İçeriğe geç
← OkulYKS Akademileri

YKS Türkçe · Sıfırdan Başla · TRK-S-L03

Bir metni sorgulamak: üç soru yöntemi

TYT· 8 bölüm

1Kanca

Bir paragrafı okuyup bitirdin ve gözlerin son cümleye vardı. Şimdi kitabı kapatıp bir arkadaşına "Bu paragraf ne anlatıyordu?" diye sorsan ne cevap verirsin? Birçok okuyucu burada bir ayrıntıyı hatırlar: bir sayı, bir örnek, ilginç bir cümle. Oysa paragraf sorularının çoğu ayrıntıyı değil, bütünü sorar. Bir metni gerçekten okumuş olmak, üç soruya cevap verebilmektir: Konu ne? Yazar bu konuda ne diyor? Bunu nasıl destekliyor? Bu üç soru, paragraf modülünde ayrıntılı işlenecek bütün becerilerin temelidir. Bu derste her metinden sonra bu üç soruyu sormayı ve cevaplarını kısa cümlelerle yazmayı öğreneceğiz.

2Hedefler

  • Bir paragrafın konusunu kısa bir ad öbeğiyle belirlersin.
  • Yazarın konu hakkında söylediği asıl düşünceyi bir yargı cümlesiyle ifade eder, ayrıntıdan ayırırsın.
  • Yazarın düşüncesini hangi yollarla desteklediğini (örnek, karşılaştırma, sayı, başkasının sözü, kişisel deneyim, benzetme) tanırsın.
  • Üç soru yöntemini günlük okumana uygulayıp cevaplarını not edersin.

3Konu anlatımı

Neden soru sormak?

Pasif okuma, gözlerin satırlarda ilerlediği ama zihnin metinle konuşmadığı okumadır. Böyle okunan bir metin çabuk unutulur ve soruyla karşılaşınca yeniden okunmak zorunda kalır. Aktif okuma ise metne sorular sorarak okumaktır. Soru, dikkate bir yön verir: ne aradığını bilen okur, onu bulduğunda fark eder.

Bu derste öğreneceğin üç soru, bir metnin iskeletini ortaya çıkarır. Her paragrafın bir konusu, yazarın o konudaki bir düşüncesi ve bu düşünceyi taşıyan destekleri vardır. Üç soru bu üç katmanı sırayla açar.

Birinci soru: Konu ne?

Konu, metnin neyden söz ettiğidir. Konu bir yargı değil, kısa bir ad öbeğidir: "mahalle pazarları", "gece otobüsleri", "kış aylarında bahçe bakımı". Konuyu bulmak için kendine şunu sor: Bu paragraftaki cümlelerin hepsi hangi şeyin çevresinde dönüyor?

Konuyu belirlerken iki hatadan kaçın. Birincisi çok geniş bir konu seçmektir: mahalle pazarlarını anlatan bir paragrafın konusu "alışveriş" değildir; alışveriş bu paragrafın içine sığmayacak kadar geniştir. İkincisi çok dar bir konu seçmektir: paragrafta geçen tek bir ayrıntı, örneğin "domates fiyatları", konu olamaz; çünkü paragrafın bütün cümleleri onun çevresinde dönmez.

İkinci soru: Yazar ne diyor?

Konu bir ad öbeğiyken, yazarın söylediği bir yargıdır; tam bir cümleyle ifade edilir. Aynı konu hakkında farklı yazarlar farklı şeyler söyleyebilir. "Mahalle pazarları" konusunda bir yazar "pazarlar taze ürüne ulaşmanın en kolay yoludur" diyebilir, bir başkası "pazarlar mahalle hayatını canlandırır" diyebilir.

Yazarın asıl düşüncesini bulmak için iki yere bak. Asıl düşünce çoğu zaman paragrafın ilk ya da son cümlesinde toplanır. "Bu yüzden", "demek ki", "kısacası" gibi sözcüklerle başlayan cümleler de sık sık yazarın vardığı sonucu taşır. Bulduğun cümleyi sına: paragraftaki öteki cümleler bu düşünceyi açıklıyor ya da destekliyor mu? Destekliyorsa asıl düşünceyi bulmuşsundur.

