Çocuk ve ergen yaklaşımları

Açılış sahnesi

Yedi yaşında bir çocuk, oyun odasındaki bebek evinin ortasına bir sıra tahta blok diziyor. Evin bir yarısına anne bebeği, öbür yarısına baba bebeği koyuyor. Küçük bebeği önce annenin tarafına bırakıyor, sonra alıp babanın tarafına götürüyor, sonra yine geri getiriyor.

Uygulayıcı bir şey sormuyor, yalnızca söylüyor: "Küçük bebek bir oraya bir buraya gidiyor." Çocuk bebeği blokların üstüne, tam ortaya oturtuyor. "Burada bekliyor," diyor, "ikisi de gitmesin diye."

Anne ile baba iki ay önce ayrı evlere taşındı. O günden beri çocuk sabahları okula gitmek istemiyor, karnının ağrıdığını söylüyor, kapının önünde ağlıyor. Uygulayıcıya bunları kelimelerle anlatamıyor. Blokların üstündeki bebek ise anlatıyor.

Bu derste ne olacak

İlk bölüm çocuklarla ve ergenlerle çalışmanın neden yetişkin yöntemlerinin küçültülmüş bir kopyası olmadığını anlatıyor: yöntemin çocuğun gelişim düzeyine göre yeniden kurulması ve oyunun çocuk için bir ifade aracı olarak kullanılması.

İkinci bölüm çalışmanın odanın dışına taşan tarafına bakıyor: çocuğun hayatını belirleyen yetişkinlerin sürece katılması ve ebeveynin, uygulayıcının gözetiminde çocuğuyla yeni bir etkileşim biçimi öğrenmesi.

Usta katmanında ergenlik ele alınıyor: kendi sesini, kendi sırlarını ve kendi hedeflerini isteyen bir gençle, ondan sorumlu yetişkinler arasında dengenin nasıl kurulduğu. Kanıtın durumu da burada; ergenlere yönelik iyi niyetli ama zarar veren bir uygulama da bu bölümde.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Bir çocuk sıkıntısını her zaman bir yetişkin gibi söze dökemiyor. Sıkıntı bedende, davranışta ya da oyunda görünüyor.

Bu örneklerde çocuğun ya da gencin ne yaşadığını anlamak için yetişkinlerde kullanılan kapı, yani doğrudan sormak ve anlatılanı dinlemek, yetmiyor. Çocuk ve ergen yaklaşımları başka kapılar açmaya çalışıyor.

Mekanizma

Yöntemi çocuğa göre kurmak

S00-P01-D04'te tanımlanan Gelişimsel bakış, bir güçlüğü o yaşam döneminin getirdiği bir görevle baş etme çabası olarak okumayı anlatıyordu. Çocuklarla çalışmada bu bakış yalnızca güçlüğün nasıl okunacağını değil, yöntemin nasıl kurulacağını da belirliyor.

Oyun

Usta katmanı

Odanın dışındaki yetişkinler

Bir çocuk haftada bir saatini uygulayıcıyla, geri kalan saatlerinin çoğunu ailesiyle ve okulda geçiriyor. Değişimin yaşanacağı yer büyük ölçüde o saatler.

Ergenin kendi alanı

Ergenlikte kişinin kendi düşüncesini, kendi sırrını ve kendi kararını sahiplenmesi gelişimin merkezinde. Bir ergenle çalışma, bu gelişmeyi desteklerken ondan sorumlu yetişkinlerle bağı koparmamayı gerektiriyor.

Sınır ve güvenlik

Çocuklarla ve ergenlerle çalışmak ayrı bir eğitim, süpervizyon ve gelişim bilgisi gerektiriyor. Bu ders yaklaşımların genel bir tanıtımı; bir çocukla ya da gençle terapi yürütme yetkisi vermiyor.

Bir çocuğun oyununda, çizimlerinde ya da anlattıklarında ihmal ya da istismar işaretleri görülürse, bunu ailesiyle konuşarak çözmeye çalışmak değil, bulunulan ülkenin çocuk koruma ile ilgili yasal bildirim yollarına başvurmak gerekiyor. Uygulayıcının bu yollardaki yükümlülüğü mesleğin bir parçası.

Bir ergen kendine zarar verdiğini, ölmeyi düşündüğünü ya da tehlikeli bir ilişkide olduğunu anlatırsa gizlilik bu noktada biter. Bu, gençle önceden konuşulmuş bir sınır olarak ailesine ve gerekli yardım kurumlarına iletilir.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Gelişimsel çeviri, bir yöntemin mantığını koruyup biçimini çocuğun gelişim düzeyine göre yeniden kurmaktır; basitleştirmek değil, aktarmaktır.

Oyunun dili, çocuğun yaşadıklarını söz yerine oyunla ifade etmesi ve işlemesidir; uygulayıcı oyunu yorumlamaktan çok ona eşlik eder.

Ebeveyn ortaklığı, ebeveynlerin değişimin ortak yürütücüleri olarak sürece katılmasıdır; ebeveyn suçlanmaz, düzenin en güçlü parçası olarak görülür.

Etkileşim koçluğu, ebeveynin çocuğuyla etkileşimini uygulayıcının anlık rehberliğiyle yeniden kurmasıdır; öğrenme konuşarak değil yaparak olur.

Özerklik payı, ergenin kendi hedeflerini belirleme ve gizlilik hakkının açıkça tanınmasıdır; güvenlik tehlikedeyse bu pay sınırlanır ve bu sınır baştan konuşulur.

Blokların üstünde bekleyen küçük bebek bir gün yere indi. Çocuk artık iki evin arasında beklemiyor, iki ev arasında gidip geliyor.

Sonraki derse köprü

Bu derste yedi yaşındaki çocukla çalışan uygulayıcı tek bir ekolün araçlarıyla yetinmedi: oyunla eşlik etti, pekiştirmenin nasıl işlediğine baktı, ailedeki düzeni ele aldı, okulla bir sıra kurdu. Önceki derslerde ayrı ayrı anlatılan yaklaşımlar burada tek bir çocuğun çevresinde bir araya geldi.

S05-P01-D11 «Bütünleştirici yaklaşımlar» bu birleşmeyi konu ediniyor: farklı ekollerden gelen araçların bir gerekçeyle bir araya getirilmesi ile elde ne varsa onu kullanmak arasındaki fark ve bir birleşimin hangi ilkeyle tutarlı kılındığı.