İçeriğe geç
← OkulYKS Akademileri

YKS Türkçe · Oryantasyon · TRK-O-L02

40 soruyu 40 dakikada çözmek

TYT· 8 bölüm

1Kanca

Bir öğrenci Türkçe testinin 12. sorusunda takılıyor. "Az kaldı" diye düşünüp üç dakika daha uğraşıyor, sonunda soruyu boş bırakıyor. O üç dakika, testin sonunda cevaplanmadan kalan üç paragraf sorusunun süresiydi. Sınavda zaman bir havuzdur: bir soruya fazladan verilen her saniye başka bir sorudan alınır. 40 soruyu 40 dakikada çözmek, her soruya bir dakika vermek değildir; kısa sorulardan zaman biriktirip uzun sorulara harcamak, takıldığın yerde durup geçmek ve sonunda geri dönmek için bir tur bırakmaktır. Bu derste süreyi soru türlerine göre bölmeyi, tur sistemini, takılmanın bedelini ve kendi hızını ölçüp adım adım artırmayı öğreneceğiz.

2Hedefler

  • 40 dakikalık bir hedefi soru türlerine göre saniye bütçelerine böler, dönüş turuna kalan süreyi hesaplarsın.
  • İlk tur ve dönüş turundan oluşan bir çözüm planı kurar, takılınan soruyu işaretleyip geçmenin değerini gösterirsin.
  • Hız ile doğruluk arasındaki dengeyi net üzerinden karşılaştırırsın.
  • Kendi süreni ölçerek hedefini kademeli olarak düşürecek bir plan yaparsın.

3Konu anlatımı

Süre bir bütçedir

40 dakika 2400 saniyedir. Türkçe testinde soruların yaklaşık 25'i paragraf, 15'i dil bilgisi ile sözcük ve cümle anlamıdır. Bu iki grup aynı süreyi istemez. Paragraf sorusunda önce metin okunur; dil bilgisi sorusunda çoğu zaman beş kısa cümleye bakmak yeterlidir. Bu akademinin hedef değerleri şöyledir:

Soru grubuSoru başına hedef40 dakikadaki payı
Paragraf60–70 saniye25 soru için 25–29 dakika
Dil bilgisi, sözcük ve cümle anlamı30–40 saniye15 soru için 7,5–10 dakika
Dönüş turukalan süreyaklaşık 1–7 dakika

Örneğin paragraflara 60, öteki sorulara 35 saniye ayıran bir öğrenci 1500 + 525 = 2025 saniye harcar ve dönüş turu için 375 saniye, yani 6 dakika 15 saniye biriktirir. Paragrafa 70, öteki sorulara 40 saniye ayırırsa 1750 + 600 = 2350 saniye harcar; dönüşe yalnızca 50 saniye kalır. Bütçeyi baştan yazmak, hangi hızda gidersen neyi kaybedeceğini görmeni sağlar.

Bu değerler ortalamalardır. Kısa bir paragraf 40 saniyede biter, uzun bir paragraf 90 saniye sürebilir. Bütçe, her soruyu kronometreyle izlemek için değil, testin ortasında "planın gerisinde miyim?" diye bakabilmek içindir: 20. soruya geldiğinde 20 dakikayı çoktan geçtiysen hızını ayarlaman gerekir.

Tur sistemi

Soruları sırayla ve her birini bitirmeden geçmeyerek çözmek, bir soruda takılınca bütün planı bozar. Tur sistemi bunu önler:

  1. İlk tur. Soruları sırayla oku. Emin olduğunu çöz ve işaretle. Bir soru bütçesini belirgin biçimde aşmaya başlarsa (paragrafta yaklaşık 90 saniye, dil bilgisinde yaklaşık 60 saniye) seçeneklerden elediklerini not al, soruyu işaretle ve geç.
  2. Dönüş turu. İlk tur bitince işaretli sorulara dön. Artık testin geri kalanını bitirmiş olduğun için bu sorulara ayırabileceğin süreyi biliyorsun. İlk turda yaptığın elemeler burada zaman kazandırır.

Tur sisteminin değeri, zor sorunun kolay soruların süresini yiyememesidir. Testin sonundaki kolay bir soruyu okumadan bırakmak, ortadaki zor bir soruyu boş bırakmaktan çok daha pahalıdır: kolay sorunun doğru olma ihtimali yüksektir.

