İçeriğe geç
← OkulYKS Akademileri

YKS Türkçe · Cümlede Anlam · TRK-T02-L03

Amaç-sonuç cümleleri

TYTsınavdaki ağırlığı orta· 8 bölüm

1Kanca

"Treni yakalamak için istasyona koştu." Bu cümleyi okuyan birine "Treni yakaladı mı?" diye sor; çoğu "evet" der. Oysa cümle bunu söylemez: yalnızca koşmanın arkasındaki niyeti bildirir. Amaç-sonuç cümlesinin püf noktası tam buradadır: amaç, ulaşılmak istenen bir durumdur, ulaşılmış bir durum değil. Bu ayrımı gören öğrenci hem ilişki türü sorularında hem de "çıkarılabilir" sorularında kazanır.

2Hedefler

  • Amaç-sonuç cümlesini "ne amaçla?" sorusuyla tanır, amacı ve eylemi ayırırsın.
  • Amaç bildiren ek ve söz öbeklerini, aynı biçimdeki başka anlamlardan ayırt edersin.
  • Bir amacın dile getirilmesinin, o amaca ulaşıldığı anlamına gelmediğini gösterirsin.
  • Aynı eylemi bir amaca ve bir nedene bağlayan cümleleri birbirine dönüştürürsün.

3Konu anlatımı

Amaç-sonuç cümlesi nedir?

Bir eylemin hangi amaçla yapıldığını bildiren cümlelere amaç-sonuç cümlesi denir. "Yabancı dil öğrenmek için kursa yazıldı" cümlesinde kursa yazılmak eylemdir; yabancı dil öğrenmek ise o eylemle ulaşılmak istenen durumdur. Önceki derste neden-sonuç cümlesinde nedenin gerçekleşmiş bir durum olduğunu görmüştük. Amaç-sonuçta ise durum tersine döner: amaç henüz gerçekleşmemiştir, eylem onu gerçekleştirmek için yapılır. Neden geriye, geçmişe bakar; amaç ileriye, istenen bir sonuca bakar.

Amacı bulmanın yolu yükleme "ne amaçla?" ya da "ne için?" diye sormaktır. "Ne amaçla kursa yazıldı?" sorusunun cevabı "yabancı dil öğrenmek için"dir. Cevap bir istek, bir niyet ya da ulaşılmak istenen bir hedef bildiriyorsa cümle amaç-sonuç cümlesidir.

Amacın bir özelliği daha vardır: amaç, iradesi olan bir varlığa aittir. Bir insan bir şeyi bir amaçla yapar; ama yağmur, bulut, rüzgâr bir amaçla hareket etmez. "Kar yağdığı için yollar kapandı" cümlesi neden-sonuçtur; kar, yolları kapatmak amacıyla yağmaz.

Amacın işaretleri

İşaretÖrnek
-mek içinDers çalışmak için kütüphaneye gitti.
-mek amacıyla, -mek maksadıyla, -mek niyetiyleSağlıklı kalmak amacıyla her gün yürüyor.
-mek üzereDiplomasını almak üzere okula gitti.
-sın diye, -masın diyeBebek uyanmasın diye kapıyı yavaşça kapattı.
-meye / -maya + gitmek, çıkmak, gelmekSabah erkenden ekmek almaya çıktı.

Son satırdaki yapı gözden kolay kaçar, çünkü "için" ya da "amacıyla" gibi açık bir işaret yoktur. "Ekmek almaya çıktı" cümlesinde yönelme eki, fiilden türemiş bir sözcüğe gelerek hareketin hedefini, yani amacını bildirir. "Okula gitti" cümlesinde ise aynı ek yalnızca bir yeri gösterir; amaç yoktur.

Amaç, gerçekleşme değildir

Amaç-sonuç cümlesi yalnızca niyeti bildirir; o niyete ulaşılıp ulaşılmadığını söylemez. "Otobüsü yakalamak için koştu" cümlesinden "Otobüsü yakaladı" sonucu çıkmaz; kesin olarak söylenebilecek olan, koşmanın otobüsü yakalamak amacıyla yapıldığıdır. Cümlenin devamı bazen sonucu açıkça söyler: "Treni yakalamak için istasyona koştu, ama tren çoktan kalkmıştı" cümlesinde amaç ile gerçekleşen durum birbirinden ayrılmıştır. İlk derste öğrendiğimiz ölçüt burada da geçerlidir: seçenek, cümle doğruysa kesinlikle doğru olmalıdır. Amaca ulaşıldığını söyleyen seçenek bu ölçütü karşılamaz.

