Tamamlanma tahmini

Sahadan bir an

Salı öğleden sonra, holün girişindeki yeni ölçüm masası. Necati Usta masanın altından çıkıyor, elinde küçük bir anahtar.

Necati Usta: Tabanın dört sabitleme cıvatasından biri gevşemiş. Forklift yolunun hemen yanı; her geçişte biraz titremiş. Sıktım, kilit pulu taktım.

Ilgın: Yani masa bir daha aynı nedenle bozulmaz.

Necati Usta: Bu nedenle bozulmaz. Başka bir nedenle bozulur mu, bilemem.

Ilgın: Ayten Hanım deneme hesabının sonunda kaça kapanacağını soruyor. Bunu bilmeden tek bir sayı veremem.

Necati Usta: Neden? Hesabını yap, ver.

Ilgın: Hesap üç tane. Hangisinin doğru olduğu, sizin az önce söylediğinize bağlı.

Necati Usta'nın bulduğu gevşek cıvata, Ilgın'ın tahmin sorusunu doğrudan değiştiriyor. Geçen haftanın maliyet aşımı tek bir nedenden geliyordu; o neden giderildiyse, kalan iş bütçesinde yapılabilir. Giderilmediyse, aynı verimsizlik sürebilir. Ve geride kalan numuneler fazla mesaiyle yetiştirilirse, gecikmenin kendisi bir maliyete dönüşür. Üç ayrı varsayım, üç ayrı sayı verir; hangisinin seçileceği bir formül değil, bir yargıdır.

Kavram

11.6'da sapmaları ve endeksleri bugünü okumak için kullandık. Bu ders, aynı sayıları geleceği tahmin etmek için kullanıyor: deneme hesabı bittiğinde toplam maliyet ne olacak?

Deneme hesabının toplam bütçesi yirmi yedi bin yedi yüz elli, kazanılmış değeri on üç bin üç yüz; kalan işin bütçedeki değeri on dört bin dört yüz elli lira. Bugüne kadarki gerçek maliyet on dört bin dört yüz. Tamamlanma tahmini, bu on dört bin dört yüze, kalan işin hangi verimlilikle yapılacağına göre bir sayı eklenerek bulunur. Üç yaygın varsayım üç farklı çarpan kullanır.

Birinci varsayım: kalan iş bütçesinde yapılır. Geçen haftanın aşımı tek seferlik bir olaydan geldi ve o olay tekrarlanmayacak. Çarpan bir. Tamamlanma tahmini on dört bin dört yüz artı on dört bin dört yüz elli: yirmi sekiz bin sekiz yüz elli lira. Necati Usta'nın cıvatayı sıkmış olması bu varsayımı destekliyor.

İkinci varsayım: bugüne kadarki maliyet verimliliği sürer. Aşım bir olaydan değil, sürecin kendisinden geliyor. Çarpan maliyet performans endeksi, sıfır nokta doksan iki. Kalan işin maliyeti on dört bin dört yüz elli bölü sıfır nokta doksan iki, yaklaşık on beş bin altı yüz elli; tamamlanma tahmini yaklaşık otuz bin elli lira. Bu hesap, toplam bütçenin maliyet endeksine bölünmesiyle de aynı sonucu verir.

Üçüncü varsayım: hem maliyet hem takvim performansı sürer; geride kalan iş, ek saat harcanarak yetiştirilir. Çarpan, maliyet endeksi ile takvim endeksinin çarpımı: sıfır nokta doksan iki çarpı sıfır nokta seksen dokuz, yaklaşık sıfır nokta seksen iki. Kalan işin maliyeti yaklaşık on yedi bin altı yüz elli; tamamlanma tahmini yaklaşık otuz iki bin elli lira. Bu varsayım, geride kalan iki numuneyi yetiştirmek için Yasin'in yedinci günde fazla mesaiye kalması gibi, gecikmenin kendisinin para gerektirdiği durumlara uyar.

