Ceylan'ın filmleri taşradan kente, aileden yalnızlığa ve sessiz bakışlardan uzun konuşmalara uzanan bir hat çizer; erkek kahramanlar sıklıkla kendi kendini kandıran, utancını sözle örten insanlardır. Filmleri okuruz, yönetmenin ruhunu değil: otobiyografik izler bilinse de okuma perdedeki karakterle sınırlı kalır. Savunma mekanizmaları, baba-oğul çatışması ve uzun planın izleyicide yarattığı sıkıntı birlikte ele alınır.
Bütünleşik mercek. Yorum ve kanıt bir arada: aynı film hem bir kuramla okunur hem de bugün ölçülmüş olanla karşılaştırılır; ikisinin dili ayrı tutulur.
Bu modülün sonunda
- Ceylan filmlerinde taşra, aile belleği ve babalık temalarının nasıl tekrar ettiğini gösterir.
- Entelektüelleştirme ve inkâr savunmalarını uzun konuşma sahnelerinde adlandırır.
- Uzun plan, yüz ve manzaranın izleyicinin dikkatini ve duygusunu nasıl yönlendirdiğini tartışır.
- Otobiyografik bilgiyi bir okuma kanıtı olarak kullanmanın sınırını gerekçelendirir.
Dersler
- M91-D01Kasaba ve Uzak: taşradan kente gelen akrabaProgramda
Kasaba'daki aile sohbetini ve Uzak'ta kente gelen kuzenin dışlanmasını taşra ile kent arasındaki utanç ilişkisi olarak karşılaştırır.
Filmler: Kasaba (Nuri Bilge Ceylan, 1997) · Uzak (Nuri Bilge Ceylan, 2002)
- M91-D02Soğuk erkekler: İklimler ve Kuru Otlar ÜstüneProgramda
İklimler ve Kuru Otlar Üstüne'de erkek kahramanın yakınlarına gösterdiği soğukluğu ve kendi hayal kırıklığını çevresine yansıtmasını sahne düzeyinde okur.
Filmler: İklimler (Nuri Bilge Ceylan, 2006) · Kuru Otlar Üstüne (Nuri Bilge Ceylan, 2023)
- M91-D03Suskunluk ve suç: Üç Maymun ve Bir Zamanlar Anadolu'daProgramda
Üç Maymun'da ailenin suç karşısındaki ortak inkârını ve Bir Zamanlar Anadolu'da cesedi ararken açılan kişisel sırları karşılaştırır.
Filmler: Üç Maymun (Nuri Bilge Ceylan, 2008) · Bir Zamanlar Anadolu'da (Nuri Bilge Ceylan, 2011)
- M91-D04Sözle örtmek: Kış Uykusu ve Uzak'ta entelektüel erkekProgramda
Kış Uykusu'ndaki Aydın'ın ve Uzak'taki Mahmut'un kültür ve sözle utancı örtmesini entelektüelleştirme savunması olarak okur.
Filmler: Kış Uykusu (Nuri Bilge Ceylan, 2014) · Uzak (Nuri Bilge Ceylan, 2002)
- M91-D05Babalar ve oğullar: Ahlat Ağacı ve Mayıs SıkıntısıProgramda
Ahlat Ağacı ve Mayıs Sıkıntısı'nda oğulun babaya bakışındaki öfke ve özdeşleşmeyi kuyu ve ağaç imgeleri üzerinden karşılaştırır.
Filmler: Ahlat Ağacı (Nuri Bilge Ceylan, 2018) · Mayıs Sıkıntısı (Nuri Bilge Ceylan, 1999)
- M91-D06Yüz, manzara ve uzun plan: Koza'dan Kış Uykusu'naProgramda
Koza'daki sessiz yüzleri ve Kış Uykusu'ndaki manzara planlarını izleyicinin iç dünyayı nasıl kendisinin tamamladığı açısından çözümler.
Filmler: Koza (Nuri Bilge Ceylan, 1995) · Kış Uykusu (Nuri Bilge Ceylan, 2014)