İçeriğe geç
← OkulBeden Odaklı Travma Terapisi Akademisi

Güvenlik ve sınırlar

Ne yapılır, ne yapılmaz, kimden yardım alınır

Bu sayfa terapi değildir. Amaç travma anısını işlemek değil; şimdiki çevreyi ve seçim kapasitesini fark etmeyi öğretmektir.

5 egzersiz · 9 yasaklı uygulama · 12 özel durum

Bu sitede verilmeyen kendi kendine uygulamalar

Aşağıdakiler bir eğitim sitesinde kendi kendine uygulama olarak sunulmaz. Bu bir eksiklik değil, kapsam kararıdır.

  • Ayrıntılı travma anısı canlandırma veya maruz bırakma,
  • Kayıp anıyı geri getirme çalışmaları,
  • Hipnozla travma arama,
  • Uzun nefes tutma veya hızlı döngüsel solunum,
  • İstemli hiperventilasyon,
  • Kontrolsüz titreme başlatma,
  • Ağrıya rağmen zorlayıcı hareket,
  • Partnerle fiziksel savunma/saldırı canlandırması,
  • Profesyonel değerlendirme olmadan “vagus siniri resetleme” cihazları.

Düşük yoğunluklu eğitim egzersizleri

  1. 10.1Dış çevreye yönelim, 30–60 saniye

    Amaç: Dikkati travma içeriğine değil, güncel ve nötr çevresel bilgiye yöneltmek.

    1. Başınızı rahatça hareket ettirebildiğiniz ölçüde odada üç köşe veya kenar bulun.
    2. Nötr bir renk, düz bir yüzey ve sabit bir nesne seçin.
    3. Bugünün tarihini, bulunduğunuz yeri ve bir sonraki planınızı sessizce söyleyin.
    4. Daha iyi, aynı veya daha kötü olup olmadığınızı kontrol edin.

    Bırakma ölçütü: Çevre daha sisli geliyorsa, baş dönmesi veya yoğun korku artıyorsa.

  2. 10.2Destek yüzeyini fark etme

    Amaç: Bedeni zorla taramadan, yalnızca temas ve ağırlık bilgisini fark etmek.

    1. Ayakların zemine, sırtın sandalyeye temas edip etmediğine bakın.
    2. “Sağ, sol veya eşit” gibi karşılaştırmalı ve nötr bir kelime seçin.
    3. Duruşu düzeltme zorunluluğu olmadan 10–20 saniye gözlemleyin.

  3. 10.3Seçim temelli küçük hareket

    Amaç: Ajans ve hareket seçeneklerini fark etmek.

    1. Elleri dizlere hafifçe bastırmak, omuzları bir kez çevirmek veya ayağı zemine itmek seçeneklerinden birini seçin.
    2. Hareketi yüzde 10–20 güçle yapın.
    3. Öncesi ve sonrasında nefes, görüş alanı ve kas gerginliğinde ne değiştiğini yalnızca gözlemleyin.

    Hareket travmayı “tamamlamak” veya “boşaltmak” için yapılmaz.

  4. 10.4Nefesi değiştirmeden fark etme

    Amaç: Nefes kontrol baskısını azaltmak.

    1. Nefesin en kolay fark edildiği yeri seçin: burun, göğüs, karın veya hiçbiri.
    2. Üç doğal nefes boyunca yalnızca “giriş/çıkış” ya da “hareket/durak” deyin.
    3. Nefes odağı rahatsız ediciyse dışarıdaki bir sesi dinlemeye geçin.

  5. 10.5Sosyal düzenleme planı

    Kullanıcı, yoğun bir anda arayabileceği iki kişiyi; kendisine iyi gelen bir cümleyi; gidilebilecek güvenli bir yeri; profesyonel destek ve acil yardım seçeneğini yazar. Bu plan “tek başına sakinleşme” zorunluluğunun yerine bağlantı ve pratik güvenliği koyar.

Uygulayıcı seçme rehberi

Sorulacak sorular

  1. Temel ruh sağlığı mesleğiniz ve geçerli ruhsatınız nedir?
  2. PTSD, kompleks PTSD, dissosiyasyon ve intihar riski değerlendirmesinde eğitiminiz var mı?
  3. Kullandığınız yöntemin PTSD için kanıt düzeyi nedir?
  4. PE, CPT, EMDR gibi ilk seçenek tedavileri biliyor ve gerektiğinde yönlendirme yapıyor musunuz?
  5. İlerlemeyi hangi ölçümler ve işlev hedefleriyle izleyeceğiz?
  6. Belirtiler kötüleşirse planınız nedir?
  7. Dokunma kullanıyor musunuz? Onam nasıl alınır ve geri çekilir?
  8. Tıbbi sorun, ilaç, madde kullanımı veya nöbet riski varsa kimle koordinasyon kurarsınız?
  9. Gizlilik, kayıt, seans dışı iletişim ve ücret politikası nedir?
  10. Süpervizyon alıyor musunuz?

Kırmızı bayraklar

  • “Tek seansta travmayı silerim.”
  • “Bedenin bana ne olduğunu söyleyecek.”
  • “Titreme/ağlama olmadıysa direniyorsun.”
  • “İlaçlarını veya psikiyatristini bırak.”
  • “Bu yöntem herkes için güvenlidir.”
  • “Bilim bunu kanıtladı” deyip kaynak göstermeme.
  • Ruh sağlığı lisansı olmadan PTSD tanısı ve tedavisi sunma.
  • Sürpriz dokunma, sarılma baskısı veya sınır ihlali.
  • Aileden, arkadaştan ve diğer klinisyenlerden koparmaya çalışma.
  • Uzun süre kötüleşmeyi “iyileşme krizi” diyerek normalleştirme.
  • Beden duyumlarından kesin istismar anısı üretme.

Özel durumlar

Yetişkin yöntemleri küçültülerek veya olduğu gibi uygulanmaz. Her başlığın tam metni atlasın 13. bölümündedir.

Hızlı çıkış neyi gizler, neyi silemez

Her sayfadaki uyarı kutusunda bir Hızlı çıkış düğmesi var. Ne işe yaradığını ve neyi çözmediğini olduğu gibi yazıyoruz, çünkü bu düğmeye güvenerek verilecek bir karar var.

Yapar

  • Ekranı hemen nötr bir sayfaya çevirir.
  • Bu sayfayı tarayıcı geçmişinden düşürür; geri tuşu buraya dönmez.
  • Tek dokunuş yeter, onay sormaz.

Yapmaz

  • Tarayıcı geçmişini silmez; bu sayfaya nasıl gelindiyse o kayıt yerinde kalır.
  • Adres çubuğu önerilerini, çerezleri ve önbelleği temizlemez.
  • Hesabınız senkronizeyse diğer cihazlara geçmiş bilgisini engelleyemez.
  • Ortak kullanılan bir cihazda geçmişi tek başına güvenli hâle getirmez.

Cihazın paylaşıldığı ve bunun bir risk oluşturduğu durumda tek güvenilir yol, bu siteyi tarayıcının gizli penceresinde açmak ya da oturumdan sonra geçmişi elle temizlemek. Yakın ve ciddi tehlike varsa yüz on iki aranmalıdır.

Güvenli ve etik klinik sürecin tamamı — temel ilkeler, örnek seans akışı, yavaşlama işaretleri, stabilizasyon tartışması ve zorunlu debriefing — atlasın 9. bölümündedir.