Yüz ifadelerinin evrensel olduğu iddiası on yıllarca ders kitaplarında yerleşik bilgi gibi durdu; tanıma çalışmalarının yöntemi, uzak topluluklarla yapılan yeni çalışmalar ve büyük derlemeler bu yerleşikliği sarstı. Bu modül tartışmayı iki tarafın en güçlü argümanlarıyla kurar, katılımcıların kimler olduğunu ve görme engelli kişilerde kendiliğinden ifadeyi de hesaba katar ve bugün hangi noktada uzlaşı, hangi noktada derin ayrılık olduğunu ayırır.
Bilim merceği. Yüz hakkında ölçülmüş olan, ölçülemeyen ve hâlâ tartışılan — kanıt etiketiyle.
Bu modülün sonunda
- Zorunlu seçimli tanıma deseninin evrensellik bulgusunu nasıl şişirebileceğini bir örnek tasarım üzerinde gösterir.
- Temel duygular, inşa edilmiş duygu ve davranışsal ekoloji görüşlerinin aynı yüz verisini nasıl farklı okuduğunu karşılaştırır.
- Evrensellik sorusunda «tanıma», «üretim» ve «anlam» düzeylerini ayırarak tartışmanın bugünkü durumunu özetler.
Dersler
- M38-D01Tanıma çalışmalarının yöntemi: zorunlu seçim sorunuProgramda
Russell'ın 1994 eleştirisini izleyerek zorunlu seçim, poz verilmiş yüz ve kişiler içi desenin uzlaşı oranlarını nasıl yükseltebildiğini açıklar ve serbest etiketleme gibi alternatifleri karşılaştırır.
- M38-D02Himba çalışmalarıProgramda
Gendron ve arkadaşlarının 2014'te Namibya'daki Himba topluluğuyla yaptığı serbest sınıflama çalışmasını betimler ve sonucun Batılı kategorilerin evrenselliği iddiasına ne söylediğini değerlendirir.
- M38-D03Trobriand adalarında korku yüzüProgramda
Crivelli ve arkadaşlarının 2016 çalışmasında Trobriand adalılarının nefes kesik yüzü korku yerine tehdit olarak okumasını anlatır ve bu bulgunun temel duygular kuramına yönelttiği itirazı açıklar.
- M38-D04Barrett ve inşa edilmiş duygu kuramıProgramda
Lisa Feldman Barrett'ın inşa edilmiş duygu kuramının duyguyu kavram, bağlam ve beden durumundan kurulan bir tahmin olarak nasıl tanımladığını özetler ve kuramın yüz ifadesi için öngördüğü değişkenliği gösterir.
- M38-D05Büyük derleme: yüzden duygu çıkarılabilir miProgramda
Barrett ve arkadaşlarının 2019 derlemesindeki güvenilirlik ve özgüllük ayrımını açıklar ve derlemenin yüzden duygu çıkaran uygulamalar için vardığı sonucu kendi sözcükleriyle aktarır.
- M38-D06Davranışsal ekoloji görüşüProgramda
Alan Fridlund'un yüz hareketini iç duygunun dışavurumu değil, karşıdakine yöneltilmiş bir toplumsal sinyal olarak gören davranışsal ekoloji görüşünü açıklar ve tek başına gülümseme gibi gözlemlerle sınar.
- M38-D07İfadede lehçelerProgramda
Elfenbein'ın ifade lehçeleri önerisini, aynı kültürden gelen yüzlerin daha isabetli tanınması bulgusuyla ilişkilendirir ve önerinin evrensellik ile görecelik arasında nerede durduğunu belirler.
- M38-D08Kültüre göre ifade modelleriProgramda
Jack ve arkadaşlarının 2012 çalışmasında üretilen yüz hareketi modellerinin Doğu Asyalı ve Batılı katılımcılarda nasıl ayrıştığını betimler ve ters korelasyon yönteminin neyi ölçtüğünü açıklar.
- M38-D09Kendiliğinden ifade: sporcular ve görme engellilerProgramda
Matsumoto ve Willingham 2009 çalışmasında doğuştan görme engelli ve gören sporcuların madalya anındaki yüz hareketlerinin karşılaştırılmasını anlatır ve bulgunun öğrenme açıklamasına ne söylediğini, ne söylemediğini ayırır.
- M38-D10Tartışmanın bugünkü durumuProgramda
Evrensellik tartışmasında tarafların ortak kabul ettiği ve hâlâ ayrıştığı noktaları bir tabloda sıralar ve gündelik bir «yüzünden belli» yargısını bu tablo ışığında değerlendirir.