YKS Türkçe · Cümlede Anlam · TRK-T02-L02

Neden-sonuç cümleleri

TYTsınavdaki ağırlığı orta· 8 bölüm

1Kanca

"Yağmur yağdı, maç ertelendi." Bu iki yargıyı okuyan herkes ikincisinin birincisi yüzünden olduğunu düşünür, oysa cümlede "yüzünden" diyen bir sözcük yoktur. Türkçe neden ile sonucu bazen bir ekle, bazen bir bağlaçla, bazen de yalnızca iki yargıyı yan yana koyarak bağlar. Sınav bu bağı her kılıkta tanımanı, onu amaçtan, koşuldan ve yalnızca zaman sırasından ayırmanı ister.

2Hedefler

Neden-sonuç cümlesini "niçin?" sorusuyla tanır, neden ile sonucu ayırırsın.
Neden bildiren ek, bağlaç ve söz öbeklerini cümle içinde bulursun.
Neden-sonuç ilişkisini amaç-sonuç ve koşul ilişkisinden ayırırsın.
Yalnızca zaman sırası bildiren cümleyi neden-sonuç sanma hatasından kaçınırsın.

3Konu anlatımı

Neden-sonuç cümlesi nedir?

Bir yargının gerçekleşme nedenini bildiren cümlelere neden-sonuç (gerekçe) cümlesi denir. "Yağmur yağdığı için maç ertelendi" cümlesinde maçın ertelenmesi sonuçtur, yağmurun yağması nedendir. Neden-sonuç cümlesinin iki belirgin özelliği vardır: neden olan durum ya gerçekleşmiştir ya da genel geçer bir durumdur, ve sonuç o durumun doğal bir ardılı olarak sunulur.

Neden ile sonucu ayırmanın en kısa yolu, yükleme "niçin?" diye sormaktır. "Maç niçin ertelendi?" sorusunun cevabı "yağmur yağdığı için"dir; bu kısım nedendir. Yüklemin bildirdiği olay ise sonuçtur. Sınavda "Bu cümlede sonuç nedir?" diye sorulduğunda cevap çoğunlukla yüklemin anlattığı olaydır.

Neden-sonuç ilişkisinin işaretleri

Türkçe neden-sonuç ilişkisini birçok yoldan kurar. En sık görülen işaretler şunlardır:

İşaret	Örnek
-dığı için, -dığından	Hava soğuk olduğu için dışarı çıkmadık. / Hasta olduğundan gelemedi.
-den dolayı, nedeniyle	Kardan dolayı yollar kapandı. / Trafik nedeniyle geç kaldı.
-den (ayrılma eki)	Sevinçten ağladı. / Soğuktan titriyordu.
yüzünden, sayesinde	Sis yüzünden uçak kalkamadı. / Desteği sayesinde başardı.
çünkü	Gelemedim, çünkü hastaydım.
bu yüzden, bu nedenle, dolayısıyla	Çok çalıştı, bu yüzden kazandı.
-ınca, -ıncaya	Fırtına çıkınca gemiler limana sığındı.
diye	Yağmur başladı diye piknik yarıda kaldı.
madem, mademki	Madem geldin, biraz otur.

Bu işaretlerin bazıları başka anlamlar da taşır ve karar yine cümleden verilir. "-den" eki çoğu zaman bir yeri bildirir: "Okuldan çıktı" cümlesinde neden yoktur. "Soğuktan titriyordu" cümlesinde ise titremenin nedeni soğuktur. "-ınca" eki de temelde zaman bildirir; "Fırtına çıkınca gemiler limana sığındı" cümlesinde zaman ve neden birlikte vardır, çünkü sığınmanın nedeni fırtınadır.

"Madem" farklı bir tondadır: nedeni, karşıdakinin de kabul ettiği bir durum olarak sunar. "Madem bu kadar istiyorsun, gel birlikte gidelim" cümlesinde gerekçe, konuşanın yalnızca bildirdiği değil, dinleyenin de onayladığı bir gerçektir.

