İÇ. ADLİYE, KORİDOR — GÜN
CEMİL
Kâmil Taş!
ADAM
Benim.
OZAN
Ama bu Kâmil Taş bizim dosyadaki değil, başka bir dosyadaki Kâmil Taş. Adları aynı olduğu için karıştı. Ne komik!
MERAL
Evet, çok komik. Ad benzerliği.
İÇ. ADLİYE, KORİDOR — GÜN
CEMİL
(koridora)
Kâmil Taş!
Koridorun iki ucundan iki adam aynı anda ayağa kalkıyor.
BİRİNCİ KÂMİL
Benim.
İKİNCİ KÂMİL
Benim.
Cemil Efendi ikisine sırayla bakıyor. Elindeki listeye bakıyor.
CEMİL
Baba adı?
BİRİNCİ KÂMİL
Hasan.
İKİNCİ KÂMİL
Hasan.
CEMİL
(bir süre sonra)
Doğum yeri?
BİRİNCİ KÂMİL
İnegöl.
İKİNCİ KÂMİL
İnegöl.
Cemil Efendi kalem odasının kapısını aralıyor.
CEMİL
Meral Hanım, bizim Kâmil Taş hangisi?
MERAL
(başını kaldırmadan)
Davacı olan.
Cemil kapıyı kapatıp iki adama dönüyor.
CEMİL
Hanginiz dava ediyor?
BİRİNCİ KÂMİL
(ötekini göstererek)
Bu beni.
İKİNCİ KÂMİL
(aynı anda, ötekini göstererek)
Bu beni.
Ne değişti?
- İlk taslakta esprinin ne olduğunu bir karakter söylüyor, bir başkası onaylıyor. Açıklanan espri, anlatılan bir fıkra gibi ikinci kez gülünmez.
- Yeniden yazımda kural üç kez kuruluyor (Benim–Benim, Hasan–Hasan, İnegöl–İnegöl). Seyirci üçüncüde sıkılmıyor, bekliyor.
- Cemil’in ciddiyeti komediyi taşıyor: saçma durumu bir prosedürle, nüfus bilgisi sorarak çözmeye çalışıyor. Kimse gülmüyor; gülen seyirci.
- Vuruş son kelimede ve bir dönüşle geliyor: iki Kâmil Taş aynı davanın iki tarafı. Meral’in başını kaldırmadan verdiği cevap kuruluma gizlenmiş.
Kendi sahnende dene
Komik sahnende bir karakterin durumu yorumladığı (“ne komik”, “inanamıyorum”, “bu da olur mu”) replikleri sil. Espriyi taşıyan kelimeyi repliğin sonuna taşı.
Yeniden yazım tek doğru cevap değil, bir okuma. Aynı sorunun başka çözümleri de var; ölçülen, değişikliğin sahnede bir iş yapıp yapmadığı.