Üç varsayımın tamamlanmada sapması sırasıyla eksi bin yüz, eksi iki bin üç yüz ve eksi dört bin üç yüz lira civarında. Üçü de 11.3'te ayrılan olasılık rezervinin deneme uzaması satırının, sekiz bin beş yüz liranın, içinde kalıyor. Recep Bey'in yönetim rezervine dokunmak gerekmiyor.

Bir dördüncü sayı, tahmine başka bir yönden bakar.

Deneme hesabının bütçesinde kalmak için kalan on dört bin dört yüz elli liralık işin, kalan on üç bin üç yüz elli lirayla yapılması gerekiyor: tamamlama performans endeksi yaklaşık bir nokta sıfır sekiz. Kalan iş, bütçesinden yüzde sekiz daha verimli yapılmalı. Bunun mümkün olması için bir neden olmalı; ölçüm saatleri kısaltılamaz, numuneler bütçesinden ucuza alınamaz. Bu sayı, bütçenin kendisinin tutmayacağını, tek bir seçeneğin "aşım yok" olmadığını gösteriyor. En iyimser durumda bile deneme hesabı bin yüz lira aşılacak.

Ilgın üçünü de yazıyor, ama birini öneriyor: birinci varsayım, iki nedenle. Cıvata sıkıldı ve aşımın nedeni giderildi; ve iki eksik numunenin bütçesi zaten kalan işin içinde, onları almak fazladan bir para değil, ertelenmiş bir iş. Bu işin Yasin'in hangi gününe sığacağı, fazla mesai gerektirip gerektirmediği ise ayrıca bakılacak bir takvim sorusu; fazla mesai gerekirse üçüncü varsayım ağırlık kazanır. Ama kararı bir hafta sonra yeniden okuyacak: masa yeniden bozulursa, ikinci varsayıma geçecek.

Bir okul bilgisayar laboratuvarı kuruyor: otuz bilgisayar, kurulumu bilgisayar başına bin lira, toplam otuz bin. On beş bilgisayar kurulmuş, on altı bin beş yüz lira harcanmış; her lirada yaklaşık doksan bir kuruşluk kurulum yapılmış. Kurulumu yapan teknisyen, ilk günlerde ağ kablolarının yanlış çekildiğini ve bunun düzeltildiğini söylüyor. Kalan iş bütçesinde yapılırsa tamamlanma tahmini otuz bir bin beş yüz; verimlilik sürerse yaklaşık otuz üç bin. Okul müdürünün hangi sayıyı esas alacağı, kablo sorununun gerçekten çözülüp çözülmediğine bağlı.

Perde arkası

PMBOK 6 açılmadı; formüllerin ve tanımların tamamı herkese açık üç metinde var. Tanımlar PMI'ın sözlüğünden, formüller ABD Savunma Bakanlığı'nın kazanılmış değer özet kartından okundu; NASA'nın maliyet sözlüğü tamamlanma tahmininin bir başka tanımını veriyor.

Yaygın yanılgılar

İki sürüm

Akşamüstü Ilgın, Ayten Hanım'a gidecek satırları yazıyor.

Zayıf sürüm

Deneme hesabı sonu: otuz bin lira.

Hesap: bütçe bölü maliyet endeksi.

Not: ekip daha verimli çalışarak bütçeye yaklaşmaya çalışacak.

Güçlü sürüm

Bütçe: yirmi yedi bin yedi yüz elli lira.

Tamamlanma tahmini, üç varsayım: kalan iş bütçesinde yapılırsa yirmi sekiz bin sekiz yüz elli; bugünkü verimlilik sürerse yaklaşık otuz bin elli; tempo da zorlanırsa yaklaşık otuz iki bin elli.

Önerilen: birincisi. Aşımın nedeni, gevşeyen sabitleme cıvatası, Necati Usta tarafından giderildi; eksik iki numunenin bütçesi kalan işin içinde. Telafi fazla mesai gerektirirse üçüncü varsayıma yaklaşılır.