Sayesinde ve yüzünden

İki söz öbeği aynı işi yapar ama farklı yönde: sayesinde olumlu bir sonuç, yüzünden olumsuz bir sonuç bildirir. "Öğretmeninin desteği sayesinde sınavı kazandı" doğal bir cümledir; "Sis sayesinde uçak kalkamadı" ise anlatımı bozar, çünkü olumsuz bir sonuç olumlu bir nedene bağlanmış gibi durur. "Nedeniyle" ve "dolayı" ise tarafsızdır; iki yönde de kullanılabilir. Anlatım bozukluğu sorularında bu fark sık sınanır.

İşaretsiz neden-sonuç

Neden-sonuç ilişkisi hiçbir ek ya da bağlaç kullanılmadan da kurulabilir. "Hava çok soğuktu; dışarı çıkmadık" cümlesinde iki yargı yalnızca yan yana konmuştur, ama okur ikinci yargının birinciden kaynaklandığını anlar. Bu tür cümlelerde ilişkiyi görmenin yolu, araya "bu yüzden" koymaktır: "Hava çok soğuktu, bu yüzden dışarı çıkmadık." Anlam bozulmuyorsa ilişki neden-sonuçtur.

Bağlacın hangi yanı neden?

Neden ile sonucun cümledeki sırası değişebilir; bağlaç ise yönü sabitler. "Çünkü" sözcüğünden sonra gelen kısım her zaman nedendir: "Geç kaldım, çünkü trafik çok yoğundu" cümlesinde sonuç önce söylenmiş, neden sonradan eklenmiştir. "Bu yüzden, bu nedenle, dolayısıyla" sözcüklerinden sonra gelen kısım ise her zaman sonuçtur: "Trafik çok yoğundu, bu yüzden geç kaldım." Bir cümleyi aynı anlamı koruyarak yeniden kurman istendiğinde, bu iki bağlaç ailesini birbirinin yerine koyarken neden ile sonucu da yer değiştirmen gerekir. Yer değiştirmeyi unutan seçenek, ilişkiyi tersine çevirmiş olur.

Zaman sırası neden değildir

İki olayın art arda gerçekleşmesi, birinin öbürüne neden olduğunu göstermez. "Kahvaltısını yaptıktan sonra gazete okudu" cümlesinde yalnızca bir sıra vardır; kahvaltı gazete okumanın nedeni değildir. "Bu yüzden" testi burada da işe yarar: "Kahvaltısını yaptı, bu yüzden gazete okudu" cümlesi anlamsızlaşıyorsa ilişki neden-sonuç değil, zaman sırasıdır. Sınavdaki "neden-sonuç ilişkisi yoktur" sorularının çeldiricilerinden biri genellikle budur.

Neden-sonuç, amaç-sonuç ve koşul

Neden-sonuç cümlesi iki yakın ilişkiyle sık karıştırılır ve her ikisinin de kendi dersi var; burada yalnızca sınırı çiziyoruz.

Amaç-sonuçta eylem, henüz gerçekleşmemiş bir amaca ulaşmak için yapılır: "Treni yakalamak için koştu." Koşmanın arkasında bir niyet vardır. Neden-sonuçta ise neden gerçekleşmiş bir durumdur: "Treni kaçırdığı için otobüse bindi." "İçin" ve "diye" her iki ilişkide de kullanıldığından, önündeki eylemin gerçekleşip gerçekleşmediğine bakmak gerekir: "Yağmur başladı diye piknik yarıda kaldı" neden, "Üşümesin diye çocuğun üstünü örttü" amaçtır.

Koşulda ise neden henüz gerçekleşmemiştir, gerçekleşirse sonucun doğacağı söylenir: "Yağmur yağarsa maç ertelenir." Neden-sonuçta ertelenme olmuştur; koşulda olacağı söylenir.

Neden zincirleri

Paragraf sorularında bazen bir sonuç, başka bir sonucun nedeni olur: "Kuraklık nedeniyle buğday rekoltesi düştü; bu da unun, dolayısıyla ekmeğin fiyatını artırdı." Burada buğday rekoltesinin düşmesi hem kuraklığın sonucu hem de fiyat artışının nedenidir. Zinciri görmek için her halkaya "niçin?" ve "sonra ne oldu?" sorularını sırayla sor.