Asıl düşünce her zaman ilk ya da son cümlede durmaz; bazen paragrafın ortasında yer alır, bazen de hiçbir cümlede açıkça yazılmaz ve cümlelerin toplamından çıkar. Böyle bir paragrafta kendine şu soruyu sor: Yazar bütün bu cümleleri okura hangi düşünceyi kabul ettirmek için yazmış? Cevabı kendi cümlenle yaz; sonra metnin her cümlesinin bu cevabı desteklediğini denetle.

Yazarın düşüncesini bir ayrıntıyla karıştırmamak önemlidir. "Pazarcılar tezgâhlarını sabahın erken saatlerinde kurar" bir ayrıntıdır; yazarın vardığı düşünce değil, o düşünceyi destekleyen bir gözlemdir. Paragraf modülünde bu ayrım "ana düşünce" ve "yardımcı düşünce" adlarıyla ayrıntılı işlenecek.

Üçüncü soru: Nasıl destekliyor?

Yazar düşüncesini okura kabul ettirmek için onu destekler. Başlıca destek yolları şunlardır:

Destek yoluNasıl tanınır?Kısa örnek
Örnek verme"örneğin", "mesela" ya da somut bir durum"sabah erkenden gelen emekliler, öğle arası uğrayan işçiler"
Karşılaştırmaiki şeyin benzerliği ya da farkı"eskiden haftada bir mektup gelirdi; bugün her dakika mesaj gelir"
Sayısal verisayı, oran, istatistik"bir yılda üye sayısı üç yüzden dokuz yüze çıktı"
Başkasının sözübir kişinin görüşü ya da sözü aktarılır"yaşlı bir balıkçı der ki …"
Kişisel deneyimyazarın kendi yaşadığı bir olay"ben de ilk kez sahneye çıktığımda …"
Benzetmebir şey başka bir şeye benzetilir"şehir bir insan bedenine benzer"

Destek yolunu tanımak iki işe yarar. Birincisi, yazarın düşüncesini ne kadar güçlü desteklediğini değerlendirmeni sağlar: tek bir kişisel deneyim, bir istatistik kadar genel bir kanıt değildir. İkincisi, paragraf sorularında sık sorulan "yazar düşüncesini geliştirirken hangisine başvurmuştur?" köküne hazırlar. Bir paragraf birden çok destek yolu kullanabilir; soru bu durumda hangisine başvurulmadığını da sorabilir.

Üç soruyu birlikte kullanmak

Üç soru yöntemini bir paragrafa uygulayalım:

"Bisiklet, şehir içinde hem ucuz hem sağlıklı bir ulaşım aracıdır. Benzin almaz, trafikte beklemez, üstelik sürücüsünü her gün biraz daha güçlendirir. Şehirler bisiklet yollarını çoğaltırsa sokaklar hem sessizleşir hem temizlenir."

  • Konu ne? Şehirde bisikletle ulaşım.
  • Yazar ne diyor? Bisiklet şehirde ucuz ve sağlıklı bir ulaşım aracıdır; bisiklet yolları çoğaltılmalıdır.
  • Nasıl destekliyor? Bisikletin somut yararlarını sıralayarak (benzin almaz, trafikte beklemez) ve bisiklet yolları çoğalırsa ortaya çıkacak sonucu göstererek.

Cevapları yazmak, zihninde "anladım" duygusunu bir sınamaya çevirir. Cevaplardan birini yazamıyorsan, metnin o katmanını henüz kavramamışsındır. Günlük okuma rutininde her metnin ardından bu üç cevabı yazmak, bir önceki derste öğrendiğin tek cümlelik özeti daha ayrıntılı hâle getirir.

