İçeriğe geç
← OkulYKS Akademileri

YKS Türkçe · Sözcükte Anlam · TRK-T01-L05

Atasözleri

TYTsınavdaki ağırlığı orta· 8 bölüm

1Kanca

Kumbarasına her akşam birkaç bozuk para atan bir çocuğa büyükannesi "Damlaya damlaya göl olur" der. Çocuk bu sözü ilk kez duyuyor olabilir, ama anlamını hemen kavrar: küçük birikimler zamanla büyür. Tek bir cümleye bu kadar deneyim sığdırabilen başka bir söz türü yoktur. Sınav atasözünü genellikle bir durumun ya da paragrafın özeti olarak ister; atasözünün yargısını sade bir cümleyle söyleyebilen öğrenci bu soruları çok kısa sürede çözer.

2Hedefler

  • Atasözünü uzun deneyime dayanan, genel bir yargı ya da öğüt bildiren kalıplaşmış söz olarak tanırsın.
  • Atasözlerini gerçek ve mecaz anlamlı olarak ayırırsın.
  • Bir durumu ya da paragrafı en iyi özetleyen atasözünü seçersin.
  • Atasözünü deyimden ve özdeyişten ayırırsın.

3Konu anlatımı

Atasözü nedir?

Bir topluluğun uzun deneyimleri sonucunda oluşmuş, genel bir yargı ya da öğüt bildiren, kalıplaşmış ve kısa sözlere atasözü denir. "Ağaç yaşken eğilir" sözü tek bir ağacı ya da tek bir çocuğu anlatmaz; eğitimin ve alışkanlık kazandırmanın küçük yaşta daha kolay olduğunu herkes ve her dönem için söyler. Atasözünün gücü bu genellikten gelir: belli bir olayı değil, olayların arkasındaki değişmeyen kuralı dile getirir.

Önceki derste deyimi bir durumu çekici biçimde anlatan kalıp olarak tanımıştık. Atasözü ondan bir adım ileri gider ve o durumdan bir sonuç çıkarır. "Küplere binmek" bir öfkeyi anlatır; "Keskin sirke küpüne zarar" ise öfkenin sonucunu söyler ve bir uyarıda bulunur: öfkeli kişi en çok kendine zarar verir.

Atasözlerinin özellikleri

  • Söyleyeni belli değildir. Atasözü halkın ortak malıdır; yüzyıllar içinde ağızdan ağıza dolaşarak bugünkü biçimini almıştır.
  • Kalıplaşmıştır. Deyimde olduğu gibi sözcükleri ve sırası değiştirilemez. "Damlaya damlaya göl olur" yerine "damla damla deniz olur" demek atasözünü bozar.
  • Kısa ve özlüdür. Az sözcükle çok şey söyler; çoğu tek bir cümledir.
  • Genel geçer bir yargı taşır. Belli bir kişiye ya da ana değil, benzer bütün durumlara uyar.
  • Çoğunda ses uyumu vardır. "Sakla samanı, gelir zamanı" sözünde olduğu gibi iç uyak ve ritim atasözünü akılda tutmayı kolaylaştırır.

Gerçek ve mecaz anlamlı atasözleri

Atasözleri anlamlarını iki yoldan kurar. Bir kısmı sözcüklerin gerçek anlamlarıyla doğrudan öğüt verir: "Bugünün işini yarına bırakma", "Az tamah çok ziyan getirir". Bu atasözlerini anlamak için bir görüntüyü çözmen gerekmez; ne söylüyorlarsa onu kastederler.

Büyük bir bölümü ise bir görüntü üzerinden konuşur. "Üzüm üzüme baka baka kararır" sözünde üzümler ve kararmak birer mecazdır; atasözü, insanların birbirinden etkilendiğini anlatır. "Demir tavında dövülür" sözünde demirci ile demirden söz edilmez; atasözü, her işin uygun zamanında yapılması gerektiğini söyler. Bazı atasözlerinde de mecaz yalnız bir parçadadır: "Dost kara günde belli olur" sözünde dost ve belli olmak gerçek anlamdadır, kara gün ise sıkıntılı zaman demektir.

Bu ayrım sınavda "Hangi atasözünde mecazlı bir söyleyiş yoktur?" gibi sorularda işe yarar. Karar verirken her sözcüğü sırayla gerçek anlamına götür; anlam bozulmuyorsa atasözü gerçek anlamlıdır.