Soru kökleri

Neden-sonuç soruları ilişkinin varlığını, türünü, yönünü ya da anlamı bozmadan başka biçimde söylenişini sorar: "Hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?", "…amaç-sonuç değil, neden-sonuç ilişkisi vardır?", "…cümlesinde sonuç nedir?", "…anlamını koruyan cümle hangisidir?" Hangisi gelirse gelsin yöntem kısadır: yükleme "niçin?" diye sor, cevap gerçekleşmiş bir durumsa neden-sonuç vardır; cevap bir niyetse amaç, henüz gerçekleşmemiş bir durumsa koşuldur.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — Hangi ilişki?

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?

A) Kitabı okuyup rafa kaldırdı.
B) Hava çok soğuk olduğu için okullar tatil edildi.
C) Sınava hazırlanmak için kütüphaneye gitti.
D) Yarın hava güzel olursa pikniğe gideriz.
E) Akşam yemeğinden sonra yürüyüşe çıktık.

Çözüm: A ve E yalnızca zaman sırası bildirir. C'de kütüphaneye gitmenin arkasında henüz gerçekleşmemiş bir amaç vardır. D koşul bildirir. B'de okulların tatil edilmesinin nedeni gerçekleşmiş bir durumdur: havanın soğuk olması. Cevap: B.

Örnek 2 — "Diye" neyi bildiriyor?

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "diye" neden bildirmektedir?

A) Üşümesin diye çocuğun üstünü örttü.
B) Kimse duymasın diye fısıldadı.
C) Ödevini unuttu diye öğretmen onu uyardı.
D) Geç kalmayalım diye erken çıktık.
E) Yolunu kaybetmesin diye ona bir harita verdi.

Çözüm: A, B, D ve E'de "diye"den önceki eylem henüz gerçekleşmemiş bir amaçtır: üşümemek, duyulmamak, geç kalmamak, yolunu kaybetmemek. C'de ödevin unutulması gerçekleşmiş bir durumdur ve uyarının nedenidir. Cevap: C.

Örnek 3 — Sayesinde mi, yüzünden mi?

Soru: "Sis yüzünden uçaklar kalkamadı." cümlesinde "yüzünden" yerine "sayesinde" getirilirse aşağıdakilerden hangisi olur?

A) Anlam değişmez.
B) Cümle amaç-sonuç cümlesine dönüşür.
C) Olumsuz bir sonuç olumlu bir nedene bağlanmış gibi olur ve anlatım bozulur.
D) Cümle koşul cümlesine dönüşür.
E) Neden ile sonuç yer değiştirir.

Çözüm: "Sayesinde" olumlu bir sonuç bildirir; uçakların kalkamaması ise olumsuz bir sonuçtur. İkisi bir araya gelince anlatım bozulur; cümlenin ilişki türü ise değişmez. Cevap: C.

Örnek 4 — Zaman sırası mı, neden mi?

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki eylem arasında neden-sonuç değil, yalnızca zaman sırası ilişkisi vardır?

A) Fırtına çıkınca gemiler limana sığındı.
B) Sınav yaklaştığı için ders çalışmaya başladı.
C) Hasta olduğundan okula gitmedi.
D) Yollar kapandığı için köye ulaşılamadı.
E) Kahvaltısını yaptıktan sonra gazete okudu.

Çözüm: A, B, C ve D'de ikinci eylem birincinin sonucudur; "bu yüzden" testiyle anlam korunur. E'de "Kahvaltı yaptı, bu yüzden gazete okudu" demek anlamsızdır; iki eylem yalnızca art arda sıralanmıştır. Cevap: E.

5Tuzaklar

Amacı neden sanmak. "Kazanmak için çalıştı" cümlesinde kazanmak henüz gerçekleşmemiş bir amaçtır; neden-sonuç değil amaç-sonuçtur.
Zaman sırasını neden sanmak. Art arda gelen iki olay birbirinin nedeni olmayabilir; "bu yüzden" testiyle sına.
"-den" ekini her zaman neden saymak. "Okuldan çıktı" yer, "Soğuktan titriyordu" neden bildirir.
"Sayesinde" ile "yüzünden"i karıştırmak. Olumsuz bir sonucu "sayesinde" ile bağlamak anlatım bozukluğudur.
Neden ile sonucu ters okumak. Sonuç yüklemin bildirdiği olaydır; "niçin?" sorusunun cevabı nedendir.
Koşulu neden sanmak. "-rsa" ile kurulan cümlede neden henüz gerçekleşmemiştir; bu koşul ilişkisidir.

