İnsan kendini öykülerle anlatır; bu öykülerin bir kısmı onu daraltır, bir kısmı genişletir. Bu modül anlatı terapisinin dışsallaştırma ve yeniden yazma fikirlerini, masalın ve terapötik öykünün nasıl kullanıldığını ve metaforla çalışmanın dikkatlerini okur; Türkçe masal ve anlatı geleneğiyle saygılı biçimde nasıl çalışılacağını tartışır.
Kuram merceği. Bir yaklaşımın, kurucunun, yöntemin ya da kavramın ne söylediği. Aktarılır; bir kuramın ünlü olması onu sınanmış yapmaz.
Bu modülün sonunda
- Anlatı terapisinin temel kavramlarını ve dışavurumcu sanatlarla ilişkisini açıklar.
- Masalın ve terapötik öykünün kullanım biçimlerini ve sembol yorumlama tuzağını ayırır.
- Dışsallaştırma ve yeniden yazma tekniklerini adım adım betimler.
- Bir anlatı geleneğiyle çalışırken kültürel bağlamı gözeten ilkeleri sıralar.
Dersler
- M34-D01Anlatı ve kimlikProgramda
İnsanın kendi yaşamını bir öykü olarak düzenlediği fikrini açıklar ve baskın öykü ile dışarıda kalan deneyim arasındaki ayrımı bir gündelik örnekle gösterir.
- M34-D02Anlatı terapisi: White ve EpstonProgramda
White ve Epston 1990 anlatı terapisi yaklaşımının temel kavramlarını açıklar ve bu yaklaşımın bir sanat terapisi değil, dışavurumcu sanatlarla kesişen bir konuşma terapisi olduğunu ayırır.
- M34-D03Dışsallaştırma: sorun kişi değildirProgramda
Dışsallaştırma (externalizing) dilinin bir sorunu kişiden ayırıp adlandırmasını açıklar ve bunun sorumluluğu ortadan kaldırmak değil, ilişkiyi değiştirmek olduğunu bir örnekle gösterir.
- M34-D04Yeniden yazma ve istisnalarProgramda
Baskın öyküye uymayan anları bulup onlardan yeni bir anlatı kurma sürecini açıklar ve bu sürecin olumlu düşünmeye zorlamaktan nasıl ayrıldığını gösterir.
- M34-D05Masal ve terapötik öyküProgramda
Masalın terapide okunma, birlikte kurulma ve kişiye göre yazılma biçimlerini karşılaştırır ve masal figürlerini sabit anlamlı semboller gibi yorumlamanın neden eleştirildiğini açıklar.
- M34-D06Metafor ile çalışmakProgramda
Kişinin kendi kurduğu metaforun içinde kalarak konuşmanın, metaforu çözümleyip açıklamaktan farkını açıklar ve dışarıdan metafor dayatmanın risklerini sıralar.
- M34-D07Türkçe masal ve anlatı geleneğiProgramda
Masal, destan, ağıt ve meddah anlatısı gibi yerel biçimlerin bir grup çalışmasında kullanılabilecek yapısal özelliklerini sıralar ve bir geleneği süs olarak değil bağlamıyla kullanmanın ilkelerini açıklar.
- M34-D08Öykü, kültür ve kimin öyküsüProgramda
Bir topluluğun öyküsünü dışarıdan anlatmanın ve başkasının geleneğini ödünç almanın etik sorularını tartışır ve anlatıyı kişinin kendisine bırakan üç ilke sıralar.