Anlam alanlarına göre sık kullanılan atasözleri

AlanAtasözüAnlatmak istediği
TutumlulukDamlaya damlaya göl olur.Küçük birikimler zamanla büyür.
TutumlulukAyağını yorganına göre uzat.Harcamanı gelirine göre yap.
EğitimAğaç yaşken eğilir.Eğitim küçük yaşta daha kolaydır.
ÇevreÜzüm üzüme baka baka kararır.İnsan çevresinden etkilenir.
DayanışmaBir elin nesi var, iki elin sesi var.Birlikte çalışan başarır.
ZamanlamaDemir tavında dövülür.Her iş zamanında yapılmalıdır.
DikkatAcele işe şeytan karışır.Aceleyle yapılan iş bozulur.
DikkatBin ölçüp bir biçmeli.İyice düşünüp öyle harekete geçmeli.
SözSöz gümüşse sükût altındır.Kimi zaman susmak konuşmaktan değerlidir.
SözTatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.Güzel söz en inatçıyı bile yumuşatır.
ÖfkeKeskin sirke küpüne zarar.Öfkeli kişi en çok kendine zarar verir.
YönetimBalık baştan kokar.Bozulma yönetimden başlar.
YakınlıkMum dibine ışık vermez.İnsan en yakınlarına yeterince yararlı olmayabilir.
Emekİşleyen demir ışıldar.Çalışan kişi gelişir ve değer kazanır.
SabırSabreden derviş muradına ermiş.Sabırlı olan sonunda amacına ulaşır.
BiriktirmeSakla samanı, gelir zamanı.Değersiz görünen şey bir gün işe yarar.

Aynı alandaki atasözlerini birlikte öğrenmek, "yakın anlamlı atasözü" sorularında işini kolaylaştırır. "Damlaya damlaya göl olur" ile "Azar azar öğrenen âlim olur" aynı düşünceyi farklı alanlarda söyler: küçük ama sürekli adımlar büyük sonuç verir.

Atasözü, deyim, özdeyiş

Üç tür sık karıştırılır; ayırmanın yolu iki soruyu sırayla sormaktır. Önce: Sözün söyleyeni belli mi? Belliyse bu bir özdeyiştir (vecize). "Hayatta en hakiki mürşit ilimdir." sözü Atatürk'e aittir; ne kadar yaygın olursa olsun atasözü sayılmaz. Söyleyeni belli değilse ikinci soruyu sor: Söz genel bir yargı ya da öğüt bildiriyor mu? Bildiriyorsa atasözüdür; yalnızca bir durumu ya da niteliği anlatıyorsa deyimdir. "Atı alan Üsküdar'ı geçti" tam bir cümle olduğu hâlde öğüt vermez, bir durumu anlatır; bu yüzden deyimdir.

Atasözü sorularını çözmek

Atasözü soruları dört kalıpta gelir: atasözünün anlamını sormak, bir durumu ya da paragrafı en iyi anlatan atasözünü seçtirmek, yakın anlamlı atasözlerini eşleştirmek ve atasözünün yanlış kullanıldığı cümleyi buldurmak. Hepsinde ilk iş atasözünü sade bir yargıya çevirmektir: "Üzüm üzüme baka baka kararır = İnsan çevresinden etkilenir." Sonra bu sade yargıyı durumla karşılaştır. Paragraf sorularında ise yönü tersine çevir: önce paragrafın ana düşüncesini tek cümleyle söyle, sonra o cümleyi karşılayan atasözünü ara. Seçeneklerde ana düşünceye yakın ama başka bir noktayı vurgulayan atasözleri bulunur; sade yargıları yan yana yazınca fark görünür hâle gelir.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — Anlamı bulmak

Soru: "Bin ölçüp bir biçmeli." atasözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

  • A) Terzilik sabır isteyen bir meslektir.
  • B) Bir işe girişmeden önce iyice düşünüp hesaplamalı.
  • C) Çok çalışan kişi mutlaka başarır.
  • D) Kumaşı tutumlu kullanmak gerekir.
  • E) Başkalarının işine karışmamalı.

