Lütfi Ö. Akad, Yılmaz Güney ve Metin Erksan Yeşilçam'ın içinden çıkıp aileyi, töreyi ve toprağı sert bir gerçekçilikle sahneler; babanın yasası burada bir kuram terimi değil, köyün ve kanunun gündelik gücüdür. Filmleri okuruz, yönetmenin ruhunu değil: takıntılar filmlerde tekrar eden imgeler olarak izlenir. Su, toprak, kuyu ve yol imgeleri arzunun, mülkün ve cezanın taşıyıcısı olarak okunur.
Bütünleşik mercek. Yorum ve kanıt bir arada: aynı film hem bir kuramla okunur hem de bugün ölçülmüş olanla karşılaştırılır; ikisinin dili ayrı tutulur.
Bu modülün sonunda
- Akad'ın göç üçlemesinde aile şirketinin bireyi nasıl yuttuğunu sahne düzeyinde gösterir.
- Güney filmlerinde umut, töre ve hapis imgelerini babalık ve erkeklik sorusuyla ilişkilendirir.
- Erksan'ın su, toprak ve kuyu imgelerini arzu ve mülkiyet üzerinden psikanalitik olarak okur.
- Töreyi bir kültür açıklaması olarak kullanırken bireysel motivasyonu silmemeyi gerekçelendirir.
Dersler
- M89-D01Kanun ve kaçakçı: devletin yasası, erkeğin yasasıProgramda
Kanun Namına ve Hudutların Kanunu'nda devletin kanunu ile kendi namus ve sorumluluk anlayışı arasında sıkışan erkek kahramanı karşılaştırır.
Filmler: Kanun Namına (Lütfi Ö. Akad, 1952) · Hudutların Kanunu (Lütfi Ö. Akad, 1966)
- M89-D02Gelin ve Düğün: aile şirketi bireyi yutarProgramda
Gelin ve Düğün'de göç eden ailenin bir işletmeye dönüşmesini ve kurban edilen çocuğu aile sistemi kavramlarıyla okur.
Filmler: Gelin (Lütfi Ö. Akad, 1973) · Düğün (Lütfi Ö. Akad, 1974)
- M89-D03Toprak, su ve emek: kimin bedeni, kimin malıProgramda
Diyet ve Susuz Yaz'da emeğin ve suyun mülkiyetini bedene ve arzuya uzanan bir sahip olma çatışması olarak karşılaştırır.
Filmler: Diyet (Lütfi Ö. Akad, 1975) · Susuz Yaz (Metin Erksan, 1963)
- M89-D04Umut ve Arkadaş: düşün saplantıya dönüşmesiProgramda
Umut'ta definenin ve Arkadaş'ta eski dostluğun bir kurtuluş düşü olarak nasıl çöktüğünü yoksunluk ve ideal benlik kavramlarıyla okur.
Filmler: Umut (Yılmaz Güney, 1970) · Arkadaş (Yılmaz Güney, 1974)
- M89-D05Sürü ve Yol: töre, hapis ve babanın yasasıProgramda
Sürü ve Yol'da törenin aile üyelerini cezalandırma biçimini babanın yasası kavramıyla okur ve kavramın açıklamadığı toplumsal katmanı adlandırır.
Filmler: Sürü (Zeki Ökten, 1978) · Yol (Şerif Gören, Yılmaz Güney, 1982)
- M89-D06Erksan'da arzu ve şiddet: Yılanların Öcü ve KuyuProgramda
Yılanların Öcü ve Kuyu'da mülk kavgasının ve saplantılı arzunun şiddete dönüşmesini, şiddeti estetize etmeden filmin bakış açısını sorgulayarak okur.
Filmler: Yılanların Öcü (Metin Erksan, 1962) · Kuyu (Metin Erksan, 1968)
- M89-D07İmgeye âşık olmak: Sevmek Zamanı ve Gizli YüzProgramda
Sevmek Zamanı'ndaki portreye duyulan aşkı ve Gizli Yüz'deki yüz arayışını arzunun nesnesi olarak imge kavramıyla karşılaştırır.
Filmler: Sevmek Zamanı (Metin Erksan, 1965) · Gizli Yüz (Ömer Kavur, 1991)