Yas, kayıp ve yaşam geçişleri

Açılış sahnesi

Bu programın ilk dersinde bir soru kurulmuştu: ne olursa biterdi.

Soru işe yarıyordu, çünkü basamaklarının hepsi doldurulabiliyordu. Koşul adlandırılabiliyor muydu, gerçekleştiği dışarıdan görülebiliyor muydu, gerçekleştiğinde tepki gerçekten bitiyor muydu. Bitiş koşulu bu üç basamakla korkuyla kaygıyı ayırıyordu.

Şimdi aynı soruyu bir kaybın ardından sor. Cevap geliyor, hem de tereddütsüz: o geri gelse. Koşul adlandırılabiliyor — hem de bu kadar net bir koşul programın hiçbir yerinde çıkmadı. Gerçekleşip gerçekleşmediği dışarıdan görülebiliyor. Ve gerçekleşseydi tepki gerçekten biterdi.

Sınamanın üç basamağından da geçiyor. Yani o ölçüye göre burada nesnesi belli bir yaşantı var ve nesneyle temas onu kapatmalı.

Ama kapanmıyor, çünkü sınamanın hiçbir yerinde sorulmayan bir dördüncü şey var: koşul karşılanabilir mi. Program boyunca bu sorulmadı, çünkü sorulmasına gerek kalmamıştı — bakılacak kapı oradaydı, kontrol edilecek fiş oradaydı, sorulacak ortam oradaydı.

Burada değil. Bu dersin konusu bu yüzden yas değil: on üç dersin kurduğu araçların nerede durduğu.

Bu derste ne olacak

Önce karşılanamayan bir koşulun, karşılanabilir bir koşuldan neden başka bir şey olduğu kuruluyor. Sonra bir ilişkinin bir ucu tümden ortadan kalktığında, ilişkiye bakan araçların ne verdiğine geçiliyor. Ardından, kaybın tek bir anda değil ayrı ayrı yerlerde tekrar tekrar öğrenilmesini ele alıyor. Kalan iki başlıktan biri bir soruyu sormadan önce onun neyi varsaydığını kontrol etmeye ayrıldı; öteki, bu alanda sık başvurulan bir göstergenin neden bir gösterge olmadığına.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Bir soru, cevabı olmadığı için değil, dayandığı şey ortada olmadığı için boşa düşebiliyor. Bunun klinikle hiçbir ilgisi yok ve gündelik hayatta sık oluyor.

Üç örnekte de asıl tehlike sorunun cevapsız kalması değil. Tehlike, cevap gibi görünen bir şeyin gelmesi ve o şeyin bilgi sanılması. Bu dersin bütün işi, bunun on üç dersin araçlarında nasıl olduğunu göstermek.

Mekanizma

Karşılanamayan koşul

Boşalan uç

Parça parça öğrenme

Usta katmanı

Dayanaksız soru

Program boyunca kurulan soruların her biri bir şey varsayıyordu. Bitiş koşulu ulaşılabilir bir koşul varsayıyordu; Oynayan uç iki ucun da bulunmasını; S04-P01-D11'deki Kararın değdiği yer bir zincirin sürmesini; S04-P01-D12'deki Kendini bağlayan hamle düzenlenecek bir sonraki anın gelmesini. Varsayım tutmadığında soru boş dönmüyor — daha kötüsünü yapıyor, cevap biçiminde bir şey üretiyor ve o şey kayda geçiyor.

Takvimden okuma

Sınır ve güvenlik

Bu ders bir programın sonuncusu, ve burada söylenmesi gereken ilk şey on dört dersin neyi vermediği. Program boyunca kurulan şey bir soru dağarcığıydı: bir güçlüğün nereye baktığını, neyle bittiğini, hangi ucunun oynadığını sorabilmek. Bir soru dağarcığı, bir kişinin yanında durabilmeyi kendiliğinden getirmiyor ve aradaki mesafe bu derste özellikle açık — çünkü burada sorulacak şeylerin bir bölümü sorulamıyor ve geriye kalan şey bir soru değil, yanında durmak oluyor. Bu metin onu öğretmiyor.

Burada bilerek hiçbir teselli cümlesi de yok. Bir teselli yazmak, bu dersin Dayanaksız soruda anlattığı şeyi metnin kendisinin yapması olurdu: dayanağı olmayan bir yere cevap biçiminde bir şey koymak. Aynı sebeple bir aşama sırası da yok, ve bunun bir üslup tercihi olmadığı yukarıdaki kanıt kartında duruyor.

Son olarak, yas kendi başına ele alınacak bir tablo değil ve bu ders onu öyle sunmuyor. Bununla birlikte kayıp sonrası bazı durumlarda ayrı bir değerlendirme gerekebiliyor; bunun nasıl yapılacağı, neye bakılacağı ve kimin bakacağı bu programın konusu değil, kendi hazırlığını isteyen ayrı bir iş. Aynı sınır kendine zarar verme düşüncelerinin gündeme geldiği durumlar için de geçerli ve orada sıra beklemiyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Karşılanamayan koşul, adlandırılabilen ve gerçekleşse durumu gerçekten bitirecek olan ama hiçbir zaman gerçekleşemeyecek bitiş koşuludur; S04-P01-D05'in sınamasında böyle bir hücre yoktu, çünkü sınama koşulun niteliğini ölçüyordu ulaşılabilirliğini değil.

Boşalan uç, bir ilişkinin iki ucundan birinin ortadan kalkmasıdır; ilişkiye bakan araçlar burada "hiçbiri" cevabını değil, sorunun kurulamadığını veriyor.

Parça parça öğrenme, bir kaybın ayrı ayrı yerlerde tekrar tekrar öğrenilmesidir; haber bir kez veriliyor, bilgi bir kez yerleşmiyor; kişi kaybı bir yerde bilirken başka bir yerde yeniden öğreniyor.

Dayanaksız soru, dayandığı şey ortada olmadığı hâlde sorulan ve cevap gibi görünen bir şey üreten sorudur; asıl tehlikesi boş dönmemesi, kayda geçecek bir şey üretmesi.

Takvimden okuma, bir kişinin nerede olduğunun aradan geçen süreye bakılarak belirlenmesidir; ölçtüğü şey kişinin hâli değil takvimin kendisi, ve aynı ölçü iki yönde birden ceza kesebiliyor.

On dört ders boyunca kurulan soruların hepsi bir şeyin var olmasına dayanıyordu ve bu, hiçbirinde söylenmemişti çünkü hep doğruydu. Bu son ders, doğru olmadığı yeri gösteriyor — ve bir aracın nerede durduğunu bilmek, onu kullanabilmenin bir parçası.

Sonraki derse köprü

Psikopatoloji programı burada kapanıyor. Program boyunca sorulan sorular hep bir güçlüğün kendisine bakıyordu: nereye yöneldiğine, neyle bittiğine, hangi ucunun oynadığına, kimin kararı sayıldığına. Bu soruların hepsi, ortada anlatılmış bir güçlük olduğunu varsayıyordu.

S06-P01-D01 «Başvuru nedeni ve sorun öyküsü» tam o varsayımın kurulduğu ana geçiyor: bir kişinin neden geldiğini söylediği ilk cümleye. O ilk cümle bir güçlüğün tarifi değil, sorulmuş bir soruya verilmiş bir cevap — ve hangi soru sorulduysa hangi cümlenin geleceği de onunla birlikte belirlenmiş oluyor. Bu programın bütün soruları o cümleden sonra başlıyordu; sıradaki program onun nasıl kurulduğuna bakıyor.