6Tekrar kartı

Neden-sonuç: gerçekleşmiş ya da genel bir durum, bir sonucu doğurur.
Test: yükleme "niçin?" diye sor; cevap nedendir, yüklem sonuçtur.
İşaretler: -dığı için, -dığından, -den dolayı, nedeniyle, -den, çünkü, bu yüzden, -ınca, diye, madem.
Sayesinde → olumlu sonuç; yüzünden → olumsuz sonuç.
İşaretsiz ilişki: araya "bu yüzden" koy; anlam korunuyorsa neden-sonuç.
Amaç: niyet, gerçekleşmemiş; koşul: -rsa, gerçekleşmemiş; zaman sırası: yalnızca art ardalık.

7Alıştırma

Soru 1 · Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
1. A)Kitabını bitirip arkadaşına verdi.
2. B)Yollar buz tuttuğu için okullar tatil edildi.
3. C)Ödevini yetiştirmek için gece geç yattı.
4. D)Yarın güneşli olursa denize gideriz.
5. E)Öğle yemeğinden sonra toplantıya girdi.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. Okulların tatil edilmesinin nedeni yolların buz tutmasıdır; C amaç, D koşul, A ve E zaman sırası bildirir.
Soru 2 · Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi yoktur?
1. A)Yollar buz tuttuğu için kaza sayısı arttı.
2. B)Soğuktan elleri morarmıştı.
3. C)Çok çalıştığı için başarılı oldu.
4. D)Rüzgâr yüzünden elektrikler kesildi.
5. E)Sabah erkenden kalkıp işe gitti.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. E iki eylemi yalnızca sırayla anlatır; öteki cümlelerde bir durum bir sonucun nedeni olarak verilmiştir.
Soru 3 · Kolay
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden bildiren söz öbeği olumlu bir sonuca bağlanmıştır?
1. A)Öğretmeninin desteği sayesinde sınavı kazandı.
2. B)Sis yüzünden uçak kalkamadı.
3. C)Trafik nedeniyle toplantıya geç kaldı.
4. D)Hastalığı yüzünden maça çıkamadı.
5. E)Fırtınadan dolayı seferler iptal edildi.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. "Sayesinde" olumlu sonuç bildirir ve sınavı kazanmak olumlu bir sonuçtur; öteki cümlelerdeki sonuçlar olumsuzdur.
Soru 4 · Kolay
"Yağmur yağdığı için maç ertelendi." cümlesinde sonuç aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Yağmurun yağması
2. B)Maçın oynanması
3. C)Havanın bozulması
4. D)Maçın ertelenmesi
5. E)Yağmurun durması
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. "Maç niçin ertelendi?" sorusunun cevabı yağmurdur; yağmur neden, ertelenme sonuçtur.
Soru 5 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç değil, neden-sonuç ilişkisi vardır?
1. A)Kilo vermek için spora başladı.
2. B)Treni yakalamak için koştu.
3. C)Treni kaçırdığı için bir sonraki otobüsü bekledi.
4. D)Ödevini bitirmek için erken kalktı.
5. E)Arkadaşını görmek için İzmir'e gitti.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Treni kaçırmak gerçekleşmiş bir durumdur ve beklemenin nedenidir; öteki cümlelerde "için"den önceki eylem henüz gerçekleşmemiş bir amaçtır.
Soru 6 · Orta
"Diye" sözcüğü aşağıdakilerin hangisinde neden bildirmektedir?
1. A)Yağmur başladı diye piknik yarıda kaldı.
2. B)Kardeşi uyanmasın diye televizyonun sesini kıstı.
3. C)Çiçekler solmasın diye onları her akşam suladı.
4. D)Sınavı kazansın diye ona ders verdi.
5. E)Bizi merak etmesin diye annemize haber verdik.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. A'da yağmurun başlaması gerçekleşmiş bir durumdur; öteki cümlelerde "diye"den önceki eylem ulaşılmak istenen bir amaçtır.
Soru 7 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi hiçbir ek ya da bağlaç kullanılmadan, iki yargının sıralanmasıyla kurulmuştur?
1. A)Soğuk olduğu için dışarı çıkmadık.
2. B)Soğuk yüzünden dışarı çıkmadık.
3. C)Soğuktan dolayı dışarı çıkmadık.
4. D)Hava çok soğuktu; dışarı çıkmadık.
5. E)Hava soğuk olduğundan dışarı çıkmadık.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. D'de iki yargı yalnızca yan yana konmuştur; araya "bu yüzden" eklenince anlam korunur. Öteki cümlelerde ilişki bir ek ya da söz öbeğiyle kurulmuştur.
Soru 8 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-den" eki neden anlamı katmıştır?
1. A)Okuldan çıkınca doğruca eve gitti.
2. B)Sevinçten ağlamaya başladı.