Aşım: en iyi durumda bin yüz lira. Bütçede kalmak için kalan işin yüzde sekiz daha verimli yapılması gerekir; bunun için bir yol yok.

Karşılık: üç varsayımın aşımı da olasılık rezervinin deneme uzaması satırının içinde.

Yeniden okuma: bir hafta sonra; masa yeniden bozulursa ikinci varsayıma geçilir.

Zayıf sürüm tek bir formülü seçiyor, ama neden onu seçtiğini söylemiyor; otuz bin, aşımın sürüp gitmesini varsayıyor ve bu varsayım, cıvatanın sıkıldığı bilgisiyle çelişiyor. "Daha verimli çalışarak bütçeye yaklaşmaya çalışacak" notu bir plan gibi görünüyor ama bir umut: bütçede kalmak için gereken yüzde sekizlik verimlilik artışının nereden geleceği yazmıyor. Güçlü sürüm üç varsayımı yan yana koyuyor ve birini, gerekçesiyle, öneriyor. Aşımın en iyi durumda bile kaçınılmaz olduğunu tamamlama performans endeksiyle gösteriyor. Aşımın nereden karşılanacağını 11.3'teki rezerve bağlıyor. Son satır da tahmini sabit bir sayı değil, yeniden okunacak bir yargı yapıyor ve hangi olayın onu değiştireceğini önceden söylüyor.

Bağlam notu

Bir tamamlanma tahmini, geçmişin sayılarından geleceğe atılmış bir köprüdür; ve köprünün hangi varsayıma dayandığı, sayının kendisinden önemlidir. Aynı üç sayıdan, birkaç bin liralık bir aralık çıkıyor. Bu aralığın genişliği, sayıları üretenin değil, verimsizliğin nedenini bilenin daraltabileceği bir şey: Necati Usta'nın cıvatası, Ilgın'ın formüllerinden daha çok şey söyledi.

Belirsizlik nerede sorusu, bu derste formülün seçiminde yoğunlaşıyor. Her formül bir geleceği varsayar: aksaklığın bittiğini, sürdüğünü, ya da büyüdüğünü. Ilgın'ın yaptığı, üç geleceği de yazıp birini, gerekçesiyle, öne çıkarmak; ve hangi gözlemin o tercihi değiştireceğini önceden söylemek. Bu, 10.4'teki koninin parasal karşılığı: belirsizliği daraltan formülün kendisi değil, aksaklığın nedeni hakkında öğrenilen bilgi.

Uygulama

Retro sorusu

Pilot projende bir tahmini verirken, onu hangi geleceği varsayarak verdiğini yazdın mı?

Kapanış

1. Tamamlanma tahmini bugüne kadarki gerçek maliyet ile kalan işin bir performans çarpanına bölünmüş değerinin toplamıdır; çarpan bir, maliyet endeksi ya da maliyet ve takvim endekslerinin çarpımı olabilir.
2. Çarpanın seçimi bir yargıdır ve sapmanın nedenine bağlıdır: tek seferlik ve giderilmiş bir aksaklık birinci varsayımı, süren bir verimsizlik ikinciyi, para gerektiren bir gecikme üçüncüyü destekler.
3. Tamamlama performans endeksi bütçede kalmak için gereken verimliliği gösterir; somut bir yolu yoksa, aşım kabul edilir ve karşılığı rezervde aranır.

Beş soru

1. Necati Usta'nın gevşek cıvatayı bulması tamamlanma tahminini neden değiştiriyor?
2. Deneme hesabının ikinci varsayımla tamamlanma tahmini neden toplam bütçenin maliyet endeksine bölünmesine eşit çıkıyor?
3. Tamamlama performans endeksinin bir nokta sıfır sekiz olması ne anlama geliyor ve Ilgın bundan ne sonuç çıkarıyor?
4. Bir arıcılık kooperatifi iki yüz kovanı yenileyecek; kovan başına beş yüz lira, toplam yüz bin. Seksen kovan yenilenmiş, kırk sekiz bin lira harcanmış; takvimde yüz kovan planlanmıştı. Üç tamamlanma tahminini hesaplayın. Kooperatif, kovan tahtası tedarikçisinin fiyatını kalıcı olarak yükselttiğini öğrenirse hangi varsayımı seçmeli?
5. Zayıf sürümdeki "ekip daha verimli çalışarak bütçeye yaklaşmaya çalışacak" notunun sorunu nedir?