Cevapları sınamak

Yazdığın cevapları metne dönerek sına. Konu olarak yazdığın ad öbeği, paragrafın bütün cümlelerini kapsıyor mu? Yazarın düşüncesi olarak yazdığın yargı, metnin söylediğinden daha güçlü ya da daha genel mi? "Bisiklet en iyi ulaşım aracıdır" yazdıysan metnin söylemediği bir üstünlük eklemişsin demektir; metin yalnızca bisikletin ucuz ve sağlıklı olduğunu söyler. Destek olarak saydığın yollar metinde gerçekten var mı? Bu sınama, paragraf sorularındaki en sık çeldiricilerin, yani metinden güçlü ya da metinde olmayan yargıların karşısında seni hazırlar.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — Konu

Soru: "Bir şehrin kütüphaneleri, o şehrin geleceğe ne kadar yatırım yaptığını gösterir. Kütüphanesi kalabalık bir şehirde gençler bilgiye parasız ulaşır, yaşlılar gazetesini okuyacak sıcak bir yer bulur. Geçen yıl ilçemizde açılan küçük kütüphane, altı ayda binden fazla üyeye ulaştı. Bu yüzden belediyeler kütüphaneyi bir masraf değil, bir yatırım olarak görmelidir." Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

  • A) Gençlerin okuma alışkanlıkları
  • B) Kütüphanelerin bir şehre kazandırdıkları
  • C) Belediyelerin bütçeleri
  • D) Yaşlıların gazete okuması
  • E) İlçedeki yeni binalar

Çözüm: Paragrafın bütün cümleleri kütüphanelerin şehre katkısı çevresinde döner. A ve D paragraftaki ayrıntılardır; C konunun içinde geçer ama paragrafın bütününü kapsamaz; E paragrafta yoktur. Cevap: B.

Örnek 2 — Yazar ne diyor?

Soru: Örnek 1'deki parçada yazarın asıl söylemek istediği aşağıdakilerden hangisidir?

  • A) Gençler bilgiye parasız ulaşmalıdır.
  • B) İlçedeki kütüphane altı ayda binden fazla üyeye ulaşmıştır.
  • C) Yaşlılar gazeteyi kütüphanede okumalıdır.
  • D) Kütüphaneler bir masraf değil, yatırımdır ve belediyeler onları böyle görmelidir.
  • E) Her şehirde en az bir kütüphane bulunur.

Çözüm: Son cümle "bu yüzden" ile başlar ve yazarın vardığı sonucu taşır. B paragraftaki bir sayısal ayrıntıdır; A ve C destekleyen gözlemlerdir; E paragrafta yoktur. Cevap: D.

Örnek 3 — Nasıl destekliyor?

Soru: Örnek 1'deki parçada yazar düşüncesini desteklemek için aşağıdakilerden hangisine başvurmuştur?

  • A) Yalnızca başkalarının sözüne
  • B) Yalnızca bir benzetmeye
  • C) Somut durumlara ve sayısal bir veriye
  • D) Yalnızca kendi çocukluk anılarına
  • E) İki şehri karşılaştırmaya

Çözüm: Yazar gençlerin ve yaşlıların kütüphaneden nasıl yararlandığını somut durumlarla anlatır ve "altı ayda binden fazla üye" gibi bir sayı verir. Başkasının sözü, benzetme, anı ya da iki şehrin karşılaştırılması paragrafta yoktur. Cevap: C.

Örnek 4 — Karşılaştırmayla destek

Soru: "Mektup yazmak, mesaj göndermekten yavaştır; ama mektubu yazan, her cümleyi tartarak kurar. Mesaj ise çoğu zaman düşünülmeden yazılır ve aynı hızla unutulur." Bu parçada yazar düşüncesini hangi yolla geliştirmiştir?

  • A) Sayısal veri
  • B) Başkasının sözü
  • C) Kişisel deneyim
  • D) Benzetme
  • E) Karşılaştırma

Çözüm: Parça mektup yazmayı mesaj göndermeyle karşılaştırır ve ikisinin farkını gösterir. Sayı, alıntı, anı ya da benzetme yoktur. Cevap: E.

