İçeriğe geç

Meditasyon · Gelenekler

Modern Meditasyonun Tarihi Akademisi

Budist modernizminden MBSR’ye, Transandantal Meditasyon’dan uygulama ekonomisine: meditasyonun manastırdan telefona nasıl geldiği ve eleştirileri.

ders programda
32
modül
6

Bu bölüm meditasyonu, geleneklerini ve araştırmasını kanıt düzeyiyle anlatır. Tanı koymaz, tedavi önermez ve bir hekim ya da ruh sağlığı uzmanının yerini tutmaz; kullandığınız bir ilacı ya da sürdürdüğünüz bir tedaviyi meditasyon yüzünden değiştirmeyin. Uygulama sırasında panik, gerçeklikten kopma hissi, travmatik anıların yoğun biçimde geri gelmesi ya da uzun süren bir sıkıntı yaşarsanız uygulamayı bırakın ve bir uzmana başvurun; kendinize zarar verme düşüncesi gibi acil durumlarda beklemeden 112'yi arayın.

Ortak temel

Bu akademi meditasyonun ne olduğunu, güvenli başlangıcı ve kanıt düzeylerini yeniden anlatmaz; bunlar bölümün çatısı olan Meditasyon Akademisi’nde. Bir kavram ilk geçtiği yerde oradaki dersin koduyla anılır.

Meditasyon Akademisi

Program

ders metinleri programda

Gelenek

Meditasyon son iki yüzyılda nasıl bugünkü modern biçimini aldı ve bu tarihi kaynaklarla nasıl okuruz?

Bir geleneğin meditasyonu kendi metinleriyle okunur. Geleneğin iddiası «Geleneksel iddia» etiketiyle durur ve bilimsel bulguya karıştırılmaz; gelenekler betimlenir, sıralanmaz.

  1. Modül 1

    Modern meditasyonun tarihini okumak

    4 ders

    Bugün «meditasyon» denince akla gelen uygulama, son iki yüzyılın karşılaşmalarında biçimlendi. Bu modül modernliğin meditasyonda neyi değiştirdiğini sorar, kaynak türlerini ayırır ve «kadim» etiketinin tarih iddiası olarak nasıl sınanacağını gösterir.

    1. Modern meditasyon ne zaman başlar?Meditasyonun modernleşmesini başlatan etkenleri sıralar ve bireysel, sekülerleşmiş ve bilimle anlatılan uygulamayı manastır ya da tekke içindeki uygulamadan ayırt eder.Programda
    2. Kaynak türleri: anı, ilan, makaleBir öğretmenin anısını, bir kurs ilanını ve hakemli bir makaleyi tarih kaynağı olarak karşılaştırır ve her birine hangi güvenilirlik sorusunu soracağını belirler.Programda
    3. «Kadim» etiketiBir uygulamanın «binlerce yıllık» diye tanıtılmasını tarih iddiası olarak ele alır ve bu iddiayı hangi kaynakla doğrulayacağını ya da çürüteceğini gösterir.Programda
    4. Bu akademi neyi anlatmazBu akademinin uygulama öğretmediğini ve araştırma bulgularını değerlendirmediğini açıklar ve bu konuların bölümdeki hangi akademilere ait olduğunu sıralar.Programda
  2. Modül 2

    Kolonyal karşılaşma ve Budist modernizmi

    6 ders

    On dokuzuncu yüzyılda Asya’daki Budist hareketler kolonyal yönetime, misyonerliğe ve Batı biliminin otoritesine cevap verirken meditasyonu yeniden tanımladı. Bu modül bu karşılaşmayı, Budist modernizmi kavramını ve meditasyonun sıradan insana açılışını izler.