Çözüm: Atasözü terzinin görüntüsü üzerinden konuşur: kumaş bir kez kesilince geri dönmez, bu yüzden defalarca ölçülür. Mecazın arkasındaki yargı, geri dönüşü olmayan bir adımdan önce iyice düşünmek gerektiğidir. A ve D görüntüde kalır, yargıya inmez. Cevap: B.

Örnek 2 — Durumu en iyi anlatan atasözü

Soru: "Kış gelmeden odun almayan aile, kar yolları kapatınca ne yapacağını bilemedi. Oysa aylar önce fiyatlar düşükken ve odun kolay bulunurken bu işi halletmek mümkündü." Bu parçada anlatılan durumu en iyi özetleyen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

  • A) Söz gümüşse sükût altındır.
  • B) Üzüm üzüme baka baka kararır.
  • C) Demir tavında dövülür.
  • D) Mum dibine ışık vermez.
  • E) Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.

Çözüm: Parçanın ana düşüncesi, uygun zamanda yapılmayan işin sonradan büyük sorun olduğudur. Bu yargıyı "Her iş zamanında yapılmalıdır" diyen "Demir tavında dövülür" karşılar. Öteki atasözleri susmayı, çevrenin etkisini, yakınlara yararlı olmayı ve güzel sözü anlatır. Cevap: C.

Örnek 3 — Gerçek anlamlı atasözü

Soru: Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde mecazlı bir söyleyiş yoktur?

  • A) Ağaç yaşken eğilir.
  • B) Balık baştan kokar.
  • C) Keskin sirke küpüne zarar.
  • D) Bugünün işini yarına bırakma.
  • E) İşleyen demir ışıldar.

Çözüm: A'da ağaç çocuğu, B'de balık bir kurumu, C'de sirke öfkeli kişiyi, E'de demir çalışan insanı temsil eder; hepsi görüntü üzerinden konuşur. D'deki sözcüklerin hepsi gerçek anlamdadır ve öğüdü doğrudan verir. Cevap: D.

Örnek 4 — Atasözü mü, özdeyiş mi, deyim mi?

Soru: Aşağıdakilerden hangisi atasözüdür?

  • A) Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.
  • B) Atı alan Üsküdar'ı geçti.
  • C) Etekleri zil çalmak
  • D) Dost kara günde belli olur.
  • E) Kılı kırk yarmak

Çözüm: A'nın söyleyeni bellidir; özdeyiştir. B tam bir cümle olduğu hâlde öğüt vermez, geç kalınmış bir durumu anlatır; deyimdir. C ve E mastar biçiminde deyimlerdir. D söyleyeni belli olmayan, genel bir yargı bildiren kalıplaşmış sözdür. Cevap: D.

5Tuzaklar

  • Görüntüde kalmak. "Bin ölçüp bir biçmeli" sözünü terzilikle ilgili sanmak ya da "Demir tavında dövülür" sözünü demircilikle sınırlamak, atasözünün yargısını kaçırmaktır. Soru her zaman görüntünün arkasındaki yargıyı sorar.
  • Yakın ama farklı yargıyı seçmek. "Keskin sirke küpüne zarar" öfkelinin kendine zarar verdiğini söyler; "çevresine zarar verir" seçeneği yakın görünür ama yanlıştır.
  • Özdeyişi atasözü sanmak. Çok bilinen bir söz, söyleyeni belliyse atasözü değildir.
  • Cümle biçimindeki deyimi atasözü sanmak. "Atı alan Üsküdar'ı geçti" bir durumu anlatır, öğüt vermez.
  • Paragrafın bir ayrıntısına uyan atasözünü seçmek. Doğru atasözü paragrafın ana düşüncesini karşılar; paragrafta geçen bir sözcüğü ya da ayrıntıyı karşılayan seçenek çeldiricidir.

6Tekrar kartı

  • Atasözü: söyleyeni belli olmayan, deneyime dayanan, genel yargı ya da öğüt bildiren kalıplaşmış söz.
  • Gerçek anlamlı (Bugünün işini yarına bırakma) ya da mecazlı (Ağaç yaşken eğilir) olabilir.
  • Söyleyeni belli ise özdeyiş; öğüt vermeyip durum anlatıyorsa deyim.
  • Çözüm: atasözünü sade bir yargıya çevir, durumla karşılaştır.
  • Paragraf sorusunda önce ana düşünceyi tek cümleyle söyle, sonra atasözünü ara.
  • Keskin sirke küpüne zarar: öfkeli kişi KENDİNE zarar verir.
  • Mum dibine ışık vermez: insan yakınlarına yararlı olmayabilir.

