Menopoz bir gün değil bir süreçtir; tanımı ise geriye dönük olarak yapılır. Bu modül doğal menopozun tanımını, STRAW+10 evreleme sistemini ve perimenopozdan geç postmenopoza uzanan takvimi kurar. Erken menopoz, primer yumurtalık yetmezliği, cerrahi ve tıbbi menopoz ile rahmi alınmış kişide menopozu tanımak bu modülde tanıtılır, ayrıntısı Bölüm III ve V’te işlenir.
Ortak temel. Herkes buradan başlar: yumurtalık ve hormonlar, perimenopozdan postmenopoza evreler, belirtiler, kemik ve kalp sağlığı, menopozun tarihi ve bir sağlık haberinin nasıl okunacağı.
Bu modülün sonunda
- Doğal menopozu on iki aylık adet kesilmesi ölçütüyle tanımlar ve neden geriye dönük konduğunu açıklar.
- STRAW+10 evrelerini adet düzeni ve belirtilerle eşleştirir.
- Erken menopoz, primer yumurtalık yetmezliği, cerrahi menopoz ve tıbbi menopozu birbirinden ayırır.
Dersler
- M03-D01Doğal menopozun tanımıYayında
Doğal menopozun son adetten sonra on iki ay adet görülmemesiyle geriye dönük konduğunu açıklar ve bu tanımın gebelik, emzirme ve hormonlu doğum kontrolü varken neden işlemediğini gösterir.
- M03-D02STRAW+10 evreleme sistemiYayında
STRAW+10 sisteminin üreme, menopoz geçişi ve postmenopoz evrelerini adet düzenindeki değişime göre nasıl ayırdığını açıklar ve kendi ya da kurgusal bir öyküyü bu evrelere yerleştirir.
- M03-D03Perimenopoz: düzensizliğin yıllarıYayında
Perimenopozun ne zaman başladığını ve neden yıllar sürebildiğini açıklar ve bu dönemde belirtilerin adetler hâlâ düzenliyken de başlayabileceğini örnekle gösterir.
- M03-D04Erken ve geç postmenopozYayında
Erken ve geç postmenopoz evrelerini ayırt eder ve sıcak basmasının çoğu kişide azalırken genitoüriner belirtilerin neden zamanla artabildiğini açıklar.
- M03-D05Menopoz yaşını ne belirlerYayında
Menopoz yaşıyla ilişkilendirilen genetik, sigara, doğum öyküsü ve sağlık etkenlerini sayar ve bunların hangisinin değiştirilebilir olduğunu ayırt eder.
- M03-D06Erken menopoz ve primer yumurtalık yetmezliğiYayında
Kırk yaşından önce yumurtalık işlevinin durmasını (primary ovarian insufficiency, POI) kırk ile kırk beş yaş arasındaki erken menopozdan ayırır ve iki durumun neden ayrı bir izlem gerektirdiğini açıklar.
- M03-D07Cerrahi ve tıbbi menopozYayında
Yumurtalıkların alınmasıyla (ooforektomi) ya da kemoterapi, radyoterapi ve hormon baskılayıcı ilaçlarla gelen menopozun doğal geçişten neden daha ani ve yoğun yaşandığını açıklar.
- M03-D08Rahim alındıktan sonra menopozu tanımakYayında
Rahmi alınmış ama yumurtalıkları yerinde olan bir kişide adet ölçütü olmadan menopoz geçişinin belirtilerden nasıl tanınacağını açıklar.