    1. Kolonyal karşılaşma ve filolojiAvrupalı filologların Budist metinleri çevirme ve sınıflandırma çabasının «metindeki saf Budizm» imgesini nasıl kurduğunu açıklar ve bu imgenin yaşayan uygulamayla gerilimini betimler.Programda
    2. Teosofi ve Budist canlanmaTeosofi Cemiyeti’nin Sri Lanka’daki Budist canlanmaya katılımını betimler ve bu ortaklığın Budizmi Batılı okura nasıl sunduğunu açıklar.Programda
    3. Budist modernizmiMcMahan’ın Budist modernizmi tanımını bilim, psikoloji ve bireysel deneyim vurgusuyla özetler ve modern Budizmi bir uydurma değil tarihsel bir inşa olarak okumayı açıklar.Programda
    4. Meditasyonun sıradan insana açılışıBurma’da meditasyonun keşiş dışındaki halka öğretilmesini toplumsal bir dönüşüm olarak anlatır ve bu açılışın kolonyal dönemle ilişkisini açıklar.Programda
    5. Zen’in Batı’ya anlatılmasıJapon Zen’inin Batılı okura deneyim merkezli bir öğreti olarak sunuluşunu betimler ve bu sunuşun manastır disiplini ve ritüeli nasıl geri plana ittiğini tartışır.Programda
    6. Bilimle uyum söylemiBudizmin «bilimle uyumlu din» olarak tanıtılmasının tarihsel gerekçelerini açıklar ve bu söylemin bugünkü meditasyon reklamlarındaki izini bir örnekle gösterir.Programda
  3. Modül 3

    Hint kaynaklı akımlar ve TM

    5 ders

    Vedānta ve yoga öğretmenleri yirminci yüzyılın başından itibaren Batı’da meditasyonu evrensel bir iç bilim olarak tanıttı. Bu modül Vivekananda’nın Chicago konuşmasından Transandantal Meditasyon’un kitlesel yayılışına ve ilk fizyolojik araştırmalarına uzanır.

    1. Vivekananda ve Chicago konuşmasıVivekananda’nın Chicago Dinler Parlamentosu konuşmasının Hindu düşüncesini Batılı dinleyiciye sunuşunu betimler ve konuşmanın etkisine dair abartılı anlatıları kaynakla sınar.Programda
    2. Râja Yoga ve iç bilim fikriVivekananda’nın Râja Yoga kitabında meditasyonu deneysel bir iç bilim olarak sunuşunu açıklar ve bu çerçevenin sonraki bilimsel meditasyon söylemine etkisini tartışır.Programda
    3. Yogananda ve öğretmen göçüHintli öğretmenlerin Amerika’da kurdukları örgütlerin meditasyonu yazışma dersleri ve kitaplarla geniş kitleye nasıl ulaştırdığını bir örnek üzerinden anlatır.Programda
    4. Transandantal Meditasyon’un yayılışıTM’in standart bir teknik, ücretli öğretim ve marka olarak örgütlenişini betimler ve bu modelin sonraki meditasyon programlarına nasıl örnek olduğunu açıklar.Programda
    5. Erken TM araştırmalarıWallace’ın Science dergisindeki fizyoloji çalışmasının tarihsel önemini açıklar ve kurum içi araştırma ile bağımsız tekrar arasındaki tartışmayı kanıt düzeyiyle aktarır.Programda
  4. Modül 4

    Tıbba ve psikolojiye giriş

    6 ders

    Yetmişli yıllardan itibaren meditasyon dinî dilinden arındırılarak hastane ve kliniğe girdi. Bu modül Benson’un gevşeme yanıtını, Kabat-Zinn’in ilk programını, «mindfulness» kelimesinin çevirisini, bilişsel terapiyle birleşmeyi ve Batı’daki vipassanā merkezlerini izler.

    1. Benson ve gevşeme yanıtıBenson’un gevşeme yanıtı kavramının meditasyonu dinî bağlamından ayırıp bir fizyolojik tepki olarak tanımlayışını açıklar ve bu tanımın sonraki araştırmalara etkisini tartışır.Programda
    2. Kabat-Zinn ve ilk programKabat-Zinn’in kronik ağrılı hastalar için ayakta tedavi programını anlatan ilk makalesini tarihsel bağlamıyla okur ve programın sonradan MBSR adını alan yapısını betimler.Programda
    3. Sati’den mindfulness’aPāli sati kelimesinin İngilizceye mindfulness olarak çevrilişini ve bu çevirinin hafıza ve hatırlama anlamlarından neyi bıraktığını kaynaklarla açıklar.Programda
    4. Bilişsel terapiyle buluşmaFarkındalık temelli bilişsel terapinin MBSR ile bilişsel terapiyi birleştirme fikrini tarihsel olarak anlatır ve meditasyonun klinik psikolojiye girişindeki yerini açıklar.Programda
    5. Batı’da vipassanā merkezleriAsya’da eğitim almış Batılı öğretmenlerin kurduğu inziva merkezlerinin uygulamayı manastır dışı bir yapıya nasıl taşıdığını betimler ve bu modelin özelliklerini sıralar.Programda
    6. Dinî dili çıkarmakMeditasyonu seküler programlara taşırken dinî terimlerin çıkarılmasının erişim kazancını ve bağlam kaybını tartışır ve iki tarafın gerekçelerini adil biçimde aktarır.Programda
  5. Modül 5