Yanıtlar

1. Çünkü aşımın nedenini ortadan kaldırıyor. Geçen haftanın maliyet aşımı masanın ayarının bozulmasından geliyordu; ayarın neden bozulduğu bilinmiyorsa, aynı verimsizliğin süreceğini varsaymak gerekirdi. Cıvata sıkıldığına göre, kalan işin bütçesinde yapılacağını varsaymak, yani çarpanı bir almak, daha gerçekçi. Tahmini değiştiren formül değil, nedenin öğrenilmesi.
2. Çünkü ikinci varsayımda kalan işin bütçedeki değeri maliyet endeksine bölünüyor ve bugüne kadarki gerçek maliyete ekleniyor. Gerçek maliyet de kazanılmış değerin maliyet endeksine bölünmesine eşit olduğu için, iki parça toplanınca toplam bütçenin maliyet endeksine bölünmesi çıkar: yirmi yedi bin yedi yüz elli bölü sıfır nokta doksan iki, yaklaşık otuz bin elli.
3. Bütçede kalmak için kalan on dört bin dört yüz elli liralık işin, kalan on üç bin üç yüz elli lirayla, yani bütçesinden yüzde sekiz daha verimli yapılması gerektiği anlamına geliyor. Ilgın bunun için somut bir yol görmüyor: ölçüm saatleri kısaltılamaz, numuneler bütçesinden ucuza alınamaz. Bu yüzden aşımı kaçınılmaz sayıyor ve rezervden karşılanacağını yazıyor.
4. Kazanılmış değer seksen çarpı beş yüz, kırk bin; gerçek maliyet kırk sekiz bin; planlanan değer elli bin. Maliyet endeksi kırk bölü kırk sekiz, yaklaşık sıfır nokta seksen üç; takvim endeksi kırk bölü elli, yani sıfır nokta sekiz. Kalan işin değeri altmış bin. Birinci varsayım yüz sekiz bin; ikinci yaklaşık yüz yirmi bin; üçüncü yaklaşık yüz otuz sekiz bin. Tedarikçi fiyatı kalıcı olarak yükselttiyse, artık her yeni kovanda tekrarlanacak bir pahalılık var: en az ikinci varsayım seçilmeli; gecikmeyi kapatmak ek işçilik gerektiriyorsa üçüncüsü.
5. Bir plan gibi görünüyor ama bir umut: bütçede kalmak için kalan işin yüzde sekiz daha verimli yapılması gerekiyor ve bunun nereden geleceği yazmıyor. Somut bir yol, kısaltılabilecek bir saat ya da ucuzlatılabilecek bir girdi, gösterilmeden yazılan bir verimlilik hedefi, Ayten Hanım'a aşımın kaçınılabilir olduğu izlenimini verir ve aşım geldiğinde sürpriz olur.

Sonraki derse köprü

Recep Bey tahmini okuyup bir şey daha soruyor: "Paraya dair her şeyi anladım. Ama takvim endeksi sıfır nokta seksen dokuz diyor. Bu kaç gün eder? Ayten Hanım'a 'yüzde seksen dokuz' diyemem, 'bir buçuk gün gerideyiz' derim." Para birimiyle hesaplanan takvim endeksi, gün cinsinden bir cevap vermiyor; ve 11.6'da gördüğümüz gibi, proje sonunda bire döndüğü için bir noktadan sonra hiçbir şey söylemiyor. 11.8, gecikmeyi gün ve hafta olarak hesaplayan kazanılmış takvim yöntemini ele alıyor.