Türkiye’de yapılı çevrenin erişilebilirliği bir kanun, bir uluslararası sözleşme, imar yönetmeliği ve ulusal standartlarla düzenlenir; bir de bu düzenlemelerin uygulanıp uygulanmadığını denetleyen bir sistem vardır. Bu modül erişilebilirlik hukukunu, standartları, denetim sistemini ve asgari ölçü ile iyi tasarım arasındaki farkı kurar.
Bu modülün sonunda
- Erişilebilirliğe ilişkin kanun, yönetmelik ve standartları sıralar.
- Erişilebilirlik izleme ve denetim sistemini açıklar.
- Yönetmelikteki asgari ölçü ile iyi tasarım arasındaki farkı örneklerle gösterir.
Dersler
- M02-D01Engelli Hakları SözleşmesiProgramda
BM Engelli Hakları Sözleşmesi’nin erişilebilirlik maddesini ve Türkiye’nin taraf olmasının sonuçlarını açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: BM Engelli Hakları Sözleşmesi (2006), madde 9; Türkiye’nin onayı (2009)
- M02-D025378 sayılı KanunProgramda
Engelliler Hakkında Kanun’un erişilebilirlik hükümlerini ve kamu yapıları için öngörülen süreleri açıklar.
Dayanak: Mevzuat: 5378 sayılı Engelliler Hakkında Kanun (madde yazımda doğrulanır)
- M02-D03İmar yönetmeliğiProgramda
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği’nin erişilebilirlik hükümlerini (giriş, kapı, rampa, asansör, otopark) okur.
Dayanak: Mevzuat: Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği, erişilebilirlik hükümleri (madde yazımda doğrulanır)
- M02-D04TS 9111 ve öteki standartlarProgramda
TS 9111’in binalar, TS 12576’nın kentsel alanlar için koyduğu gereklilikleri ve Avrupa standardı TS EN 17210’u tanıtır.
Dayanak: Standart: TS 9111; TS 12576; TS EN 17210:2021 (yapılı çevrede erişilebilirlik ve kullanılabilirlik)
- M02-D05İzleme ve denetimProgramda
Erişilebilirlik izleme ve denetim komisyonlarının işleyişini ve bir yurttaşın başvuru yolunu açıklar.
Dayanak: Mevzuat: Erişilebilirlik İzleme ve Denetleme Yönetmeliği (yürürlükteki metin yazımda doğrulanır)
- M02-D06Asgari ölçü yetmezProgramda
Yönetmelikteki asgari ölçüye uyan ama kullanılamayan bir rampa ve tuvalet örneğini gösterir ve iyi tasarımın asgariden nerede ayrıldığını açıklar.
Dayanak: Usta görüşü: Steinfeld ve Maisel (2012); Standart: TS EN 17210:2021