    Pazar, eleştiri ve dijital çağ

    6 ders

    Meditasyon yirmi birinci yüzyılda bir sektöre dönüştü: kurumsal programlar, abonelikli uygulamalar, ünlü öğretmenler. Bu modül bu ekonomiyi, «McMindfulness» eleştirisini, kültürel sahiplenme tartışmasını ve öğretmen-öğrenci ilişkisindeki güç sorunlarını okur.

    1. Meditasyon ekonomisiKurslar, inzivalar, kitaplar ve abonelikli uygulamalardan oluşan meditasyon ekonomisinin aktörlerini sıralar ve bir iş modelinin öğretinin sunuluşunu nasıl etkilediğini açıklar.Programda
    2. Kurumsal mindfulnessŞirketlerin ve kurumların mindfulness programlarını benimseme gerekçelerini tarihsel olarak anlatır ve bu programlarda gönüllülük sorusunun neden ortaya çıktığını açıklar.Programda
    3. McMindfulness eleştirisiPurser’in mindfulness’ın stresi bireyselleştirip toplumsal nedenleri görünmez kıldığı eleştirisini özetler ve bu eleştiriye verilen cevaplardan birini karşılaştırarak değerlendirir.Programda
    4. Kültürel sahiplenme tartışmasıBir geleneğin uygulamasını kaynağını anmadan pazarlamanın neden kültürel sahiplenme olarak eleştirildiğini açıklar ve bu tartışmadaki farklı görüşleri sıralar.Programda
    5. Dijital meditasyon uygulamalarıTelefon uygulamalarının meditasyonu kısa, ölçülebilir ve kişiselleştirilmiş oturumlara dönüştürüşünü betimler ve bu dönüşümün öğretmen ilişkisini nasıl değiştirdiğini tartışır.Programda
    6. Öğretmen, güç ve istismarModern meditasyon topluluklarında yaşanan öğretmen kaynaklı güç istismarı vakalarının ortak yapısını betimler ve toplulukların geliştirdiği etik ve hesap verme düzenlerini sıralar.Programda
  6. Modül 6

    Türkiye ve tarih atölyesi

    5 ders

    Son modül tarihi yakına getirir: meditasyonun Türkiye’de nasıl yayıldığını yalnız doğrulanabilir kaynaklarla izler, Türkçe terimlerin oluşumunu inceler ve okuru bir tarih iddiasını kendi başına doğrulayacak bir atölyeye sokar.

    1. Türkiye’de meditasyonun izini sürmekTürkiye’de meditasyonun yayılışına dair bir iddiayı yayın, dernek ve akademik tez kayıtlarıyla sınar ve doğrulanamayan bilgiyi doğrulanmış bilgiden ayırarak yazar.Programda
    2. Tasavvuf mirası ve modern meditasyonTürkiye’de modern meditasyonun tasavvuf kavramlarıyla yan yana ya da karşı karşıya anlatılış biçimlerini betimler ve iki dili birbirine indirgemeyen bir cümle kurar.Programda
    3. Türkçe terimlerin oluşumuMindfulness için önerilen Türkçe karşılıkları sıralar, her birinin taşıdığı ve kaybettiği anlamı açıklar ve bir metinde hangisini neden seçeceğini gerekçelendirir.Programda
    4. Bir tarih iddiasını doğrulamakMeditasyon tarihine dair yaygın bir iddiayı birincil kaynağa kadar izler, kaynağın ne dediğini ve iddianın nerede değiştiğini gösteren kısa bir doğrulama notu yazar.Programda
    5. Kaynaklı bir tarih çizelgesiBu akademide işlenen olaylardan bir kesiti seçer, her durağı kaynağıyla birlikte bir zaman çizelgesine yerleştirir ve doğrulanamayan durakları ayrıca işaretler.Programda

Bu sayfa hakkında ne düşünüyorsun?