5Tuzaklar

  • Konuyu yargı gibi yazmak. Konu bir ad öbeğidir; "bisikletle ulaşım" konu, "bisiklet sağlıklıdır" yargıdır.
  • Konuyu çok geniş ya da çok dar seçmek. Konu paragrafın bütün cümlelerini kapsamalı, ama paragrafı aşmamalıdır.
  • Ayrıntıyı asıl düşünce sanmak. Bir sayı ya da bir örnek, yazarın düşüncesini destekler; düşüncenin kendisi değildir.
  • Metinden güçlü bir yargı yazmak. "En iyi", "her zaman" gibi sözcükler metinde yoksa senin cevabında da olmamalıdır.
  • Destek yolunu tek sanmak. Bir paragraf birden çok destek yolu kullanabilir.
  • Cevapları yazmadan geçmek. Yazılmayan cevap sınanamaz; anladığın duygusu yanıltıcı olabilir.

6Tekrar kartı

  • Üç soru: Konu ne? Yazar ne diyor? Nasıl destekliyor?
  • Konu kısa bir ad öbeğidir; bütün cümleleri kapsar.
  • Yazarın düşüncesi bir yargı cümlesidir; çoğu zaman ilk ya da son cümlede, "bu yüzden, demek ki" ile gelir.
  • Ayrıntı düşünceyi destekler; düşüncenin yerine geçmez.
  • Destek yolları: örnek, karşılaştırma, sayısal veri, başkasının sözü, kişisel deneyim, benzetme.
  • Cevaplarını yazıp metne dönerek sına.
  • Metinden güçlü ya da metinde olmayan yargılar çeldiricidir.

7Alıştırma

  1. Soru 1 · Kolay

    "Sabah kahvaltısını atlayan öğrenciler, ilk derslerde dikkatlerini toplamakta zorlanır. Aç karnına okula gelen bir çocuk, öğretmenini dinlemek yerine öğle arasını bekler. Bu yüzden okul günlerinde kahvaltı, çantaya konan defter kadar gereklidir." Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Öğle yemeği
    2. B)Okul günlerinde kahvaltının önemi
    3. C)Öğretmenlerin dikkati
    4. D)Defterlerin düzeni
    5. E)Okul çantası
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Bütün cümleler okul günlerinde kahvaltının derse etkisi çevresinde döner; A ve D paragraftaki ayrıntılardır.

  2. Soru 2 · Kolay

    Yukarıdaki kahvaltı parçasında yazarın asıl söylemek istediği aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Öğrenciler öğle arasını sever.
    2. B)Öğretmenler dikkatli olmalıdır.
    3. C)Okul günlerinde kahvaltı, öğrencinin derse dikkati için gereklidir.
    4. D)Defterler çantaya konmalıdır.
    5. E)Kahvaltı yalnızca hafta sonu yapılmalıdır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. "Bu yüzden" ile başlayan son cümle yazarın vardığı sonucu taşır; A bir ayrıntıdan çıkarılmış yanlış bir genellemedir.

  3. Soru 3 · Kolay

    "Bu kasabada eskiden her evin bir bahçesi vardı. Oysa bugün evlerin çoğu apartman dairesi ve bahçeler yerini otoparklara bıraktı. Kasaba büyüdükçe yeşilini de kaybetti." Bu parçada yazar düşüncesini hangi yolla geliştirmiştir?

    1. A)Sayısal veri
    2. B)Başkasının sözü
    3. C)Karşılaştırma
    4. D)Kişisel deneyim
    5. E)Benzetme
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Parça kasabanın eski hâlini bugünkü hâliyle karşılaştırır; "eskiden" ve "bugün" bu karşılaştırmanın işaretleridir.

  4. Soru 4 · Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi bir yargı değil, bir konudur?

    1. A)Kitap okuma alışkanlığı
    2. B)Kitap okumak insanı olgunlaştırır.
    3. C)Kitaplar pahalılaştı.
    4. D)Herkes kitap okumalıdır.
    5. E)Kütüphaneler sessiz olmalıdır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. A kısa bir ad öbeğidir ve neyden söz edildiğini gösterir; öteki seçeneklerin hepsi bir yargı bildiren cümlelerdir.