Takılmanın bedeli

Bir soruda takılmanın bedelini saniyeyle değil, soruyla ölçmek daha açıklayıcıdır. Bir soruda fazladan 3 dakika harcamak, 60 saniyelik üç paragraf sorusunun ya da 40 saniyelik dört dil bilgisi sorusunun süresini harcamak demektir. Takılınan soru sonunda boş kalırsa kayıp ikiye katlanır: hem o soru hem de süresi harcanan sorular gider.

"Biraz daha uğraşırsam bulacağım" düşüncesi, o ana kadar harcanan süreyi kurtarma isteğinden doğar. Oysa harcanan süre geri gelmez; karar yalnızca kalan süreye göre verilmelidir. Bu soruya bir dakika daha vermek mi, yoksa bir dakikada başka bir soruyu çözmek mi daha çok net getirir? Çoğu durumda cevap ikincisidir; takıldığın soruya dönüş turunda, zihnin dinlenmiş olarak yeniden bakmak da çözümü kolaylaştırır.

Hız ve doğruluk dengesi

Hızlanmak yalnızca doğruluk korunursa işe yarar. Bunu net üzerinden karşılaştır. Bütün 40 soruyu 60'ar saniyede çözüp 30 doğru, 10 yanlış yapan öğrencinin neti 27,5'tir. 34 soruyu 70'er saniyede çözüp 30 doğru, 4 yanlış yapan öğrencinin neti 29'dur. İkincisi daha az soru cevaplamış ama daha çok net yapmıştır; çünkü yanlışlar neti düşürür, boşlar düşürmez.

Bu, "az soru çöz" demek değildir. Hedef, doğruluğu koruyarak cevaplanan soru sayısını artırmaktır. Hızını, doğruluğun düştüğü noktaya kadar artırmak işe yarar; o noktadan sonra her fazladan saniye tasarrufu yanlış olarak geri döner.

Kendi hızını ölçmek ve artırmak

Hedef süreleri tutturmanın yolu, önce kendi süreni ölçmektir. Birkaç süreli deneme çöz ve her testte paragraf başına ortalama süreni, dil bilgisi sorusu başına ortalama süreni ve doğruluk yüzdeni kaydet. Bu üç sayı sana nerede olduğunu gösterir.

Akademinin paragraf kampı hızı kademeli artırmayı önerir: paragraf başına süreyi 70 saniyeden başlayıp haftada birkaç saniye düşürerek 50 saniyeye indirmek. Bu sırada bir kural uygulanır: doğruluk yüzde 80'in altına düşerse süre hedefi bir hafta sabit tutulur. 20 sorudan 15 doğru yapan öğrencinin doğruluğu yüzde 75'tir; bir sonraki hafta hedefini düşürmez, aynı hızda doğruluğunu toparlar. 25 sorudan 21 doğru yapan öğrencinin doğruluğu yüzde 84'tür; hedefini bir adım düşürebilir.

Süreyi haftada 5 saniye düşüren bir öğrenci 70 saniyeden 50 saniyeye 4 haftada ulaşır. Bu, 25 paragraf sorusunda 500 saniye, yani 8 dakika 20 saniye kazanç demektir; bu süre dönüş turunu rahatlatır ve öteki testlere zaman bırakır.

Optik forma kodlama

Cevapları optik forma işlemek de zaman alır. Bazı öğrenciler her soruyu hemen kodlar, bazıları bir sayfayı ya da on soruyu bitirince toplu kodlar. İki yolun da bir riski vardır: hemen kodlamak dikkati her soruda böler, toplu kodlamak ise süre biterken kodlanmamış cevaplar bırakma riski taşır. Hangi yolu seçersen seç, kodlama süresini bütçene kat ve denemelerde bu süreyi de ölç. Testin son beş dakikasında kodlanmamış soru bırakmamak, bütün planın ön koşuludur.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — Dönüş turu bütçesi

Soru: 40 dakikalık hedefte paragraf sorularına 60, öteki 15 soruya 35 saniye ayıran bir öğrencinin dönüş turu için ne kadar süresi kalır?

  • A) 4 dakika 15 saniye
  • B) 5 dakika
  • C) 6 dakika 15 saniye
  • D) 7 dakika 30 saniye
  • E) 8 dakika

Çözüm: Paragraf 25 · 60 = 1500, öteki sorular 15 · 35 = 525 saniye tutar; toplam 2025 saniyedir. 2400 − 2025 = 375 saniye, yani 6 dakika 15 saniye kalır. Cevap: C.