Aynı eylem, iki arka plan

Aynı eylem hem bir nedene hem bir amaca bağlanabilir ve bu iki bağlantı birbirine dönüştürülebilir. "Kilo aldığı için spora başladı" cümlesinde spora başlamanın arkasında gerçekleşmiş bir durum vardır: kilo alınmıştır. "Kilo vermek için spora başladı" cümlesinde ise arkada ulaşılmak istenen bir durum vardır. İki cümle aynı olayı anlatabilir, ama birincisi geçmişe, ikincisi geleceğe bakar. Sınavda "Bu cümle amaç-sonuç cümlesine dönüştürülürse hangisi olur?" diye sorulduğunda, gerçekleşmiş durumu bırakıp onunla ulaşılmak istenen durumu bulman gerekir.

Amaç ile neden aynı cümlede birlikte de bulunabilir: "Çok yorulduğu için biraz dinlenmek üzere bir banka oturdu" cümlesinde yorgunluk nedendir, dinlenmek amaçtır. Soru hangisini soruyorsa ona bak.

Kaçınma da bir amaçtır

Amaç her zaman ulaşılmak istenen bir şey olmaz; bazen kaçınılmak istenen bir durumdur. "Üşümemek için montunu giydi", "Geç kalmamak için erken çıktı", "Kimse görmesin diye mektubu sakladı" cümlelerinde eylem, istenmeyen bir durumun önüne geçmek için yapılır. Bu cümleler de amaç-sonuç cümlesidir; olumsuzluk eki amacı ortadan kaldırmaz, yalnızca yönünü değiştirir. Öğrenciler olumsuz yapıyı görünce cümleyi neden-sonuç sanabilir. "Üşüdüğü için montunu giydi" cümlesinde üşüme gerçekleşmiştir ve neden bildirir; "Üşümemek için montunu giydi" cümlesinde ise üşüme henüz yoktur, önlenmek istenir. Fark yine aynı soruda gizlidir: arkadaki durum gerçekleşmiş mi, yoksa bir niyet mi?

Karışan kullanımlar

Amaç işaretlerinin bazıları başka anlamlarda da kullanılır ve sınav tam bu çakışmayı sınar.

"Üzere" iki anlamlıdır. "Diplomasını almak üzere okula gitti" cümlesinde amaç bildirir. "Uçak kalkmak üzere" cümlesinde ise amaç yoktur; bir eylemin başlamak üzere olduğunu, yani çok yakın olduğunu bildirir. Ayırmanın yolu, cümlede "üzere"den sonra ayrı bir eylem olup olmadığına bakmaktır: amaç anlamında bir eylem yapılır (okula gitmek), yaklaşma anlamında ise tek bir eylemin başlamaya yakın olduğu söylenir.

"İçin", bir fiil yapısından sonra geldiğinde amaç bildirir: "Uyumak için odasına çekildi." Bir isimden, özellikle bir kişiden sonra geldiğinde ise kimin yararına ya da kimin adına yapıldığını bildirir: "Annesi için bir çiçek aldı." Bu cümlede bir amaç sezilebilir, ama sınavın amaç-sonuç diye aradığı yapı, fiilden sonra gelen "için"dir.

"Diye", önündeki eylem henüz gerçekleşmemiş bir istek bildiriyorsa amaç, gerçekleşmiş bir durum bildiriyorsa neden anlamı taşır: "Bitkiler kurumasın diye suladı" amaç, "Bitkiler kurudu diye üzüldü" nedendir.