  5. Soru 5 · Orta

    "Mahallemizdeki geri dönüşüm kutuları geçen yıl ayda yaklaşık iki ton atık topladı. Bu yıl kutu sayısı ikiye çıkınca toplanan atık da neredeyse ikiye katlandı. Demek ki insanlar geri dönüşüme isteklidir; yeter ki kutular yakınlarında olsun." Bu parçada yazar düşüncesini desteklemek için daha çok hangisinden yararlanmıştır?

    1. A)Başkasının sözü
    2. B)Kişisel deneyim
    3. C)Benzetme
    4. D)Sayısal veri
    5. E)Tanımlama
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Yazar "iki ton", "ikiye katlandı" gibi sayılarla düşüncesini destekler; alıntı, anı ya da benzetme yoktur.

  6. Soru 6 · Orta

    Yukarıdaki geri dönüşüm parçasında yazarın asıl söylemek istediği aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Geçen yıl ayda iki ton atık toplanmıştır.
    2. B)Kutu sayısı ikiye çıkmıştır.
    3. C)Atık miktarı her yıl artar.
    4. D)Geri dönüşüm pahalıdır.
    5. E)İnsanlar geri dönüşüme isteklidir; yeter ki kutular yakınlarında olsun.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. "Demek ki" ile başlayan son cümle vardığı sonucu gösterir; A ve B bu sonucu destekleyen sayısal ayrıntılardır, C ise metinden güçlü bir genellemedir.

  7. Soru 7 · Orta

    "Yıllarını okul bahçelerine ağaç dikmeye vermiş bir öğretmen, 'Ağacı diktiğin gün değil, on yıl sonra anlarsın.' der. Eğitim de böyledir: emeğin karşılığı hemen görülmez. Sabırsız bir eğitimci, bu yüzden çoğu zaman yanlış sonuçlara varır." Bu parçada yazar düşüncesini desteklemek için aşağıdakilerden hangisine başvurmuştur?

    1. A)Bir kişinin sözünü aktarmaya
    2. B)Sayısal veriye
    3. C)Kendi çocukluk anısına
    4. D)Bir tanım yapmaya
    5. E)İki okulu karşılaştırmaya
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Yazar bir öğretmenin sözünü aktararak eğitim hakkındaki düşüncesini destekler.

  8. Soru 8 · Orta

    "Ben de liseye başladığımda her akşam bir saat ders çalışmanın yeterli olduğunu sanırdım. İlk sınavlarda bu sürenin yetmediğini acı biçimde öğrendim. O günden sonra planımı haftalık yapmaya başladım." Bu parçada yazar hangi destek yolunu kullanmıştır?

    1. A)Sayısal veri
    2. B)Başkasının sözü
    3. C)Benzetme
    4. D)Karşılaştırma
    5. E)Kişisel deneyim
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Yazar kendi lise yıllarında yaşadığı bir olayı anlatır; bu, kişisel deneyimdir.

  9. Soru 9 · Orta

    "Deniz kenarındaki kasabalar yaz aylarında kalabalıklaşır, kışın ise neredeyse boşalır. Bu dalgalanma, esnafın bütün yılın gelirini birkaç aya sığdırmasına yol açar. Kışın açık kalan tek fırın bile öğleden sonra kepenk indirir." Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Fırınların çalışma saatleri
    2. B)Sahil kasabalarında mevsime göre değişen yaşam
    3. C)Yaz tatilinin süresi
    4. D)Deniz suyunun sıcaklığı
    5. E)Esnafın vergileri
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Bütün cümleler sahil kasabalarında yaz ile kış arasındaki farkın çevresinde döner; A, paragraftaki bir ayrıntıdır.

  10. Soru 10 · Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisi bir bilgi değil, yazarın görüşünü bildirir?

    1. A)Kütüphane sabah saat dokuzda açılır.
    2. B)Kütüphane üç katlıdır.
    3. C)Kütüphanenin çocuk bölümü binanın en güzel yeridir.
    4. D)Kütüphanede iki okuma salonu vardır.
    5. E)Kütüphane pazar günleri kapalıdır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. "En güzel" bir değerlendirmedir ve kişiden kişiye değişir; öteki cümleler herkesin denetleyebileceği bilgilerdir.