Örnek 2 — Takılmanın bedeli

Soru: Bir soruda fazladan 4 dakika harcayan bir öğrenci, soru başına 60 saniye ayırdığı paragraf sorularından kaç tanesinin süresini harcamış olur?

  • A) 2
  • B) 3
  • C) 4
  • D) 5
  • E) 6

Çözüm: 4 dakika 240 saniyedir; 240 / 60 = 4 paragraf sorusunun süresi eder. Soru sonunda boş kalırsa bu dört sorunun süresi karşılıksız gitmiştir. Cevap: C.

Örnek 3 — Hız mı, doğruluk mu?

Soru: A öğrencisi 40 sorunun hepsini cevaplayıp 34 doğru, 6 yanlış yapıyor. B öğrencisi 36 soruyu cevaplayıp 34 doğru, 2 yanlış yapıyor. B'nin neti A'nın netinden kaç fazladır?

  • A) 0,5
  • B) 1
  • C) 1,5
  • D) 2
  • E) 4

Çözüm: A'nın neti 34 − 6/4 = 32,5, B'nin neti 34 − 2/4 = 33,5'tir. Fark 1 nettir. İki öğrencinin doğru sayısı aynıdır; farkı yanlışlar yaratmıştır. E, yanlış sayıları arasındaki farktır. Cevap: B.

Örnek 4 — Dönüş turunda soru başına süre

Soru: 40 dakikalık hedefte ilk turda 30 soruyu 28 dakikada çözen ve kalan 10 soruyu işaretleyip geçen bir öğrenci, dönüş turunda bu sorulara ortalama kaç saniye ayırabilir?

  • A) 48
  • B) 60
  • C) 72
  • D) 80
  • E) 90

Çözüm: Kalan süre 12 dakika, yani 720 saniyedir; 10 soruya bölününce soru başına 72 saniye düşer. Cevap: C.

5Tuzaklar

  • Her soruya eşit süre vermek. Paragraf ve dil bilgisi farklı süre ister; kısa sorulardan zaman biriktir.
  • Takıldığın soruda "az kaldı" diye beklemek. Harcanan süre geri gelmez; kararı kalan süreye göre ver.
  • İlk turda elemeleri not etmemek. Dönüş turunda aynı soruyu sıfırdan okumak zaman kaybıdır.
  • Doğruluğu gözden kaçırarak hızlanmak. Yanlışlar neti düşürür; hız ancak doğruluk korunursa kazandırır.
  • Süreyi ölçmeden hedef koymak. Kendi ortalamanı bilmeden kademeli plan kurulamaz.
  • Kodlama süresini bütçeye katmamak. Son dakikalarda kodlanmamış cevap bırakmak bütün emeği boşa çıkarır.

6Tekrar kartı

  • 40 dakika = 2400 saniye; paragraf 60–70, öteki sorular 30–40 saniye.
  • Bütçeyi baştan yaz; 20. soruda 20 dakikayı geçtiysen hızını ayarla.
  • İlk tur: eminsen çöz, bütçe aşılıyorsa elemeni not et, işaretle, geç.
  • Dönüş turu: kalan süreyi işaretli sorulara böl.
  • Takılmanın bedeli soruyla ölçülür: 3 dakika = üç paragraf sorusu.
  • Net, doğru kadar yanlışa da bakar; hızlanmadan önce doğruluğu koru.
  • Doğruluk yüzde 80'in altındaysa süre hedefini bir hafta sabit tut.

7Alıştırma

  1. Soru 1 · Kolay

    40 dakika kaç saniyedir?

    1. A)2400
    2. B)3000
    3. C)3600
    4. D)4000
    5. E)4800
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. 1 dakika 60 saniye olduğu için 40 · 60 = 2400 saniyedir.

  2. Soru 2 · Kolay

    Dil bilgisi ile sözcük ve cümle anlamından oluşan 15 kısa sorunun her birine 40'ar saniye veren bir öğrenci bu sorulara toplam kaç dakika harcar?

    1. A)6
    2. B)8
    3. C)9
    4. D)10
    5. E)12
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. 15 · 40 = 600 saniye, yani 10 dakikadır.

  3. Soru 3 · Kolay

    Paragraf başına süresini 70 saniyeden 50 saniyeye indiren bir öğrenci 25 paragraf sorusunda ne kadar zaman kazanır?