7Alıştırma

  1. Soru 1 · Kolay

    "Ağaç yaşken eğilir." atasözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Ağaçlar genç yaşta budanmalıdır.
    2. B)Eğitim ve alışkanlık kazandırma küçük yaşta daha kolaydır.
    3. C)Yaşlı insanlar hiçbir şey öğrenemez.
    4. D)Doğaya zarar verilmemelidir.
    5. E)Güçlü olan her zaman kazanır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Ağaç görüntüsü insanın gelişimini anlatır; C ise atasözünün söylemediği aşırı bir genellemedir.

  2. Soru 2 · Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi bir atasözüdür?

    1. A)küplere binmek
    2. B)etekleri zil çalmak
    3. C)kılı kırk yarmak
    4. D)Damlaya damlaya göl olur.
    5. E)ağzı kulaklarına varmak
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. D genel bir yargı bildiren kalıplaşmış sözdür; öteki seçenekler bir durumu anlatan deyimlerdir.

  3. Soru 3 · Kolay

    Aşağıdaki özelliklerden hangisi atasözlerine ait değildir?

    1. A)Söyleyeni bilinen, belli bir kişiye ait sözlerdir.
    2. B)Uzun deneyimlere dayanır.
    3. C)Kalıplaşmış sözlerdir.
    4. D)Genel bir yargı ya da öğüt bildirir.
    5. E)Gerçek ya da mecaz anlamlı olabilir.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Söyleyeni belli olan söz özdeyiştir; atasözleri halkın ortak malıdır.

  4. Soru 4 · Kolay

    "Acele işe şeytan karışır." atasözü aşağıdakilerden hangisini öğütler?

    1. A)Her işte başkalarına danışmayı
    2. B)İşleri ertelemeyi
    3. C)Kötü insanlardan uzak durmayı
    4. D)Çok çalışmayı
    5. E)İşi aceleye getirmeden, dikkatle yapmayı
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Atasözü, aceleyle yapılan işin bozulacağını söyler; öğüdü dikkatli ve sakin çalışmaktır.

  5. Soru 5 · Orta

    Aşağıdaki atasözlerinden hangisi "Damlaya damlaya göl olur." atasözüyle yakın anlamlıdır?

    1. A)Acele işe şeytan karışır.
    2. B)Dost kara günde belli olur.
    3. C)Azar azar öğrenen âlim olur.
    4. D)Söz gümüşse sükût altındır.
    5. E)Balık baştan kokar.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. İkisi de küçük ama sürekli adımların büyük sonuç verdiğini söyler; biri birikimi, öteki öğrenmeyi örnek alır.

  6. Soru 6 · Orta

    "Mahalleye yeni taşınan aileye herkes yardım etti: biri eşyaları taşıdı, biri yemek getirdi, biri çocuklarına göz kulak oldu. Tek başına günler sürecek taşınma birkaç saatte bitti." Bu parçayı en iyi özetleyen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Bir elin nesi var, iki elin sesi var.
    2. B)Keskin sirke küpüne zarar.
    3. C)Mum dibine ışık vermez.
    4. D)Demir tavında dövülür.
    5. E)Söz gümüşse sükût altındır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Parçanın ana düşüncesi, birlikte çalışmanın işi kolaylaştırdığıdır; bu yargıyı dayanışmayı anlatan A karşılar.

  7. Soru 7 · Orta

    Aşağıdaki atasözlerinin hangisinde mecazlı bir söyleyiş yoktur?

    1. A)Üzüm üzüme baka baka kararır.
    2. B)Mum dibine ışık vermez.
    3. C)Az tamah çok ziyan getirir.
    4. D)Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
    5. E)Dost kara günde belli olur.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. C'deki sözcükler gerçek anlamlarıyla açgözlülüğün zarar getirdiğini söyler. E'de mecaz yalnız "kara gün" öbeğindedir ama vardır; A, B ve D bütünüyle görüntü üzerinden konuşur.

