Yeşilçam melodramı tesadüfü, gözyaşını ve sınıf atlamayı bir duygu ekonomisine çevirir; aynı kalıp kayıp babalar, bulunan çocuklar ve sınanan kadınlarla döner. Freud'un aile romanı (Familienroman) kavramı, Peter Brooks'un melodramatik imgelem ve Elsaesser'in aile melodramı okumalarıyla bu filmlerin hangi arzuyu sahnelediği ve hangi çatışmayı bastırdığı sorulur. Melodram burada küçümsenen bir tür olarak değil, bir toplumun aileyi nasıl düşlediğinin belgesi olarak okunur.
Bütünleşik mercek. Yorum ve kanıt bir arada: aynı film hem bir kuramla okunur hem de bugün ölçülmüş olanla karşılaştırılır; ikisinin dili ayrı tutulur.
Bu modülün sonunda
- Bir Yeşilçam melodramında tesadüfün, gözyaşının ve sınıf geçişinin anlatıdaki işlevini adlandırır.
- Aile romanı kavramını kayıp baba ve bulunan çocuk kalıbı üzerinde bir filmle sınar.
- Melodramın kadına yüklediği fedakârlık ve sınanma rolünü kadın izleyici kuramıyla tartışır.
- Parodi ve nostalji filmlerinin Yeşilçam kalıbını nasıl görünür kıldığını karşılaştırır.
Dersler
- M88-D01Melodramın duygu ekonomisi: gözyaşı ve tesadüfProgramda
Acı Hayat ve Vesikalı Yarim'de tesadüfün ve sınıf engelinin aşkı nasıl hem kışkırttığını hem cezalandırdığını sahne düzeyinde okur.
Filmler: Acı Hayat (Metin Erksan, 1962) · Vesikalı Yarim (Lütfi Ö. Akad, 1968)
- M88-D02Aile romanı: kayıp baba, bulunan çocukProgramda
Selvi Boylum Al Yazmalım'da "gerçek baba kim" sorusunu ve Neşeli Günler'de ayrılan ebeveynleri yeniden birleştiren çocukları Freud'un aile romanı kavramıyla okur ve kavramın filmlere uymadığı yeri adlandırır.
Filmler: Selvi Boylum Al Yazmalım (Atıf Yılmaz, 1977) · Neşeli Günler (Orhan Aksoy, 1978)
- M88-D03Seçilmiş aile: sokak, okul ve kardeşlikProgramda
Canım Kardeşim ve Hababam Sınıfı'nda kan bağı dışında kurulan aileyi ikame baba ve kardeş figürleri üzerinden karşılaştırır.
Filmler: Canım Kardeşim (Ertem Eğilmez, 1973) · Hababam Sınıfı (Ertem Eğilmez, 1975)
- M88-D04Babanın kızları: başlık, evlilik ve mülkProgramda
Bizim Aile ve Kibar Feyzo'da kızın babanın mülkü olarak dolaşımını komedinin bu çatışmayı nasıl hem gösterip hem yumuşattığıyla birlikte okur.
Filmler: Bizim Aile (Ertem Eğilmez, 1975) · Kibar Feyzo (Atıf Yılmaz, 1978)
- M88-D05İstanbul'a düşmek: kent baştan çıkarırProgramda
Gurbet Kuşları ve Ah Güzel İstanbul'da kentin taşralı aile için hem vaat hem tehdit olarak kurulmasını göç öncesi ve sonrası sahneleriyle karşılaştırır.
Filmler: Gurbet Kuşları (Halit Refiğ, 1964) · Ah Güzel İstanbul (Atıf Yılmaz, 1966)
- M88-D06Arabesk ve kendine acıma: parodi kalıbı ele verirProgramda
Arabesk ve Muhsin Bey'de acının bir tür ve bir pazar olarak sahnelenmesini kendine acıma duygusuyla ilişkilendirerek gerekçelendirir.
Filmler: Arabesk (Ertem Eğilmez, 1988) · Muhsin Bey (Yavuz Turgul, 1987)
- M88-D07Yeşilçam kendine bakınca: yıldız, imge ve nostaljiProgramda
Dönüş'te Türkan Şoray'ın kendi yıldız imgesini köylü kadına çevirmesini ve Aşk Filmlerinin Unutulmaz Yönetmeni'nde Yeşilçam kalıbına geri bakışı karşılaştırır.
Filmler: Dönüş (Türkan Şoray, 1972) · Aşk Filmlerinin Unutulmaz Yönetmeni (Yavuz Turgul, 1990)