Bilimkurgu geleceği değil şimdiki zamanın kaygısını sahneler: yapay insan, silinen bellek, sahte gerçeklik, bedeni işgal eden yaratık. Modül bu imgeleri tekinsiz (uncanny / das Unheimliche) ve kimlik kavramlarıyla psikanalitik açıdan, bellek araştırması ve insansı robotlara verilen tepkilerle psikolojik açıdan okur.
Bütünleşik mercek. Yorum ve kanıt bir arada: aynı film hem bir kuramla okunur hem de bugün ölçülmüş olanla karşılaştırılır; ikisinin dili ayrı tutulur.
Bu modülün sonunda
- Yapay insan filmlerini tekinsiz kavramıyla ve tekinsiz vadi (uncanny valley) hipoteziyle ayrı ayrı okur.
- Bellek ve kimlik arasındaki bağı perdedeki tasvirle bellek araştırmasının bildikleri arasında karşılaştırır.
- Simülasyon filmlerinde gerçeklik kuşkusunu psikanalitik ve felsefi okumalarıyla ayırır.
- Bilimkurgunun Sovyet, Doğu Avrupa ve Türk örneklerinde Hollywood'dan farklı kaygıları adlandırır.
Dersler
- M45-D01Bilinmeyenle karşılaşmakProgramda
Solaris ve Arrival'da yabancı olanla temasın yas, suçluluk ve dil üzerinden kurulduğunu okur ve uzaylının karakterin iç dünyasını yansıtan bir ekran olarak okunmasının sınırını gösterir.
Filmler: Solaris (Andrei Tarkovsky, 1972) · Arrival (Denis Villeneuve, 2016)
- M45-D02Yapay insan ve tekinsiz vadiProgramda
Bıçak Sırtı, Ex Machina ve Metropolis'te yapay insanın tekinsizliğini Freud'un otomat okumasıyla ve Mori'nin tekinsiz vadi hipoteziyle karşılaştırır ve hipotezin araştırmadaki tartışmalı durumunu adlandırır.
Filmler: Bıçak Sırtı (Ridley Scott, 1982) · Ex Machina (Alex Garland, 2014) · Metropolis (Fritz Lang, 1927)
- M45-D03Bellek kimlik midirProgramda
Total Recall ve Ghost in the Shell'de yerleştirilmiş belleğin kimliği nasıl kurduğunu okur ve filmlerin sahte bellek fikrini bellek araştırmasının yeniden kurma (reconstruction) bilgisiyle sınar.
Filmler: Total Recall (Paul Verhoeven, 1990) · Ghost in the Shell (Mamoru Oshii, 1995)
- M45-D04Beden korkusu: işgal ve dönüşümProgramda
Yaratık, Annihilation ve Under the Skin'de bedeni işgal eden ya da dönüştüren varlığı iğrenç (abject) kavramıyla okur ve beden korkusunun doğum, hastalık ve cinsellik imgeleriyle bağını gösterir.
Filmler: Yaratık (Ridley Scott, 1979) · Annihilation (Alex Garland, 2018) · Under the Skin (Jonathan Glazer, 2013)
- M45-D05Simülasyon ve gerçeklik kuşkusuProgramda
Matrix, Welt am Draht ve Dark City'de gerçekliğin sahte olduğu kuşkusunu karşılaştırır ve bu kuşkuyu psikozdaki gerçeklik algısıyla eşitlemenin neden yanlış olduğunu gerekçelendirir.
Filmler: Matrix (Lana Wachowski, Lilly Wachowski, 1999) · Welt am Draht (Rainer Werner Fassbinder, 1973) · Dark City (Alex Proyas, 1998)
- M45-D06Distopya ve denetlenen benlikProgramda
Brazil, Gattaca ve Children of Men'de denetim düzeninin bireyin arzusunu ve umudunu nasıl biçimlendirdiğini okur ve distopyaya karşı kaçış fantezisinin her filmdeki işlevini ayırır.
Filmler: Brazil (Terry Gilliam, 1985) · Gattaca (Andrew Niccol, 1997) · Children of Men (Alfonso Cuarón, 2006)
- M45-D07Klon, ikiz ve yalnızlıkProgramda
Moon ve Never Let Me Go'da kopyalanmış insanın kendi ölümlülüğünü kavrama biçimini okur ve klonu ikiz (Doppelgänger) imgesinin bilimkurgudaki karşılığı olarak gerekçelendirir.
Filmler: Moon (Duncan Jones, 2009) · Never Let Me Go (Mark Romanek, 2010)
- M45-D08Başka gelecekler: Sovyet, Çek ve Türk bilimkurgusuProgramda
Kin-dza-dza!, Ikarie XB-1 ve Dünyayı Kurtaran Adam'da geleceğin hiciv, kolektif ütopya ve kurgu-montaj taklidiyle nasıl kurulduğunu karşılaştırır ve her filmin kendi döneminin hangi kaygısına cevap verdiğini adlandırır.
Filmler: Kin-dza-dza! (Georgiy Daneliya, 1986) · Ikarie XB-1 (Jindřich Polák, 1963) · Dünyayı Kurtaran Adam (Çetin İnanç, 1982)