Soru kökleri

Amaç-sonuç soruları çoğunlukla ilişkinin türünü ("hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır"), bir işaretin anlamını ("üzere" hangisinde amaç bildirir), cümleden kesin olarak çıkanı ya da dönüştürmeyi sorar. Her durumda iki soruyu sırayla sor: Eylemin arkasında bir niyet var mı? ve Bu niyet gerçekleşmiş olarak mı sunuluyor, yoksa ulaşılmak istenen bir durum olarak mı? İlk sorunun cevabı "evet", ikincininki "ulaşılmak istenen" ise cümle amaç-sonuçtur.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — İlişki türü

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

  • A) Yorgun olduğu için erken yattı.
  • B) Kar yağarsa okullar tatil edilir.
  • C) Sabah kalkıp kahvaltısını yaptı.
  • D) Soğuktan elleri üşümüştü.
  • E) Yabancı dil öğrenmek için kursa yazıldı.

Çözüm: A ve D neden bildirir: yorgunluk ve soğuk gerçekleşmiş durumlardır. B koşul, C zaman sırası bildirir. E'de kursa yazılmanın arkasında henüz gerçekleşmemiş bir hedef vardır. Cevap: E.

Örnek 2 — Amaç ve gerçekleşme

Soru: "Otobüsü yakalamak için durağa koştu." cümlesinden aşağıdakilerden hangisi kesinlikle çıkarılabilir?

  • A) Otobüsü yakaladı.
  • B) Durağa koşmasının amacı otobüsü yakalamaktı.
  • C) Otobüsü kaçırdı.
  • D) Otobüs o gün geç kalmıştı.
  • E) Her sabah durağa koşar.

Çözüm: Cümle yalnızca koşmanın amacını bildirir. A ve C amaca ulaşılıp ulaşılmadığı hakkında cümlede olmayan bir hüküm verir; D ve E cümlede hiç olmayan bilgiler ekler. Cevap: B.

Örnek 3 — "Üzere" nin iki anlamı

Soru: Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "üzere" amaç değil, bir eylemin başlamak üzere olduğunu bildirir?

  • A) Kardeşini karşılamak üzere havalimanına gitti.
  • B) Toplantıya katılmak üzere Ankara'ya geldi.
  • C) Uçak kalkmak üzere, acele edin.
  • D) Tatil yapmak üzere izin aldı.
  • E) Babasına yardım etmek üzere köye döndü.

Çözüm: A, B, D ve E'de "üzere"den sonra ayrı bir eylem gelir ve o eylem bir amaç için yapılır: havalimanına gitmek, Ankara'ya gelmek, izin almak, köye dönmek. C'de ise uçağın kalkışı çok yakındır; ortada bir amaç yoktur. Cevap: C.

Örnek 4 — Nedenden amaca

Soru: "Kilo aldığı için spora başladı." cümlesi, aynı eylemi bir amaca bağlayacak biçimde yeniden yazılırsa aşağıdakilerden hangisi olur?

  • A) Kilo alınca spora başladı.
  • B) Spora başlayınca kilo aldı.
  • C) Kilo alsa da spora başlamadı.
  • D) Kilo vermek için spora başladı.
  • E) Kilo alırsa spora başlar.

Çözüm: Asıl cümlede spora başlamanın arkasında gerçekleşmiş bir durum, kilo almak vardır. Aynı eylemi bir amaca bağlamak için ulaşılmak istenen durumu bulmak gerekir: kilo vermek. A neden-zaman, B ters ilişki, C karşıtlık, E koşul bildirir. Cevap: D.

5Tuzaklar

  • Amacı gerçekleşmiş saymak. "Kazanmak için çalıştı" cümlesi kazandığını söylemez; yalnızca niyeti bildirir.
  • "Üzere"yi her zaman amaç sanmak. "Tren kalkmak üzere" yaklaşma bildirir; amaç için "üzere"den sonra ayrı bir eylem gerekir.
  • "İçin"i her zaman amaç sanmak. "Annesi için çiçek aldı" cümlesinde "için" bir kişinin yararını bildirir.
  • Açık işaretsiz amacı kaçırmak. "Ekmek almaya çıktı", "Balık tutmaya gitti" cümlelerinde amaç yönelme ekiyle kurulmuştur.
  • İradesiz varlığa amaç yüklemek. Kar, rüzgâr ya da yağmur bir amaçla hareket etmez; bu tür öznelerle kurulan ilişki neden-sonuçtur.
  • "Diye"nin önündeki eylemi okumadan karar vermek. Önündeki eylem bir istekse amaç, gerçekleşmiş bir durumsa nedendir.

