Bir ekolün ders yapısını çözümleme şablonu

Açılış sahnesi

İki öğretmen aynı hafta iki ayrı derse gözlemci olarak gidiyor, biri bir Aṣṭāṅga Mysore sabahına, öbürü bir yin akşamına. Hafta sonunda notlarını karşılaştırmak için buluşuyorlar. Birincinin defterinde iki sayfa var: duruşların listesi, öğretmenin kimi düzelttiği, salonun kokusu ve terin miktarı. İkincinin defterinde bir paragraf: «Çok sakindi, öğretmen güzel konuştu, herkes rahatladı.»

İki not birbirine benzemiyor ve iki ders karşılaştırılamıyor. Biri bir saatin akışını yazmış ama öğretmenin sesini yazmamış, öbürü bir izlenimi yazmış ama dersin iskeletini yazmamış. Bir öğretmen soruyor: iki dersi aynı başlıklarla yazsaydık ne değişirdi? Öbürü bir peçeteye başlıkları sıralamaya başlıyor.

Bu derste ne olacak

Bu ders Y11.01'in ders odası okumasını bir şablona çeviriyor. Önce bir dersin yayını, yani açılışını, gövdesini ve kapanışını yazmayı göreceğiz. Sonra dizinin mantığına, sabit mi değişken mi olduğuna, duruşların ne kadar tutulduğuna ve nasıl birbirine bağlandığına bakacağız. Ardından öğretmenin yönerge dilini, dokunma politikasını ve öğrencilere sunduğu seçenekleri ayrı başlıklar olarak ele alacağız. Son olarak dersin ortamını, ısıyı, araçları ve sınıfın büyüklüğünü şablona ekleyeceğiz. Her başlığı Y4'ün kaynaklı olarak okuduğu ekollerden örneklerle dolduracağız. Ders bittiğinde açılıştaki iki öğretmenin peçeteye yazdığı listeyi tamamlayabilecek ve iki farklı ekolün dersini aynı başlıklarla yan yana koyabileceksin.

Sıfır noktası

Y11.01 soy ağacı okumasını ders odası okumasından ayırdı ve yöntem dosyasını tanıttı. Y11.02 bir dersin adının ekol, yöntem ya da marka katmanında durabileceğini gösterdi. Y4 ekollerin ders yapısına dair dağınık bilgiler verdi: Y4.105 Indra Devi'nin rahatlamayla açılan derslerini, Y4.110 Iyengar derslerinin başında okunan Patañjali yakarışını, Y4.104 ve Y4.111 Aṣṭāṅga'nın sabit dizisini, üç odağını ve kapanış duasını, Y4.112 geniş ve dar vinyāsayı, Y4.114 yin yoganın dharma konuşmasını, Y4.115 Bikram'ın standart söylevini.

Şablonun her başlığını dolduran örnekler bu Y4 derslerinin kaynaklı aktarımlarından.

Mekanizma

Ders yayı

Bir dersin bir yayı var: nasıl açıldığı, gövdesinde ne olduğu, nasıl kapandığı. Açılış dersin tonunu kuruyor. Y4.110'a göre Iyengar ekolünde dersler bir Patañjali yakarışıyla açılıyor; Newcombe'a göre bu yakarışa rağmen ekol öğrencilerden belirli bir inanç kümesini benimsemelerini istemiyor. Y4.105'e göre Indra Devi'nin Şanghay'daki dersleri yirmi dakikalık bir rahatlamayla başlıyor, ardından yumuşak duruşlarla sürüyordu. Y4.111'e göre Aṣṭāṅga uygulaması geleneksel olarak bir kapanış duasıyla sona eriyor.

Dizi mantığı

Bir dersin gövdesi bir dizi ve dizinin bir mantığı var: sabit mi, değişken mi; kim kuruyor; bir sonraki duruşa ne zaman geçiliyor? Y4.104'e göre Aṣṭāṅga'nın temelinde belirlenmiş bir sırayla uygulanan diziler var; Y4.111'e göre Sharath Jois öğrencinin her duruşu ayrı ayrı ustalaşmadan sonrakine geçmemesini ve dizinin çeşitleme yapılmadan sırasıyla öğretilmesini kural olarak koydu, Manju Jois bu kurala katılmıyor. Y4.102'ye göre Krishnamacharya'nın öğretisinin temelinde ise her öğrenciye yaşına, bedensel durumuna ve ihtiyacına uygun olanı öğretmek yatıyordu.

Zaman ve geçiş

Bir duruşun ne kadar tutulduğu ve duruşların nasıl birbirine bağlandığı bir dersin dokusunu belirliyor. Y4.103'e göre Iyengar ekolünde duruşlar görece uzun tutuluyor ve hizalama hataları etkin biçimde düzeltiliyor. Y4.114'e göre yin yoga uzun tutuşlara dayanıyor. Y4.112'ye göre vinyāsa sözcüğü Krishnamacharya'da bir duruşa yaklaşan adımlar dizisini, Pattabhi Jois'te ise duruşlar arasında tekrarlanan bağlayıcı hareketleri adlandırıyor; bugünkü ders programlarındaki «vinyasa» çoğunlukla bu ikinci anlamdan türüyor.

