Travma, dışavurumcu sanatlar yazınında en çok iddianın biriktiği alandır: «travma bedende saklanır», «sözcüklerin ulaşamadığına sanat ulaşır» gibi cümleler sıkça tekrarlanır. Bu modül bu iddiaları kuramsal görüş ile bulguyu ayırarak okur, müzik, hareket, drama ve yazı çalışmalarının kanıtını kanıta dayalı travma tedavilerinin yanına koyar ve yeniden travmatize etme riskini merkeze alır.
Klinik merceği. Bir topluluk, bir değerlendirme aracı ya da bir etkililik iddiası. Her derste en az bir araştırma kartı vardır; vaka anlatımı umut verir, kanıt yerine geçmez.
Bu modülün sonunda
- Tek olay travması, gelişimsel ve karmaşık travma kavramlarını ayırır.
- Bedenleşmiş travma kuramlarının hangi kısmının bulguya, hangisinin kuramsal görüşe dayandığını değerlendirir.
- Müzik, hareket, drama ve yazı çalışmalarının travmaya ilişkin kanıtını kanıt düzeyiyle karşılaştırır.
- Travma öyküsünü açtırmanın risklerini ve meslek elemanının yönlendirme sorumluluğunu açıklar.
Dersler
- M49-D01Travma kavramları: tek olay, gelişimsel, karmaşıkProgramda
Tek olay travmasını, gelişimsel travmayı ve karmaşık travma sonrası stres bozukluğunu ayırır ve bu ayrımın hangi sanat çalışmasının uygun olduğu sorusunu nasıl değiştirdiğini açıklar.
- M49-D02Bedenleşmiş travma kuramları ve eleştirisiProgramda
van der Kolk 2014 gibi yaygın okunan metinlerdeki «travma bedende saklanır» önermesinin hangi kısmının deneysel bulguya, hangi kısmının kuramsal görüşe dayandığını ayırır ve eleştirilerini değerlendirir.
- M49-D03Evreli tedavi ve tolerans penceresiProgramda
Herman 1992’nin güvenlik, anma ve yas, yeniden bağlantı evrelerini ve tolerans penceresi (window of tolerance) kavramını açıklar ve sanat çalışmasının neden çoğunlukla güvenlik evresinde konumlandığını değerlendirir.
- M49-D04Kanıta dayalı travma tedavileri ve sanatların yeriProgramda
Klinik kılavuzlarda önerilen travma odaklı psikoterapileri tanır ve dışavurumcu sanat çalışmalarının bu tedavilerin yerine değil yanında konumlandırılmasının kanıt gerekçesini değerlendirir.
- M49-D05Müzik ve travma: neyi biliyoruzProgramda
Travma sonrası stres belirtilerine yönelik müzik terapisi ve müzikle dinleme çalışmalarının bulgularını örneklem, kontrol grubu ve izlem süresi açısından değerlendirir ve kanıt düzeyini adlandırır.
- M49-D06Hareket ve travma: beden odaklı çalışmanın kanıtıProgramda
Dans ve hareket terapisi ile beden odaklı yaklaşımların travmaya ilişkin çalışmalarında neyin gösterilip neyin gösterilmediğini ayırır ve dokunma ile beden farkındalığının travmada taşıdığı riskleri açıklar.
- M49-D07Drama, rol mesafesi ve travmaProgramda
Drama terapisinin travmada estetik mesafe ve rol aracılığıyla çalışma gerekçesini açıklar ve bu alandaki vaka anlatımlarını kontrollü çalışmalardan kanıt etiketiyle ayırır.
- M49-D08Yazı ve travma: dışavurumcu ve yapılandırılmış yazmaProgramda
Dışavurumcu yazma paradigmasının travma sonrası stres belirtilerindeki karma bulgularını yazılı maruz bırakma terapisi (written exposure therapy) gibi yapılandırılmış protokollerin bulgularıyla karşılaştırır.
- M49-D09Katarsis miti ve yeniden travmatize etme riskiProgramda
Duyguyu boşaltmanın kendiliğinden iyileştirdiği varsayımının kanıtla neden desteklenmediğini açıklar ve bir sanat çalışmasının kişiyi yeniden travmatize edebileceği koşulları sıralar.
- M49-D10Meslek elemanının sınırı: açtırmamak ve yönlendirmekProgramda
Öğretmen, hemşire ya da sosyal hizmet uzmanının bir sanat etkinliğinde travma öyküsünü açtırmaması gerektiğini gerekçesiyle açıklar ve açılan bir öyküye güvenli yanıt ve yönlendirme adımlarını sıralar.