Önüne on iki sayfalık bir sözleşme kondu ve yarın imzalaman isteniyor: hangi satırı okumadan geçmemelisin?

Rolüne göre patika

Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Ekran oyuncusu patikası dizi, film ve reklam sözleşmesi imzalayacak oyuncuya, serbest çalışan patikası kendi sigortasını ve vergisini yönetecek olana, haklarını arayan patikası bir uyuşmazlıkla karşılaşan oyuncuya.

• 3 modül · 18 ders

  Temel

  Herkes için: sözleşme okumak, bağlantılı haklar, sigorta ve vergi. Tek başına alınabilir.

  Sözleşme okumak → İcracı sanatçının bağlantılı hakları → Sigorta ve vergi

• 4 modül · 23 ders

  Ekran oyuncusu

  Dizi, film ve reklam sözleşmesi imzalayacak oyuncu.

  Sözleşme okumak → İcracı sanatçının bağlantılı hakları → Reklam ve dijital kullanım hakkı → Bir örnek sözleşmenin işaretlenmiş incelemesi

• 3 modül · 17 ders

  Serbest çalışan

  Kendi sigortasını ve vergisini yönetecek oyuncu.

  Sözleşme okumak → Sigorta ve vergi → Sendika ve meslek örgütleri

• 4 modül · 23 ders

  Haklarını arayan

  Bir uyuşmazlıkla karşılaşan oyuncu.

  Sözleşme okumak → İcracı sanatçının bağlantılı hakları → Sendika ve meslek örgütleri → Uyuşmazlık ve yardım almak

• Gündelik Hukuk Akademisi: sözleşme, borç ve hak arama — gündelik hukukun sorusundan.
• Tasarım Hukuku ve Fikri Mülkiyet Akademisi: fikri mülkiyet, eser ve lisans — fikri mülkiyetin sorusundan.
• Oyunculuk Kariyeri Akademisi: ajans, casting ve kariyer düzeni — oyuncu kariyerinin sorusundan.
• Burada sorulan: bir oyuncu sözleşmesini, icracı sanatçı haklarını, sigortasını ve vergisini nasıl okur, korur ve gerektiğinde nasıl yardım ister?

Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer

Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.

• Kemal Bey

  Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.

• Gülşen Hanım

  Elli yaşında, Sarnıç Sokağı'nın oyuncu seçme (casting) yönetmeni. Günde yüzlerce self-tape izler; ilk on saniyede karar vermediğini, ama ilk on saniyede kayıt kalitesinin bir şey söylediğini anlatır.

• Onur

  Yirmi dört yaşında, Sarnıç Sokağı'nda ilk büyük rolünü oynuyor; figüranlıktan geldi. Sosyal medyada adı birden duyulunca sette odaklanmakta zorlandı.

• Derya

  Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.

• Haluk Bey

  Altmış yedi yaşında, emekli tarih öğretmeni; iki yıl önce semtindeki amatör tiyatro topluluğuna katıldı. Ezberin eskisi kadar kolay gelmediğini söyler, provaya defteriyle gelir.

• Cem

  Otuz dört yaşında, Ardıçlı Sahne'nin oyuncusu ve hareket eğitmeni. Topluluğun ısınmasını o yürütür; sahne dövüşü koreografisini her temsilden önce yavaş hızda bir kez daha geçirtir.

Program

Bu bilgi ne kadar sağlam?

Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Haklar ve yükümlülükler kanun ve yönetmelikten, sözleşme pratiği meslek standartlarından, oyuncuların çalışma koşulları araştırmadan gelir. Mevzuat maddesi yalnız kütüphaneden okunduktan sonra yazılır.

Birincil metin

Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.

Araştırma bulgusu

Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.

Tarih kaynağı

Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.

Kanun veya yönetmelik

Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.

Meslek standardı

Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.

Meslek pratiği

Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.

Oyuncu beyanı

Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.