    1. A)5 dakika
    2. B)6 dakika 40 saniye
    3. C)8 dakika 20 saniye
    4. D)10 dakika
    5. E)12 dakika 30 saniye
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Soru başına 20 saniye kazanılır; 25 soruda 500 saniye, yani 8 dakika 20 saniye eder.

  4. Soru 4 · Kolay

    40 dakikalık hedefle ilk turu 34 dakikada bitiren bir öğrencinin dönüş turu için kaç saniyesi kalır?

    1. A)60
    2. B)240
    3. C)300
    4. D)360
    5. E)600
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Kalan 6 dakika 360 saniyedir.

  5. Soru 5 · Orta

    Bir soruda fazladan 3 dakika harcayan öğrenci, soru başına 40 saniye ayırdığı dil bilgisi sorularından en fazla kaç tanesinin süresini harcamış olur?

    1. A)3
    2. B)4
    3. C)5
    4. D)6
    5. E)9
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. 180 / 40 = 4,5 olduğu için dört sorunun süresinin tamamı harcanmıştır.

  6. Soru 6 · Orta

    A öğrencisi 38 soru cevaplayıp 30 doğru, 8 yanlış; B öğrencisi 33 soru cevaplayıp 30 doğru, 3 yanlış yapıyor. B'nin neti A'nın netinden kaç fazladır?

    1. A)0,5
    2. B)1
    3. C)1,25
    4. D)2
    5. E)5
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. A'nın neti 30 − 2 = 28, B'nin neti 30 − 0,75 = 29,25'tir; fark 1,25'tir. E, yanlış sayıları arasındaki farktır.

  7. Soru 7 · Orta

    42 dakikalık hedefte 25 paragraf sorusuna 72, kalan 15 soruya 36 saniye ayıran öğrencinin dönüş turuna kaç dakikası kalır?

    1. A)0,5
    2. B)1
    3. C)1,5
    4. D)2
    5. E)3
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Paragraf 1800, öteki sorular 540 saniye tutar; 2520 − 2340 = 180 saniye, yani 3 dakika kalır.

  8. Soru 8 · Orta

    Paragraf kampında bir öğrenci haftanın süreli çalışmasında 20 sorudan 15 doğru yapmıştır. Kamp kuralına göre bir sonraki hafta ne yapılmalıdır?

    1. A)Süre hedefi bir hafta sabit tutulur.
    2. B)Süre hedefi 5 saniye düşürülür.
    3. C)Süre hedefi 10 saniye düşürülür.
    4. D)Kamp bırakılır.
    5. E)Doğruluk hesaba katılmaz.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Doğruluk yüzde 75'tir ve yüzde 80'in altında kaldığı için süre hedefi değiştirilmez.

  9. Soru 9 · Orta

    40 dakikalık hedefte ilk turda 30 soruyu ortalama 50 saniyede çözen öğrenci, kalan 10 soruya ortalama kaç saniye ayırabilir?

    1. A)60
    2. B)75
    3. C)80
    4. D)90
    5. E)100
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. İlk tur 1500 saniye sürer; kalan 900 saniye 10 soruya bölününce 90 saniye düşer.

  10. Soru 10 · Orta

    Optik forma her 10 soruda bir toplu kodlama yapan öğrenci Türkçe testinde 4 kez kodlama yapıyor ve her kodlama 45 saniye sürüyor. Kodlamaya toplam kaç dakika harcar?

    1. A)3
    2. B)3,5
    3. C)4
    4. D)4,5
    5. E)6
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. 4 · 45 = 180 saniye, yani 3 dakikadır; bu süre bütçeye katılmalıdır.

  11. Soru 11 · Orta

    Süreli çalışmada 25 paragraf sorusundan 21'ini doğru yapan öğrencinin doğruluk oranı yüzde kaçtır?

    1. A)72
    2. B)76
    3. C)78
    4. D)80
    5. E)84
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. 21 / 25 = 0,84'tür; yüzde 80'in üstünde olduğu için süre hedefi bir adım düşürülebilir.

  12. Soru 12 · Zor

    Birinci stratejide 40 sorunun hepsi 60'ar saniyede çözülüp 30 doğru, 10 yanlış yapılıyor. İkinci stratejide 34 soru 70'er saniyede çözülüp 30 doğru, 4 yanlış yapılıyor. İkinci strateji birinciden kaç net fazla getirir?