  11. Soru 11 · Orta

    "Zihin bir bahçeye benzer; bakılmazsa yabani otlar sarar. Okumak, düşünmek ve soru sormak bu bahçenin çapasıdır. Çapalanmayan bir bahçe gibi, beslenmeyen bir zihin de zamanla verimini yitirir." Bu parçada yazar düşüncesini hangi yolla geliştirmiştir?

    1. A)Benzetme
    2. B)Sayısal veri
    3. C)Başkasının sözü
    4. D)Kişisel deneyim
    5. E)Tanımlama
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Yazar zihni bir bahçeye, okumayı çapaya benzetir; bütün paragraf bu benzetme üzerine kurulmuştur.

  12. Soru 12 · Zor

    "Şehir parkları yalnızca yeşil alan değildir. Sabahları yürüyüş yapanlar, öğleden sonra top oynayan çocuklar, akşamları bankta sohbet eden yaşlılar aynı parkı paylaşır. Bir park, farklı kuşakların karşılaştığı az sayıdaki yerden biridir." Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    1. A)Konusu şehir parklarıdır.
    2. B)Yazar parkların farklı kuşakları bir araya getirdiğini düşünür.
    3. C)Yazar düşüncesini örneklerle destekler.
    4. D)Yazar parkların sayısını istatistikle verir.
    5. E)Parkı farklı yaş grupları kullanır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Parçada hiçbir sayı ya da istatistik yoktur; öteki seçeneklerin her biri parçaya dayanır.

  13. Soru 13 · Zor

    "Toplu taşıma kullanmak, şehirde hem zaman hem para kazandırır. Otobüs ve metro, park yeri aramadan insanı işine ulaştırır. Şehirler toplu taşıma hatlarını genişletirse sokaklardaki araç sayısı da azalır." Bu parçanın konusu ve yazarın asıl düşüncesi sırasıyla aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Park yerleri / Park yeri bulmak zordur.
    2. B)Şehirde toplu taşıma / Toplu taşıma zaman ve para kazandırır, hatları genişletilmelidir.
    3. C)Metro inşaatları / Metro pahalıdır.
    4. D)İş yerleri / İşe erken gidilmelidir.
    5. E)Sokaklar / Sokaklarda araç çoktur.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Konu bir ad öbeği, düşünce bir yargıdır; ikisi de paragrafın bütününü kapsamalıdır. Öteki seçenekler bir ayrıntıyı konu yapar.

  14. Soru 14 · Zor

    "Evde yetiştirilen sebzeler, marketten alınanlardan daha lezzetlidir. Geçen yaz balkonumda yetiştirdiğim domatesler, biberler ve fesleğen bunun en iyi kanıtıydı. Komşularımın da dediği gibi, kendi emeğinle büyüttüğün sebzenin tadı başkadır." Bu parçada yazar düşüncesini desteklerken aşağıdakilerden hangisine başvurmamıştır?

    1. A)Kendi yaşadığı bir deneyime
    2. B)Başkalarının sözüne
    3. C)İki şeyi karşılaştırmaya
    4. D)İstatistiksel verilere
    5. E)Örneklere
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Yazar balkonundaki deneyimi, domates ve biber örneklerini, komşularının sözünü ve market sebzeleriyle karşılaştırmayı kullanır; hiçbir sayı ya da istatistik vermez.

  15. Soru 15 · Zor

    "Bir dil öğrenirken hata yapmaktan korkan kişi, konuşmaya hiç başlamaz. Oysa çocuklar yanlış cümleler kura kura konuşmayı öğrenir; kimse onlardan ilk cümlelerinin kusursuz olmasını beklemez. Yetişkinler de hatayı öğrenmenin bir parçası saymalıdır." Bu parçada yazarın asıl söylemek istediği aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Dil öğrenen yetişkinler de hatayı öğrenmenin doğal bir parçası saymalıdır.
    2. B)Çocuklar yanlış cümleler kurar.
    3. C)Yetişkinler dil öğrenemez.
    4. D)Hata yapmak her zaman zararlıdır.
    5. E)Dil öğrenmek için çocuk olmak gerekir.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Son cümle yazarın vardığı düşünceyi taşır; B bu düşünceyi destekleyen bir karşılaştırmanın parçasıdır, C ve E parçanın söylemediği güçlü yargılardır.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «Dil bilgisine korkmadan giriş» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

