyi bir soru sordun," diyor adaya. "Şimdi bunu, bir paylaşımın değil, araştırmanın cevaplayabileceği bir soruya çevirelim. Sonra cevabı bulalım, tartalım ve en sonunda bu danışana ne söyleyeceğine karar verelim."

Tahtaya dört satır çiziyor. Her satırın başında birer kelime: soru, arama, değerlendirme, karar.

Bu derste ne olacak

S11'deki dersler araştırma kanıtını okumanın ve tartmanın araçlarını kurmuştu: S11-P01-D03'teki Kanıtın kesinliği, S11-P01-D09'daki Sonuç parlatması ve Sonucu taşıyan kusur, S11-P01-D10'daki Aktarılabilirlik ve Kanıt boşluğu. S00-P02-D01 de bir soruyu dört parçaya ayıran Yapılandırılmış soru kavramını tanıtmıştı. Bugünkü çalışma, bu araçları tek bir danışan için sorulmuş somut bir soruda, baştan sona birlikte kullanıyor.

İlk bölüm, klinik bir soruyu araştırılabilir bir soruya çevirmeyi ve aramanın izini tutmayı çalışıyor. İkinci bölüm, bulunan çalışmaları kısa sürede ama dikkatle değerlendirmenin yoluna bakıyor.

Usta katmanı, bulunan kanıtı tek bir sayfada özetlemeyi ve bu özeti danışanla, belirsizliği gizlemeden paylaşmayı ele alıyor.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Bir soruya cevap aramak ile bir soruya cevap bulmak farklı işler. İlkinde, akla gelen ilk kaynak yeterli görünüyor; ikincisinde, hangi kaynağa ne kadar güvenileceği de sorunun parçası oluyor.

Bu örneklerdeki sorun, bilginin kendisinde değil, bilginin soruya ve kişiye uyup uymadığında. Araştırma kanıtını değerlendirmek de bu uyumu adım adım kurmak demek.

Mekanizma

Sorudan aramaya

Kısa sürede, dikkatle

Usta katmanı

Kanıttan danışana

Sınır ve güvenlik

Burada çalışılan, tek bir klinik soru için kanıt aramanın ve tartmanın yolu; bir sistematik derleme yürütmenin ya da bir kılavuz hazırlamanın yöntembilimini öğretmiyor. Kanıt özetleri, bir uygulayıcının kendi kararı için bir araç; kurumsal ya da genel bir öneri olarak sunulmadan önce daha kapsamlı bir incelemeden geçiyor.

Maruz bırakma temelli yöntemler, eğitim ve süpervizyon gerektiren yöntemler. Bu dersteki vakayı okumak, bu yöntemleri uygulama yetkinliği kazandırmıyor. Takıntılı güçlüklerde maruz bırakma, özellikle ağır tablolarda ya da eşlik eden başka güçlüklerde, deneyimli bir uygulayıcının süpervizyonunda yürütülüyor.

Sosyal medya ve internet kaynakları, bir soruya başlangıç noktası olabiliyor; ama bir danışanın tedavisine dair karar, bu kaynaklardaki iddialara değil, değerlendirilmiş kanıta dayanıyor. "Bir haftada bitirir" gibi iddialar, danışanlarda gerçekçi olmayan beklentiler yaratabiliyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Arama izi, bir aramanın nerede, nasıl ve ne zaman yapıldığının kaydıdır; aramayı tekrarlanabilir ve güncellenebilir kılar.

Hızlı değerlendirme listesi, bir çalışmayı kısa sürede ama önemli soruları atlamadan değerlendirmeye yarar.

Soruya uygun tasarım, sorunun türüne göre en iyi cevabı verecek araştırma düzenidir; her soru için yeniden seçilir.

Kanıt özeti, bir soru için bulunan kanıtı tek sayfada, kesinliği ve açık kalan sorularıyla birlikte toplar.

Belirsizlik cümlesi, bilinen ile bilinmeyeni danışana birlikte ve anlaşılır biçimde söyler.

Telefondaki paylaşım "bir haftada bitirir" diyordu. Tahtadaki dört satır ise daha sade bir cevap verdi: yöntem işe yarıyor; hızı ise, kanıtın bıraktığı boşlukta, danışanla birlikte seçiliyor.

Sonraki derse köprü

Aday bu laboratuvarda araştırmanın söylediğini danışanın koşullarıyla birleştirdi. Ama bu dersler boyunca her uygulayıcı, bir vakaya kendi kuramsal bakışıyla yaklaştı: biri davranışa, biri ilişkiye, biri sisteme baktı. Bu bakışlardan hangisinin kendisine ait olduğu, ve bunun nasıl geliştiği sorusu hiç konuşulmadı.

S12-P01-D09 «Kuramsal yönelim geliştirme» bu soruya dönüyor: bir uygulayıcının, eğitimi ve deneyimi boyunca, kendi kuramsal yönelimini nasıl oluşturduğu, sınadığı ve gerekçelendirdiği.