Yönerge dili

Öğretmenin sesi bir dersin bir parçası: ne söylediği, nasıl söylediği, ne zaman sustuğu. Y4.115'e göre Bikram yogasında öğretmenlere dersi yürütmek için sabit bir konuşma metni öğretiliyor ve öğretmenlerin kendi anlatım biçimlerini geliştirmeleri de teşvik ediliyor. Y4.114'e göre yin derslerinde uzun tutuşlar sırasında öğretmen bir dharma konuşması yapabiliyor: duruşun anatomisini, meridyenleri, Budist hikâyeleri, şiiri ya da kişisel deneyimi içerebilen gayriresmî bir monolog. Y4.104'e göre Mysore tarzında öğretmen önde yönerge vermek yerine salonda dolaşarak her öğrenciyi tek tek yönlendiriyor.

Dokunma politikası

Bir dersin en hassas başlıklarından biri dokunma. Y4.104 Jois'in bazı öğrencilerine yönelik cinsel istismarının bir kısmının duruş düzeltmesi görünümü altında gerçekleştiğini, dokunarak yapılan bir yardımın rıza gözetilmediğinde istismara dönüşebileceğini aktardı. Y4.120 dokunma iznini tanımladı: dokunmadan önce açık bir izin, cinselleştirmeyen bir temas ve travmaya duyarlı yogada dokunmanın hiç olmaması.

Seçenek sunumu ve ortam

Bir öğretmenin öğrencilere duruşun farklı biçimlerini, araçları ya da dinlenme seçeneğini sunup sunmadığı bir dersin kime açık olduğunu belirliyor. Y4.103'e göre Iyengar ekolünde kemer, blok, battaniye, sandalye ve kum torbası gibi destek araçları duruşları doğru ve güvenli yapmaya yardım ediyor. Ortam da bir başlık: odanın ısısı, Y4.115'in ısı kontrendikasyonunu hatırlatıyor; sınıfın büyüklüğü, müzik, aynalar ve zeminin biçimi bir dersin deneyimini değiştiriyor.

Örneklerden okuma

Ders yayı örneklerinde bir paragraf izlenim üç satırlık bir iskelete döndü, bir açılış duası bir inanç zorunluluğu sorusuna çevrildi ve bir öğretmen kapanıştaki dinlenmeyi açılışa taşıdı. Dizi mantığı örneklerinde aynı ekolün içinde doğrusal öğretim tartışması görüldü ve sabit dizi bir kısıtlama olduğu kadar bir güvence olarak da okundu.

Zaman ve geçiş örneklerinde bir sayı «yavaş» ve «hızlı» sözcüklerinden çok şey söyledi ve iki «vinyasa» dersi sözcüğün iki anlamını kullandı. Yönerge dili örneklerinde «güzel konuştu» bir dharma konuşmasının betimine dönüştü ve bir dersin erişilebilirliği öğretmenin dilinde de soruldu.

Dokunma politikası örneklerinde bir mat kenarındaki kart bir izin düzeninin parçası oldu ve bir stüdyo kendi politikasını yazdı. Seçenek sunumu ve ortam örneklerinde iki dersin seçenekleri kişiye ve sınıfa yönelik iki mantık olarak ayrıldı ve «sıcak» bir termometre okumasına dönüştü.

Usta katmanı

Dersleri yıllarca gözlemlemiş bir öğretmen bir dersin içine girer girmez şablonun başlıklarını sessizce dolduruyor. Ama usta gözlemci şablonun bir dersin her şeyini yakalamadığını da biliyor: bir öğretmenin sıcaklığı, bir sınıfın birbirine bakışı, bir sessizliğin ağırlığı başlıkların arasından kayabiliyor. Usta gözlemci şablonu doldurduktan sonra altına bir iki cümlelik bir izlenim de ekliyor; iskeletle havayı birlikte taşıyor.

İkinci incelik ekol kuralı ile ders uygulaması arasındaki fark. Bir ekolün bir kuralı, bir sabit dizi ya da bir standart söylev, bir derste her zaman aynen uygulanmıyor. Şablon bir ekolün kuralını değil o gün o derste olanı kaydediyor; iki şey arasındaki fark bir yöntem dosyasının en öğretici satırlarından biri olabiliyor.

Üçüncüsü gözlemcinin etkisi. Bir derse gözlemci olarak girmek o dersi değiştirebiliyor: öğretmen daha dikkatli konuşabiliyor, öğrenciler farklı davranabiliyor. Usta gözlemci gözlem için izin istiyor, öğretmene ne yazacağını söylüyor ve notlarını o öğretmenle paylaşmayı öneriyor.

Yaygın hatalar ve yanlış bilinenler

Uygulama

Aklında kalsın

Bir ders yedi başlıkla çözümlenir: ders yayı, dizi mantığı, zaman ve geçiş, yönerge dili, dokunma politikası, seçenek sunumu ve ortam. Başlıklar iki farklı ekolün dersini yan yana koymayı mümkün kılar.

Şablon bir ekolün kuralını değil o derste olanı kaydeder; kural ile uygulama arasındaki fark bir yöntem dosyasının öğretici satırlarındandır.

Dokunma politikası izinle ve iznin geri çekilebilmesiyle yazılır. Şablonun yanına bir izlenim eklenir; iskelet ile hava birlikte taşınır.

Sonraki derse köprü

Bu ders bir dersi yedi başlıkla çözümleyen şablonu kurdu.

Şablonun boş bıraktığı bir alan var: bir ekolün kendisi hakkında söyledikleri. Sonraki ders ekol iddialarını kanıt düzeyine göre sınıflamayı ele alıyor ve bir iddianın bir yöntem dosyasında hangi düzeyde yazılacağını soruyor.