İçeriğe geç
← OkulSenaryo Okulu
Senaryo Laboratuvarı

İntikam kursu · Ders 9 / 9

Logline kliniği ve atölye

Logline düzeltmeleri, adım adım kendi senaryon ve hibrit eşleşmeler.

Logline kliniği

Türün sözleşmesini kaçıran ilk taslaklar ve yeniden yazımları. Her düzeltme bir tür kuralını işletiyor.

  1. Örnek 1 · İlk taslak

    Ailesi öldürülen bir adam, katillerden intikam almak için yola çıkar.

    Yeniden yazım

    Karısının katilini yakalayan polisin rüşvetle davayı düşürdüğünü öğrenen emekli bir saatçi, şiddete hiç bulaşmamış elleriyle katili kendi atölyesine çekmek için bir tuzak kurar; ama tuzağı kurarken kızının da katile borçlu olduğunu öğrenir.

    Zayıf sürümde ne resmî adaletin neden çöktüğü ne de intikamcının neyi riske attığı var. Güçlü sürüm boşluğu (rüşvet), kahramanın şiddetle uzak ilişkisini (saatçi) ve bedelin aileye değeceğini tek cümlede kuruyor.

  2. Örnek 2 · İlk taslak

    Kötü bir iş adamı bir köyü yok eder ve bir kadın ondan intikam alır.

    Yeniden yazım

    Köyünü baraj suyunun altında bırakan şirketin yeni halkla ilişkiler müdürü olarak işe giren genç bir kadın, şirketi içeriden çökertmeyi planlarken, köyün yıkımına imza atanın kendi babası olduğunu gösteren belgeyi bulur.

    «Kötü iş adamı» bir karikatür. Güçlü sürüm hedefi bir yapıya çeviriyor, ifşa alt türünün yöntemini (içeriden sızma) veriyor ve ayna anını logline'a taşıyor.

  3. Örnek 3 · İlk taslak

    Bir kadın, kendisine ihanet eden eski kocasından intikam alır ve sonunda mutlu olur.

    Yeniden yazım

    Yirmi yıllık evliliği bir mesajla biten muhasebeci Gönül, eski kocasının şirketinin defterlerini iki arkadaşıyla birlikte inceler ve onu kendi kurduğu vergi düzenine yakalatmaya karar verir; tek sorun, arkadaşlarından birinin hâlâ adama âşık olması.

    Zayıf sürüm tonu belirsiz bırakıyor ve finali önceden söylüyor. Güçlü sürüm komedi alt türünü kuruyor: suçlunun kendi kibri tuzağı oluyor ve grup intikamının içinde ikinci bir çatışma var.

  4. Örnek 4 · İlk taslak

    Yıllar sonra memleketine dönen bir adam, babasının ölümünün intikamını alır.

    Yeniden yazım

    Babasını kan davasında kaybettikten otuz yıl sonra köye öğretmen olarak atanan Kemal, aileden kalan silahın kendisine verildiği gece karşı ailenin en küçük oğlunun kendi sınıfındaki en parlak öğrenci olduğunu öğrenir.

    Zayıf sürüm hangi alt türde olduğunu söylemiyor ve seçimi görünmez kılıyor. Güçlü sürüm kan davası anlatısının çekirdeğini, yani bireyle göreve çağıran aile arasındaki çatışmayı ve zinciri kırma seçimini logline'ın içine koyuyor.

  5. Örnek 5 · İlk taslak

    Hafızasını kaybeden bir adam, karısını kimin öldürdüğünü bulup intikam almaya çalışır.

    Yeniden yazım

    Kaza sonrası her sabah önceki günü unutan bir taksi şoförü, karısının katilini bulmak için kendi kendine notlar bırakır; notlar onu adım adım bir hedefe götürür, ama el yazısının artık kendisine ait olmadığını fark etmeye başlar.

    Zayıf sürüm iyi bilinen bir filmin tekrarı gibi duruyor. Güçlü sürüm aynı aracı (güvenilmez hafıza) yeni bir tehditle kuruyor: intikamın aracı olan notlar başkasının eline geçmiş olabilir. Ters intikam alt türüne açılan bir kapı.

