1980'lerin Türk sineması kalabalık aileden yalnız bireye döner: otel odaları, gece yolları, uzak bir köy okulu ve kendi arzusunu adlandırmaya çalışan kadınlar. Filmleri okuruz, yönetmenin ruhunu değil; darbe sonrası suskunluk, filmlerin dili ve boşlukları üzerinden izlenir. Ömer Kavur'un iç sıkıntısı, Erden Kıral'ın taşrası ve Atıf Yılmaz'ın kadın öznellikleri yan yana okunur.
Bütünleşik mercek. Yorum ve kanıt bir arada: aynı film hem bir kuramla okunur hem de bugün ölçülmüş olanla karşılaştırılır; ikisinin dili ayrı tutulur.
Bu modülün sonunda
- Kavur filmlerinde yalnızlığı, saplantıyı ve yolculuğu iç dünyanın mekânsal karşılığı olarak okur.
- Darbe sonrası dönemin baskısının çocuk ve öğretmen bakışıyla nasıl dolaylı anlatıldığını gösterir.
- Atıf Yılmaz'ın kadın kahramanlarında arzunun ve kendini anlatmanın nasıl kurulduğunu karşılaştırır.
- Ağa ve baba otoritesinin çöküşünü sahnelenen erkeklik krizleriyle ilişkilendirir.
Dersler
- M90-D01Kavur'da iç sıkıntısı: otel odası ve gece yoluProgramda
Anayurt Oteli ve Gece Yolculuğu'nda kapalı mekânın ve yolculuğun kahramanın yalnızlığını ve saplantısını nasıl dışa vurduğunu okur.
Filmler: Anayurt Oteli (Ömer Kavur, 1987) · Gece Yolculuğu (Ömer Kavur, 1987)
- M90-D02Çocuğun gözünden: Yusuf ile Kenan ve Uçurtmayı VurmasınlarProgramda
Yusuf ile Kenan ve Uçurtmayı Vurmasınlar'da çocuk bakışının yetişkin dünyasının şiddetini ve kaybını nasıl dolaylı gösterdiğini karşılaştırır.
Filmler: Yusuf ile Kenan (Ömer Kavur, 1979) · Uçurtmayı Vurmasınlar (Tunç Başaran, 1989)
- M90-D03Taşra, emek ve yabancı: Kıral ve ÖzgentürkProgramda
Hakkâri'de Bir Mevsim, Bereketli Topraklar Üzerinde ve Hazal'da taşranın birey için hem sığınak hem kapan olarak kurulmasını adlandırır.
Filmler: Hakkâri'de Bir Mevsim (Erden Kıral, 1983) · Bereketli Topraklar Üzerinde (Erden Kıral, 1979) · Hazal (Ali Özgentürk, 1980)
- M90-D04Kadının arzusu: Mine ve Bir Yudum SevgiProgramda
Mine ve Bir Yudum Sevgi'de kadın kahramanın kendi arzusunu adlandırmasını ve çevresinin buna tepkisini kadın öznelliği kavramıyla okur.
Filmler: Mine (Atıf Yılmaz, 1982) · Bir Yudum Sevgi (Atıf Yılmaz, 1984)
- M90-D05Anlatılan kadın: Adı Vasfiye ve Asiye Nasıl KurtulurProgramda
Adı Vasfiye'de erkek anlatıcıların kurduğu kadın imgesini ve Asiye Nasıl Kurtulur'da kadının anlatıdan çıkış arayışını karşılaştırır.
Filmler: Adı Vasfiye (Atıf Yılmaz, 1985) · Asiye Nasıl Kurtulur (Atıf Yılmaz, 1986)
- M90-D06Ağanın düşüşü, babanın kenti: Züğürt Ağa ve AtProgramda
Züğürt Ağa ve At'ta taşradan kente geçen erkeğin otorite kaybını erkeklik krizi ve baba-oğul ilişkisi üzerinden okur.
Filmler: Züğürt Ağa (Nesli Çölgeçen, 1985) · At (Ali Özgentürk, 1982)