6Tekrar kartı

  • Amaç-sonuç: eylem, henüz gerçekleşmemiş bir hedefe ulaşmak için yapılır.
  • Test: yükleme "ne amaçla?" diye sor.
  • İşaretler: -mek için, -mek amacıyla, -mek üzere, -sın/-masın diye, -meye gitmek.
  • Amaç ≠ gerçekleşme: "yakalamak için koştu" yakaladığını söylemez.
  • "Üzere": ayrı bir eylem varsa amaç; tek eylem başlamaya yakınsa yaklaşma.
  • "İçin" + kişi (annesi için) = yarar; fiil + için = amaç.
  • Neden geriye, amaç ileriye bakar: kilo aldığı için / kilo vermek için.

7Alıştırma

  1. Soru 1 · Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

    1. A)Uykusuz kaldığı için gün boyu esnedi.
    2. B)Hava açarsa yürüyüşe çıkarız.
    3. C)Eve gelip üstünü değiştirdi.
    4. D)Gürültüden ders çalışamadı.
    5. E)Sesini duyurmak için mikrofonu kullandı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Mikrofonu kullanmanın arkasında henüz gerçekleşmemiş bir hedef vardır; A ve D neden, B koşul, C zaman sırası bildirir.

  2. Soru 2 · Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "-mek üzere" amaç bildirmektedir?

    1. A)Tren istasyondan kalkmak üzere.
    2. B)Diplomasını almak üzere okula gitti.
    3. C)Konser bitmek üzere.
    4. D)Güneş batmak üzere.
    5. E)Çorba kaynamak üzere.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. B'de okula gitme eylemi diploma almak amacıyla yapılmıştır; öteki cümlelerde tek bir eylemin başlamaya ya da bitmeye yakın olduğu söylenir.

  3. Soru 3 · Kolay

    "Kitap almak için kitapçıya gitti." cümlesinde amaç aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Kitapçıya gitmek
    2. B)Kitapçının açık olması
    3. C)Kitabın pahalı olması
    4. D)Kitap almak
    5. E)Kitabı okumak
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. "Ne amaçla kitapçıya gitti?" sorusunun cevabı kitap almaktır; kitapçıya gitmek ise o amaç için yapılan eylemdir.

  4. Soru 4 · Kolay

    Amaç-sonuç ile neden-sonuç cümleleri arasındaki temel fark aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    1. A)Amaç-sonuçta eylemin arkasında henüz gerçekleşmemiş, istenen bir durum bulunur.
    2. B)Amaç-sonuç cümlesinde "için" hiç kullanılmaz.
    3. C)Neden-sonuç cümlesinde yüklem yoktur.
    4. D)Amaç-sonuç cümleleri yalnız geçmiş zamanla kurulur.
    5. E)Neden-sonuç cümlesinde özne bulunmaz.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Neden gerçekleşmiş bir duruma, amaç ulaşılmak istenen bir duruma bakar; öteki seçenekler yanlış genellemelerdir.

  5. Soru 5 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yönelme eki, amaç bildiren bir yapıda kullanılmıştır?

    1. A)Okula biraz geç kaldı.
    2. B)Akşamüstü eve döndü.
    3. C)Sabah erkenden ekmek almaya çıktı.
    4. D)Kıyıdan yavaşça denize girdi.
    5. E)Arkadaşına uzun bir mektup yazdı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. "Almaya çıktı" yapısında ek, hareketin hedefini bildirir; öteki cümlelerde yönelme eki bir yer ya da kişi gösterir.

  6. Soru 6 · Orta

    "Ev almak için yıllarca para biriktirdi." cümlesinden aşağıdakilerden hangisi kesinlikle çıkarılabilir?

    1. A)Sonunda bir ev aldı.
    2. B)Para biriktirmesinin amacı ev almaktı.
    3. C)Ev fiyatları o yıllarda arttı.
    4. D)Birikimini başka bir işe harcadı.
    5. E)Kirada oturmaktan hoşlanıyordu.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Cümle yalnızca biriktirmenin amacını bildirir; A ve D amaca ulaşılıp ulaşılmadığı hakkında cümlede olmayan bir hüküm verir, C ve E cümlede yoktur.