Atölye: kendi senaryon

Kendi fikrini bu türde adım adım geliştir. Her adımın sonundaki sorular kendi taslağını denetlemen için.

0 / 7 adım yazıldı

  1. Adım 1Yarayı tasarla

    Başkarakterinin kaybettiği şeyi ve haksızlığı birer paragrafla yaz. Ardından kaybedilen kişiyi ya da şeyi seyircinin gözünde değerli kılacak tek bir sahne yaz: mutlu bir tablo değil, yaşayan bir ilişki.

    Kendini denetle

    • Kaybedilen kişinin bir tutkusu, bir kusuru ya da başkarakterle yarım kalmış bir işi var mı?
    • Haksızlık somut mu? Seyirci onu görecek ya da kesinleştirecek mi?
    • Resmî adaletin neden işlemediği tek bir somut ayrıntıyla gösterilebiliyor mu?

  2. Adım 2Alt türünü ve tutumunu seç

    Hikâyenin hangi alt türe yakın olduğunu seç (kan davası, western, kanunsuz, ifşa, ters, komedi). Sonra filmin intikam hakkındaki tutumunu bir cümleyle yaz.

    Kendini denetle

    • Tutum cümlen «intikam kötüdür» gibi genel bir yargıdan daha özgül mü?
    • Seçtiğin alt türün kurallarından en az birini bilerek esnetmeyi düşündün mü?

  3. Adım 3Hedefi kendi gözünden yaz

    Hedefin bakış açısından yarım sayfalık bir iç ses ya da monolog yaz: kendi gözünde neden haklı? Sonra bu gerekçenin bir parçasını ayna sahnesine yerleştir.

    Kendini denetle

    • Hedefin gerekçesini paylaşmayan bir okur bile onu bir an anlayabiliyor mu?
    • Hedefin yarası başkarakterinkine bir yerinden benziyor mu?

  4. Adım 4Bedel çizelgesi

    Vuruş haritasındaki her vuruş için başkarakterin neyi kaybettiğini tek kelimeyle yaz: güven, dost, uyku, yalan söylememe, bir çocukla bağ.

    Kendini denetle

    • Her satırda bir kayıp var mı? Boş satır varsa o vuruş gereksiz ya da bedelsiz olabilir.
    • Kayıplar tırmanıyor mu, yoksa hep aynı ağırlıkta mı?
    • Masuma değen bedel en az bir sahnede somut olarak görülüyor mu?

  5. Adım 5Zorunlu sahneyi iki kez yaz

    Ayna anını önce aklına ilk geldiği gibi yaz. Sonra ikinci kez yaz: bu kez benzerlik hiçbir diyalogda söylenmesin; bir nesne, bir hareket ya da bir sessizlikle görünsün.

    Kendini denetle

    • İkinci sürümde hiçbir karakter «biz aynıyız» ya da benzeri bir cümle kuruyor mu? Kuruyorsa sil.
    • Seyircinin benzerliği kendisinin fark edeceği bir ayrıntı var mı?

  6. Adım 6Doruğu seçime çevir

    Yüzleşmeyi yaz. Fiziksel sonucu (kim kazanıyor) sahnenin başında belirle, böylece doruğun asıl sorusu bir ahlaki seçim olarak kalsın.

    Kendini denetle

    • Doruğun sonucu karakterin bir kararına bağlı mı, yoksa bir dövüşün şansına mı?
    • Seçim açılışta kurulan bir motifle ya da nesneyle bağlanıyor mu?
    • Karakter seçimini açıklayan bir cümle söylüyor mu? Söylüyorsa sahne o cümle olmadan da işliyor mu?

  7. Adım 7Son görüntü

    Filmin son görüntüsünü yaz ve açılış görüntüsüyle yan yana oku. İkisi arasındaki fark filmin intikam hakkındaki hükmünü taşımalı.

    Kendini denetle

    • Son görüntü bir diyalog olmadan anlaşılıyor mu?
    • Açılıştan finale değişen tek şeyi bir cümleyle söyleyebiliyor musun?

Hibrit eşleşmeler

Bu tür yardımcı ya da ana tür olarak hangi türlerle iyi birleşir.