    1. A)0
    2. B)0,5
    3. C)1
    4. D)1,5
    5. E)2
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Netler 30 − 2,5 = 27,5 ve 30 − 1 = 29'dur; fark 1,5'tir. İkinci strateji 34 · 70 = 2380 saniye sürer ve 40 dakikaya sığar.

  13. Soru 13 · Zor

    Bir öğrenci beş soruda ikişer dakika takılıp sonunda beşini de boş bırakıyor. Bu süreyle soru başına 60 saniyeden başka paragraf soruları çözseydi ve bunların yüzde 80'ini doğru, kalanını yanlış yapsaydı kaç net kazanırdı?

    1. A)5
    2. B)6
    3. C)6,5
    4. D)7
    5. E)7,5
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. 10 dakika 10 soruya yeter; 8 doğru ve 2 yanlış 8 − 0,5 = 7,5 net eder.

  14. Soru 14 · Zor

    Paragraf başına süresini 70 saniyeden başlayıp her hafta 5 saniye düşüren bir öğrenci, doğruluğu hiç yüzde 80'in altına düşmezse kaç hafta sonra 50 saniyeye ulaşır?

    1. A)3
    2. B)4
    3. C)5
    4. D)10
    5. E)20
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Toplam 20 saniyelik düşüş, haftada 5 saniyeyle 4 haftada tamamlanır. E, saniye farkını hafta sanan cevaptır.

  15. Soru 15 · Zor

    40 dakikalık hedefte 15 soruya 40, 25 paragraf sorusuna 64 saniye ayıran öğrenci ilk turda 5 soruyu işaretleyip geçiyor. Dönüş turunda bu sorulara ortalama kaç saniye ayırabilir?

    1. A)30
    2. B)40
    3. C)45
    4. D)50
    5. E)60
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. İlk tur 600 + 1600 = 2200 saniye sürer; kalan 200 saniye 5 soruya bölününce 40 saniye düşer.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «Okuma hızı ve anlama testi» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

  1. Soru 1 · Orta

    Paragraf başına 65 saniye ayıran bir öğrenci 25 paragraf sorusunu ne kadar sürede çözer?

    1. A)25 dakika
    2. B)26 dakika 15 saniye
    3. C)27 dakika 5 saniye
    4. D)28 dakika
    5. E)30 dakika
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. 25 · 65 = 1625 saniye, yani 27 dakika 5 saniyedir.

  2. Soru 2 · Orta

    Bir soruda fazladan 5 dakika harcayan bir öğrenci, soru başına 60 saniye ayırdığı paragraf sorularından kaç tanesinin süresini harcamış olur?

    1. A)5
    2. B)6
    3. C)8
    4. D)10
    5. E)12
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. 300 / 60 = 5 sorunun süresidir.

  3. Soru 3 · Zor

    A öğrencisi 40 soru cevaplayıp 31 doğru, 9 yanlış; B öğrencisi 35 soru cevaplayıp 31 doğru, 4 yanlış yapıyor. B'nin neti A'nınkinden kaç fazladır?

    1. A)0,75
    2. B)1
    3. C)1,25
    4. D)1,5
    5. E)2
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. A'nın neti 31 − 2,25 = 28,75, B'nin neti 31 − 1 = 30'dur; fark 1,25'tir.

  4. Soru 4 · Zor

    40 dakikalık hedefte ilk turda 32 soruyu ortalama 55 saniyede çözen öğrenci, kalan 8 soruya ortalama kaç saniye ayırabilir?

    1. A)60
    2. B)70
    3. C)75
    4. D)80
    5. E)90
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. İlk tur 1760 saniye sürer; kalan 640 saniye 8 soruya bölününce 80 saniye düşer.

  5. Soru 5 · Zor

    Paragraf kampında bir öğrenci haftalık süreli çalışmada 30 sorudan 23 doğru yapmıştır. Kamp kuralına göre bir sonraki hafta ne yapılmalıdır?

    1. A)Süre hedefi bir hafta sabit tutulur.
    2. B)Süre hedefi yarıya indirilir.
    3. C)Yalnızca dil bilgisi süresi düşürülür.
    4. D)Süreli çalışma bırakılır.
    5. E)Doğruluktan bağımsız olarak hedef düşürülür.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. 23 / 30 yaklaşık yüzde 76,7'dir ve yüzde 80'in altında kaldığı için süre hedefi değiştirilmez.

O — Oryantasyon

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.