  1. Soru 1 · Orta

    "Yaz tatilinde okunan kitaplar, okul yılı boyunca okunanlardan farklı bir iz bırakır. Sınav kaygısı olmadan okunan bir roman, insanın kendi seçimidir ve bu yüzden daha uzun hatırlanır." Bu parçanın konusu aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)Sınav kaygısı
    2. B)Yaz tatilinde okunan kitaplar
    3. C)Okul yılının uzunluğu
    4. D)Roman yazarları
    5. E)Tatil planları
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Her iki cümle de yaz tatilinde okunan kitapların bıraktığı iz çevresinde döner; A bir ayrıntıdır.

  2. Soru 2 · Orta

    "Ekmeği fırından almak ile evde yapmak arasında büyük bir fark vardır. Fırın ekmeği dakikalar içinde elinizdedir; ev ekmeği ise saatler süren bir sabır ister, ama karşılığında mutfağı kokusuyla doldurur." Bu parçada yazar düşüncesini hangi yolla geliştirmiştir?

    1. A)Sayısal veri
    2. B)Başkasının sözü
    3. C)Benzetme
    4. D)Kişisel deneyim
    5. E)Karşılaştırma
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Parça fırın ekmeği ile ev ekmeğini süre ve deneyim bakımından karşılaştırır.

  3. Soru 3 · Zor

    "Bir takımın başarısı yalnızca en iyi oyuncusuna bağlı değildir. En yetenekli oyuncu da topu ona ulaştıracak arkadaşlarına muhtaçtır. Birlikte oynamayı bilen sıradan oyuncular, bireysel yıldızlardan oluşan bir takımı çoğu zaman yener." Bu parçada yazarın asıl söylemek istediği aşağıdakilerden hangisidir?

    1. A)En iyi oyuncular her zaman kazanır.
    2. B)Yıldız oyuncular gereksizdir.
    3. C)Takımlar sıradan oyunculardan kurulmalıdır.
    4. D)Top her zaman paylaşılmalıdır.
    5. E)Takım başarısı, bireysel yetenekten çok birlikte oynamaya dayanır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Paragrafın bütün cümleleri birlikte oynamanın önemini vurgular; B ve C metnin söylemediği güçlü yargılardır.

  4. Soru 4 · Zor

    "Eski çarşılarda her sokak bir mesleğe ayrılırdı: bakırcılar bir sokakta, kunduracılar ötekinde çalışırdı. Alıcı ne arıyorsa hangi sokağa gideceğini bilirdi. Bu düzen, ustaların birbirinden öğrenmesini de kolaylaştırırdı." Bu parçaya göre aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    1. A)Eski çarşılarda sokaklar mesleklere göre ayrılırdı.
    2. B)Alıcılar aradıkları ürünün sokağını bilirdi.
    3. C)Bu düzen ustaların birbirinden öğrenmesini kolaylaştırırdı.
    4. D)Eski çarşılarda satılan ürünler bugünkünden ucuzdu.
    5. E)Bakırcılar ile kunduracılar farklı sokaklarda çalışırdı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Parça fiyatlardan hiç söz etmez; öteki seçeneklerin hepsi parçada açıkça yer alır.

  5. Soru 5 · Zor

    "Şehrimizde son on yılda nüfus iki katına çıktı, ama okul sayısı yalnızca yüzde yirmi arttı. Sonuç, kalabalık sınıflardır; bazı sınıflarda öğrenci sayısı kırkı geçiyor. Yeni okullar ertelenmemeli." Bu parçada yazar düşüncesini desteklemek için daha çok hangisinden yararlanmıştır?

    1. A)Başkasının sözü
    2. B)Benzetme
    3. C)Sayısal veri
    4. D)Kişisel deneyim
    5. E)Tanımlama
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. "İki katına", "yüzde yirmi", "kırkı geçiyor" gibi sayılar düşüncenin başlıca desteğidir.

S — Sıfırdan Başla

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.