  8. Soru 8 · Orta

    "Keskin sirke küpüne zarar." atasözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Sirke uzun süre saklanmamalıdır.
    2. B)Keskin zekâlı kişi her zaman başarılı olur.
    3. C)Kötü insan çevresindeki herkese zarar verir.
    4. D)Tutumlu olmak gerekir.
    5. E)Öfkeli ve sert davranan kişi en çok kendine zarar verir.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Sirkenin zarar verdiği şey kendi küpüdür; atasözü öfkenin önce öfkelenene dokunduğunu anlatır. C yakın görünür ama zararın yönünü değiştirir.

  9. Soru 9 · Orta

    Aşağıdakilerden hangisi atasözü değil, söyleyeni bilinen bir özdeyiştir?

    1. A)Damlaya damlaya göl olur.
    2. B)Hayatta en hakiki mürşit ilimdir.
    3. C)Ağaç yaşken eğilir.
    4. D)Dost kara günde belli olur.
    5. E)Balık baştan kokar.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. B Atatürk'e ait bir sözdür; öteki seçenekler söyleyeni belli olmayan atasözleridir.

  10. Soru 10 · Orta

    "Ayağını yorganına göre uzat." atasözü aşağıdaki durumlardan hangisinde söylenir?

    1. A)Birinin sabahları çok uyuması
    2. B)Birinin iyiliğe kötülükle karşılık vermesi
    3. C)Birinin arkadaşlarından etkilenmesi
    4. D)Birinin gelirinden fazla harcama yapması
    5. E)Birinin işini aceleye getirmesi
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Atasözü harcamanın gelire göre ayarlanmasını öğütler; gelirini aşan harcama bu öğüdün karşısındaki durumdur.

  11. Soru 11 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde atasözü, anlamına uygun kullanılmamıştır?

    1. A)Çocuklarına küçük yaşta kitap okuma alışkanlığı kazandırdı; ağaç yaşken eğilir.
    2. B)Zor gününde yanında kimse kalmadı; dost kara günde belli olur.
    3. C)Uygun fırsat varken başvurmadı, şimdi pişman; üzüm üzüme baka baka kararır.
    4. D)Arkadaşları derslerini aksatmaya başlayınca o da aksattı; üzüm üzüme baka baka kararır.
    5. E)Kırıcı konuşmak yerine nazikçe istedi ve istediğini aldı; tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. C'deki durum zamanlamayla ilgilidir ve "Demir tavında dövülür" atasözüyle anlatılır; çevrenin etkisini anlatan atasözü bu duruma uymaz.

  12. Soru 12 · Zor

    Aşağıdaki atasözü çiftlerinin hangisinde atasözleri, bir işteki hız konusunda farklı yönde öğüt verir?

    1. A)Damlaya damlaya göl olur. / Azar azar öğrenen âlim olur.
    2. B)Bir elin nesi var, iki elin sesi var. / Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
    3. C)Balık baştan kokar. / Mum dibine ışık vermez.
    4. D)Acele işe şeytan karışır. / Demir tavında dövülür.
    5. E)Ayağını yorganına göre uzat. / Damlaya damlaya göl olur.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. İlki acele etmemeyi, ikincisi fırsat kaçmadan harekete geçmeyi öğütler. A, B ve E'deki çiftler aynı yönde yargı taşır; C'deki çiftin hızla ilgisi yoktur.

  13. Soru 13 · Zor

    "Şirketteki aksaklıkları incelemeye alt kademelerden başlayan uzmanlar uzun süre sonuç alamadı. Sonunda düzensizliğin, üst yönetimin çelişkili kararlarından kaynaklandığı ortaya çıktı." Bu parçada anlatılan durumu en iyi özetleyen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Balık baştan kokar.
    2. B)Mum dibine ışık vermez.
    3. C)İşleyen demir ışıldar.
    4. D)Sabreden derviş muradına ermiş.
    5. E)Bin ölçüp bir biçmeli.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Parçanın ana düşüncesi, bozulmanın yönetimden başladığıdır; bu yargıyı A karşılar. D, sonuca uzun sürede ulaşılması ayrıntısına uyar ama ana düşünceyi karşılamaz.

