Freud 1920 tarihli Jenseits des Lustprinzips'te yaşam dürtüsü (Eros) ile ölüm dürtüsünü (sonradan Thanatos adıyla anılan) karşı karşıya koyar: birleştiren güç ile çözen güç. Japon, Türk, İtalyan, Meksika, Alman ve İsveç sinemaları aşkın ölümle, arzunun yıkımla iç içe geçtiği anlatılarla bu ikiliği sahneler. Modül iki dürtüyü bu filmlerde okur ve ölüm dürtüsü kavramının kuramsal görüş olarak tartışmalı yerini açıkça işaretler.
Psikanaliz merceği. Bir kuramın filmi nasıl okuduğu. Okuma bir yorumdur, bulgu değil: her derste kimin yorumu olduğu söylenir ve en az bir karşı okuma verilir.
Bu modülün sonunda
- Eros ve ölüm dürtüsünü Freud'un kuramındaki yerleriyle tanımlar ve kuramsal görüş olarak etiketler.
- Aşk ile ölümün iç içe geçtiği bir anlatıyı iki dürtü kavramıyla okur.
- Kendini yok eden bir karakteri ölüm dürtüsüyle okumanın sınırını ve klinik dilden farkını gösterir.
- Ölüm ve intihar temalı sahneleri ölçülü bir dille tartışır.
Dersler
- M10-D01Haz ilkesinin ötesindeProgramda
Ikiru ile Kirazın Tadı'nda ölümle yüz yüze gelen adamları okuyarak ölümün farkındalığının yaşama dönüşü nasıl kurduğunu ölçülü bir dille gösterir.
Filmler: Ikiru (Akira Kurosawa, 1952) · Kirazın Tadı (Abbas Kiarostami, 1997)
- M10-D02Aşk ve ölüm iç içeProgramda
Duyular İmparatorluğu ile Duvara Karşı'daki tutkuyu karşılaştırarak arzunun kendini tüketen bir güce dönüştüğü noktayı iki dürtü kavramıyla okur.
Filmler: Duyular İmparatorluğu (Nagisa Ōshima, 1976) · Duvara Karşı (Fatih Akın, 2004)
- M10-D03Arzunun yıkıcılığıProgramda
Susuz Yaz'daki suya ve kadına sahip olma hırsını Onibaba'daki arzu ve cezayla karşılaştırarak arzunun bir topluluğu nasıl yıktığını gösterir.
Filmler: Susuz Yaz (Metin Erksan, 1963) · Onibaba (Kaneto Shindo, 1964)
- M10-D04Kendini yok etmeye giden tutkuProgramda
The Red Shoes'daki dans tutkusu ile Kuyu'daki takıntılı aşkı okuyarak bir tutkunun ölümle sonuçlanmasını ölüm dürtüsü kavramıyla açıklar ve klinik bir yargıdan ayırır.
Filmler: The Red Shoes (Michael Powell, Emeric Pressburger, 1948) · Kuyu (Metin Erksan, 1968)
- M10-D05Eros'un bozguncu gücüProgramda
Teorema'daki yabancının bir aileyi dağıtması ile Y tu mamá también'deki yolculuğu karşılaştırarak Eros'un düzeni sarsan ve yaşamı genişleten iki yüzünü adlandırır.
Filmler: Teorema (Pier Paolo Pasolini, 1968) · Y tu mamá también (Alfonso Cuarón, 2001)
- M10-D06Yas, cinsellik ve ölümProgramda
Antichrist'teki yas ve şiddet ile Ugetsu'daki hayalet sevgiliyi karşılaştırarak cinselliğin ölümle buluştuğu sahnelerde Eros ile Thanatos'un nasıl iç içe geçtiğini okur.
Filmler: Antichrist (Lars von Trier, 2009) · Ugetsu (Kenji Mizoguchi, 1953)
- M10-D07Ölümle pazarlıkProgramda
Yedinci Mühür'deki satranç oyunu ile Jacob's Ladder'ın ölümle hesaplaşmasını karşılaştırarak ölümü kabul etme ile ona direnme arasındaki gerilimi iki dürtü kavramıyla okur.
Filmler: Yedinci Mühür (Ingmar Bergman, 1957) · Jacob's Ladder (Adrian Lyne, 1990)