Hipokrat külliyatından Osmanlı darüşşifasına iki bin yıl boyunca besin ve ilaç aynı dille düşünüldü: dört ahlat, dört nitelik ve kişinin mizacı. Bir besinin «sıcak» ya da «soğuk» sayılması bu sistemin içinde anlam taşır ve sonraki bütün bölümlerdeki gelenek kartlarının dili buradan gelir. Bu modül sistemi kendi mantığıyla kurar ve bugünün fizyolojisiyle nerede örtüşüp nerede ayrıldığını ayrıca söyler.
Gelenek. Geleneklerin kendi mantığı ve kendi kaynakları. Bu bölümdeki dersler bir geleneğin ne söylediğini ve nasıl düşündüğünü anlatır; söylenenin bugün doğru olup olmadığı sonraki bölümlerin konusudur.
Bu modülün sonunda
- Dört ahlatı ve dört niteliği sistemin kendi mantığıyla açıklar.
- Bir besinin mizacının ve derecesinin klasik metinde nasıl belirtildiğini okur.
- Altı zaruri sebebin yaşam düzenini nasıl çerçevelediğini anlatır.
- Mizaç kuramının bugünün fizyolojisiyle örtüşmediği yerleri ayırır.
Dersler
- M06-D01Hipokrat külliyatında besin ve rejimYayında
Hipokrat külliyatında hastalığın yanında yeme, içme, uyku ve hareket düzeninin nasıl ele alındığını ve rejim kavramının neden merkezde durduğunu açıklar.
- M06-D02Dört ahlat: kan, balgam, safra, kara safraYayında
Dört ahlatı, her birinin bedende nerede ve hangi nitelikle düşünüldüğünü ve sağlığın bu ahlatların dengesi olarak tanımlanışını açıklar.
- M06-D03Dört nitelik: sıcak, soğuk, kuru, yaşYayında
Sıcak, soğuk, kuru ve yaş niteliklerinin termometre sıcaklığı olmadığını ve bir besinin bedende yarattığı düşünülen etkiyi anlattığını açıklar.
- M06-D04Mizaç: kişinin yaradılışıYayında
Kişinin doğuştan mizacı kavramını ve aynı besinin farklı mizaçtaki kişiye farklı etki edeceği öğretisini açıklar.
- M06-D05Besinin mizacı ve dereceleriYayında
Klasik metinlerde bir besinin mizacının birinci ile dördüncü derece arasında nasıl derecelendirildiğini ve bu derecenin ne anlattığını okur.
- M06-D06Altı zaruri sebepYayında
Hava, yeme içme, hareket ve dinlenme, uyku ve uyanıklık, boşaltım ve ruhsal hâllerden oluşan altı zaruri sebebin sağlığı korumanın çerçevesi olarak nasıl kullanıldığını açıklar.
- M06-D07Galen ve sistemin kuruluşuYayında
Galen'in Hipokrat mirasını nasıl sistemleştirdiğini ve onun yazılarının sonraki on beş yüzyılda tıp eğitiminin temeli hâline nasıl geldiğini açıklar.
- M06-D08Mizaç kuramı bugün nasıl okunurYayında
Mizaç kuramını bir fizyoloji olarak değil, gözlemi düzenleyen tarihsel bir dil olarak okur ve bugünün biyolojisiyle çatıştığı noktaları gösterir.