  14. Soru 14 · Zor

    "Mum dibine ışık vermez." atasözünü en iyi örnekleyen durum aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Bir öğrencinin her gün düzenli çalışması
    2. B)Bütün öğrencilerine yardım eden bir öğretmenin kendi çocuğunun derslerine hiç zaman ayıramaması
    3. C)Elektrik kesilince evde mum yakılması
    4. D)Birinin kendisine anlatılan sırrı saklayamaması
    5. E)İki kardeşin birlikte iş kurması
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Atasözü, başkalarına yararlı olan birinin en yakınına yararlı olamamasını anlatır; C ise görüntüde kalan bir çeldiricidir.

  15. Soru 15 · Zor

    Atasözü ile deyimi karşılaştıran aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

    1. A)İkisi de söyleyeni bilinen sözlerdir.
    2. B)Deyimler öğüt verir, atasözleri yalnız bir durumu anlatır.
    3. C)Atasözlerinin sözcükleri eş anlamlılarıyla değiştirilebilir.
    4. D)Deyimler hiçbir zaman çekim eki almaz.
    5. E)İkisi de kalıplaşmıştır; atasözü genel bir yargı ya da öğüt bildirirken deyim bir durumu anlatır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. A, C ve D ikisinin de özelliklerine aykırıdır; B ise iki türün işlevlerini tersine çevirir.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «İkilemeler ve yansıma sözcükler» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

  1. Soru 1 · Orta

    "Demir tavında dövülür." atasözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Her iş, uygun zamanında yapılmalıdır.
    2. B)Güçlü olan her zaman kazanır.
    3. C)Çalışan kişi gelişir.
    4. D)İnsan çevresinden etkilenir.
    5. E)Sabırlı olan amacına ulaşır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Demir ancak kızgınken biçimlenir; atasözü fırsatın zamanında değerlendirilmesini öğütler.

  2. Soru 2 · Orta

    Aşağıdakilerden hangisi atasözü değildir?

    1. A)Sabreden derviş muradına ermiş.
    2. B)Bin ölçüp bir biçmeli.
    3. C)İşleyen demir ışıldar.
    4. D)Pireyi deve yapmak
    5. E)Tatlı dil yılanı deliğinden çıkarır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Pireyi deve yapmak küçük bir şeyi büyütmeyi anlatan bir deyimdir ve öğüt vermez; ötekiler atasözüdür.

  3. Soru 3 · Orta

    "Kardeşi, derslerini önemsemeyen bir arkadaş grubuna katıldıktan sonra o da ödevlerini aksatmaya, geç saatlere kadar dışarıda kalmaya başladı." Bu parçada anlatılan durumu en iyi özetleyen atasözü aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Ayağını yorganına göre uzat.
    2. B)Üzüm üzüme baka baka kararır.
    3. C)Söz gümüşse sükût altındır.
    4. D)Demir tavında dövülür.
    5. E)Sakla samanı, gelir zamanı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Parça, kişinin çevresinden etkilendiğini anlatır; bu yargıyı B karşılar.

  4. Soru 4 · Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde atasözü, anlamına uygun kullanılmamıştır?

    1. A)Her gün biraz para biriktirdi, yıl sonunda istediği bisikleti aldı; damlaya damlaya göl olur.
    2. B)Karar vermeden önce her seçeneği uzun uzun tarttı; bin ölçüp bir biçmeli.
    3. C)Kimseden yardım almadan evi tek başına boyadı; bir elin nesi var, iki elin sesi var derler, işte buna denir.
    4. D)Öfkeyle bağırdı, sonunda en çok kendisi üzüldü; keskin sirke küpüne zarar.
    5. E)Zor gününde yanında olan arkadaşını hiç unutmadı; dost kara günde belli olur.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Atasözü birlikte çalışmanın gücünü anlatır; tek başına yapılan bir işi örnek göstermek atasözünün yargısıyla çelişir.

  5. Soru 5 · Zor

    "Sakla samanı, gelir zamanı." atasözünün anlamı aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Hayvanlara iyi bakılmalıdır.
    2. B)Zamanı iyi kullanmak gerekir.
    3. C)Harman zamanı çok çalışılmalıdır.
    4. D)Her şeyin bir sahibi vardır.
    5. E)Değersiz görünen bir şey bir gün işe yarayabilir, bu yüzden hemen atılmamalıdır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Saman sıradan ve değersiz görünür, ama bir gün gerekebilir; atasözü eldekini küçümsememeyi öğütler.

T01 — Sözcükte Anlam

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.