  7. Soru 7 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "diye" amaç bildirir?

    1. A)Bebek uyanmasın diye kapıyı yavaşça kapattı.
    2. B)Kapıyı çarptı diye bebek uyandı.
    3. C)Yağmur yağdı diye maç ertelendi.
    4. D)Yarışmayı kazandı diye çok sevindi.
    5. E)Geç geldi diye azar işitti.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. A'da "diye"den önceki eylem ulaşılmak istenen bir durumdur; öteki cümlelerde gerçekleşmiş bir durum bir sonucun nedeni olarak verilmiştir.

  8. Soru 8 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi yoktur?

    1. A)Sağlıklı kalmak amacıyla her gün yürüyor.
    2. B)Babasına yardım etmek üzere köye döndü.
    3. C)Kimse görmesin diye mektubu sakladı.
    4. D)Ders çalışmak için kütüphaneye gitti.
    5. E)Dizleri ağrıdığı için merdivenleri yavaş çıktı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. E'de dizlerin ağrıması gerçekleşmiş bir durumdur ve neden bildirir; öteki cümlelerde eylemler bir amaca yöneliktir.

  9. Soru 9 · Orta

    "Sınavda başarısız olduğu için özel ders almaya başladı." cümlesi amaç-sonuç cümlesine dönüştürülürse aşağıdakilerden hangisi olur?

    1. A)Sınavda başarısız olunca özel ders almaya başladı.
    2. B)Özel ders almaya başlayınca sınavda başarısız oldu.
    3. C)Başarısız olsa da özel ders almadı.
    4. D)Sınavda başarılı olmak için özel ders almaya başladı.
    5. E)Başarısız olursa özel ders alır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Amaç, ders almakla ulaşılmak istenen durumdur: başarılı olmak. A neden-zaman, B ters ilişki, C karşıtlık, E koşul bildirir.

  10. Soru 10 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "üzere" amaç değil, bir eylemin başlamaya yakın olduğunu bildirir?

    1. A)Yeni evini görmek üzere şehre geldi.
    2. B)Projesini sunmak üzere toplantıya çağrıldı.
    3. C)Maç başlamak üzere, yerlerinizi alın.
    4. D)Anneannesini ziyaret etmek üzere yola çıktı.
    5. E)Eğitim almak üzere yurt dışına gitti.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. C'de ayrı bir eylem yoktur; maçın başlamasının yakın olduğu söylenir. Öteki cümlelerde "üzere" bir eylemin amacını bildirir.

  11. Soru 11 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde neden ile amaç birlikte verilmiştir?

    1. A)Yorulduğu için bir süre oturdu.
    2. B)Oturmak için boş bir yer aradı.
    3. C)Hava güzeldi, parka gittik.
    4. D)Çok yorulduğu için biraz dinlenmek üzere bir banka oturdu.
    5. E)Parkta oturup kitabını okudu.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. D'de yorgunluk nedeni, dinlenmek amacı bildirir. A ve C yalnız neden, B yalnız amaç içerir; E zaman sırası bildirir.

  12. Soru 12 · Zor

    "Unutmamak için notunu defterine yazdı." cümlesinin anlamını koruyan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Notunu, unutmamak amacıyla defterine yazdı.
    2. B)Notunu unuttuğu için defterine yazdı.
    3. C)Notunu defterine yazdığı için unuttu.
    4. D)Notunu defterine yazarsa unutmaz.
    5. E)Notunu defterine yazsa da unuttu.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. A aynı amacı başka bir işaretle verir. B neden, D koşul, E karşıtlık kurar; C ilişkiyi tersine çevirir.

  13. Soru 13 · Zor

    I. Sınavı kazansın diye oğluna özel ders aldırdı. II. Sınavı kazandı diye oğluna hediye aldı. III. Sınavı kazanmak amacıyla gece gündüz çalıştı. IV. Sınavı kazanamayınca çok üzüldü. Numaralanmış cümlelerin hangilerinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

    1. A)I ve II
    2. B)II ve IV
    3. C)I ve III
    4. D)III ve IV
    5. E)I, II ve III
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. I ve III'te eylemler sınavı kazanma hedefine yöneliktir; II'de kazanmak gerçekleşmiş bir nedendir, IV'te de kazanamamak üzüntünün nedenidir.