3. C)Bu kitabı kütüphaneden aldı.
4. D)Sabahtan beri çalışıyor.
5. E)Arkadaşından bir mektup geldi.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. Ağlamanın nedeni sevinçtir; öteki cümlelerde ek yer, kaynak ya da başlangıç zamanı bildirir.
Soru 9 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki eylem arasında neden-sonuç değil, yalnızca zaman sırası ilişkisi vardır?
1. A)Deprem olunca halk sokaklara döküldü.
2. B)Hava kararınca çocuklar eve döndü.
3. C)Kar yağdığı için yollar kapandı.
4. D)Uykusuz kaldığından dersi dinleyemedi.
5. E)Duşunu aldıktan sonra kitabını okudu.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. Duş almak kitap okumanın nedeni değildir; A ve B'de "-ınca" zamanla birlikte nedeni de bildirir.
Soru 10 · Orta
"Çok yorulduğu için erkenden yattı." cümlesinin anlamı değiştirilmeden aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
1. A)Erkenden yattığı için çok yoruldu.
2. B)Çok yorulsa da erkenden yatmadı.
3. C)Çok yorulmuştu, bu yüzden erkenden yattı.
4. D)Erkenden yatmak için yoruldu.
5. E)Yorulmasaydı erkenden yatardı.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. C aynı nedeni aynı sonuca "bu yüzden" ile bağlar. A neden ile sonucu ters çevirir; B karşıtlık, D amaç kurar; E ise cümlede olmayan bir varsayım ekler.
Soru 11 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "için" neden bildirir?
1. A)Sınava hazırlanmak için kütüphaneye gitti.
2. B)Sana bir hediye almak için çarşıya çıktım.
3. C)Hava karardığı için eve döndük.
4. D)Kardeşi için bir kitap aldı.
5. E)Kazanmak için çok çalıştı.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Havanın kararması gerçekleşmiş bir durumdur ve dönmenin nedenidir. A, B ve E'de "için" amaç; D'de ise kimin yararına yapıldığını bildirir.
Soru 12 · Zor
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gerekçe, dinleyenin de kabul ettiği bir durum olarak sunulmuştur?
1. A)Yağmur yağdığı için ıslandık.
2. B)Geç kalırsan otobüsü kaçırırsın.
3. C)Soğuktan titriyordu.
4. D)Kazanmak için çok çalıştı.
5. E)Madem bu kadar istiyorsun, gel birlikte gidelim.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. "Madem" gerekçeyi karşıdakinin de onayladığı bir gerçek olarak sunar; A ve C yalnızca neden bildirir, B koşul, D amaçtır.
Soru 13 · Zor
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden bildiren söz öbeği, sonucun niteliğine uymadığı için anlatım bozukluğuna yol açmıştır?
1. A)Düzenli çalışması sayesinde sınavı kaybetti.
2. B)Dikkatsizliği yüzünden cüzdanını kaybetti.
3. C)Komşusunun yardımı sayesinde taşınmayı bir günde bitirdi.
4. D)Yoğun kar yüzünden okullar kapandı.
5. E)Aşılama sayesinde hastalık yayılmadı.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. "Sayesinde" olumlu bir sonuç ister; sınavı kaybetmek olumsuz bir sonuçtur. Öteki cümlelerde söz öbeği sonucun niteliğiyle uyumludur.
Soru 14 · Zor
I. Kar yağdığı için okullar tatil edildi. II. Tatil olsun diye kar yağmasını dilediler. III. Kar yağarsa okullar tatil edilir. IV. Kar yüzünden yollar kapandı. Numaralanmış cümlelerin hangilerinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
1. A)I ve II
2. B)I ve IV
3. C)II ve III
4. D)III ve IV
5. E)I, II ve IV
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. I ve IV'te gerçekleşmiş bir durum sonucu doğurur; II'de amaç, III'te koşul vardır.
Soru 15 · Zor
"Kuraklık nedeniyle buğday rekoltesi düştü; bu da unun, dolayısıyla ekmeğin fiyatını artırdı." Bu cümlede aşağıdakilerden hangisi hem bir sonuç hem de başka bir sonucun nedenidir?
1. A)Kuraklık
2. B)Ekmek fiyatının artması
3. C)Havanın ısınması
4. D)Buğday rekoltesinin düşmesi
5. E)Yağışların azalması
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. Rekoltenin düşmesi kuraklığın sonucu, un fiyatındaki artışın nedenidir. Kuraklık yalnızca neden, ekmek fiyatı yalnızca sonuçtur; C ve E cümlede yoktur.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «Amaç-sonuç cümleleri» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