  14. Soru 14 · Zor

    "Treni yakalamak için istasyona koştu, ama tren çoktan kalkmıştı." cümlesine göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    1. A)Treni yakaladı.
    2. B)Tren geç kalmıştı.
    3. C)İstasyona hiç gitmedi.
    4. D)Treni yakalamak istemiyordu.
    5. E)Amacına ulaşamadı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Cümlenin ilk yarısı amacı, ikinci yarısı amaca ulaşılamadığını söyler. A ve D cümleyle çelişir; B ve C cümlede yoktur.

  15. Soru 15 · Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "için" bir amaç değil, kimin yararına yapıldığını bildirir?

    1. A)Ödevini yapmak için erken kalktı.
    2. B)Annesi için bir demet çiçek aldı.
    3. C)Uyumak için odasına çekildi.
    4. D)Yürüyüş yapmak için parka gitti.
    5. E)Sınava hazırlanmak için ders çalıştı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. B'de "için" bir kişiden sonra gelir ve çiçeğin kimin için alındığını bildirir; öteki cümlelerde bir fiil yapısından sonra gelerek amaç bildirir.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «Koşul cümleleri» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

  1. Soru 1 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde amaç-sonuç ilişkisi vardır?

    1. A)Soğuk olduğu için montunu giydi.
    2. B)Hava güzel olursa yürürüz.
    3. C)Önce ödevini yaptı, sonra dinlendi.
    4. D)Sesini duyurmak için yüksek sesle konuştu.
    5. E)Uykusuzluktan başı ağrıyordu.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. D'de yüksek sesle konuşmak, sesini duyurma hedefine yöneliktir; A ve E neden, B koşul, C zaman sırası bildirir.

  2. Soru 2 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "diye" amaç bildirir?

    1. A)Bitkiler kurumasın diye her gün suladı.
    2. B)Bitkiler kurudu diye üzüldü.
    3. C)Su vermedi diye bitkiler kurudu.
    4. D)Bitkisi çiçek açtı diye sevindi.
    5. E)Balkon güneş almıyor diye bitkiler soldu.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. A'da "diye"den önceki eylem bir istektir; öteki cümlelerde gerçekleşmiş bir durum neden olarak verilmiştir.

  3. Soru 3 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yönelme eki, amaç bildiren bir yapıda kullanılmıştır?

    1. A)Köye akşam döndü.
    2. B)Masaya oturup yazmaya başladı.
    3. C)Çocuklar parka oyun oynamaya gitti.
    4. D)Pencereye doğru yaklaştı.
    5. E)Bu sonuca herkes şaşırdı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. "Oynamaya gitti" yapısı gitmenin amacını bildirir; B'deki "yazmaya başladı" bir amaç değil, eylemin başladığını bildirir.

  4. Soru 4 · Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "üzere" amaç bildirir?

    1. A)Kuşlar göç etmek üzere, havalar soğudu.
    2. B)Doktor olmak üzere tıp fakültesine yazıldı.
    3. C)Kış bitmek üzere.
    4. D)Sınav başlamak üzere, herkes yerine otursun.
    5. E)Su kaynamak üzere.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. B'de fakülteye yazılmak ayrı bir eylemdir ve doktor olma amacıyla yapılmıştır; öteki cümlelerde tek bir eylemin başlamaya yakın olduğu söylenir.

  5. Soru 5 · Zor

    "Sağlığını korumak için şekeri azalttı." cümlesindeki eylem, amaç yerine bir nedene bağlanırsa aşağıdakilerden hangisi olur?

    1. A)Sağlığını korumak amacıyla şekeri azalttı.
    2. B)Sağlığı korunsun diye şekeri azalttı.
    3. C)Sağlıklı kalmak üzere şekeri azalttı.
    4. D)Şekeri azaltırsa sağlıklı kalır.
    5. E)Doktoru uyardığı için şekeri azalttı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. E'de şekeri azaltmanın arkasında gerçekleşmiş bir durum, doktorun uyarısı vardır. A, B ve C aynı amacı farklı işaretlerle verir; D koşul bildirir.

T02 — Cümlede Anlam

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.