Soru 1 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç ilişkisi vardır?
1. A)Dikkatsiz davrandığı için hata yaptı.
2. B)Kazanmak için çok çalıştı.
3. C)Çalışırsan kazanırsın.
4. D)Önce ödevini bitirdi, sonra oyun oynadı.
5. E)Bu kitabı okumak istiyor.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. Hatanın nedeni dikkatsizliktir; B amaç, C koşul, D zaman sırası bildirir.
Soru 2 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "diye" neden bildirmektedir?
1. A)Işık gözünü almasın diye perdeyi çekti.
2. B)Kahvesi soğumasın diye fincanın üstünü kapattı.
3. C)Kapıyı açık bıraktı diye annesi ona kızdı.
4. D)Otobüse yetişelim diye taksi çağırdık.
5. E)Kitabı unutmasın diye çantasına koydu.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Kapının açık bırakılması gerçekleşmiş bir durumdur ve kızmanın nedenidir; öteki cümlelerde "diye" amaç bildirir.
Soru 3 · Orta
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sonuç önce, neden sonra verilmiştir?
1. A)Yağmur yağdığı için ıslandık.
2. B)Hasta olduğundan gelemedi.
3. C)Trafik yüzünden geç kaldı.
4. D)Fırtınadan dolayı seferler durdu.
5. E)Geç kaldım, çünkü trafik çok yoğundu.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. E'de önce sonuç (geç kalmak) söylenmiş, ardından "çünkü" ile neden verilmiştir; öteki cümlelerde neden önce gelir.
Soru 4 · Zor
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden-sonuç değil, amaç-sonuç ilişkisi vardır?
1. A)Soğuk olduğu için kapıyı kapattı.
2. B)Soğuk içeri girmesin diye kapıyı kapattı.
3. C)Soğuktan kapıyı kapattı.
4. D)Soğuk yüzünden kapıyı kapattı.
5. E)Hava soğuktu, kapıyı kapattı.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. B'de kapıyı kapatmanın arkasında henüz gerçekleşmemiş bir niyet vardır; öteki cümlelerde soğuk, gerçekleşmiş bir neden olarak verilmiştir.
Soru 5 · Zor
"Yollar kapandığından köye ulaşılamadı." cümlesinin anlamını koruyan cümle aşağıdakilerden hangisidir?
1. A)Köye ulaşılamadığı için yollar kapandı.
2. B)Köye ulaşmak için yollar kapatıldı.
3. C)Yollar kapanırsa köye ulaşılamaz.
4. D)Yollar kapanmıştı, bu nedenle köye ulaşılamadı.
5. E)Yollar kapansa da köye ulaşıldı.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. D aynı nedeni aynı sonuca bağlar. A ilişkiyi tersine çevirir, B amaç, C koşul, E karşıtlık kurar.

T02 — Cümlede Anlam

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.