İçeriğe geç
← OkulYKS Akademileri

YKS Tarih · Kurtuluş Savaşı · TAR-H18-L03

Düzenli ordu ve I. İnönü

TYTAYT-1AYT-2her yıl mutlaka soru çıkan konu· 8 bölüm

1Kanca

Kış ortasında Eskişehir'in batısındaki tepelerde, birkaç ay önce kurulmaya başlanmış bir ordu ilk sınavına çıkıyordu. Askerlerin bir bölümü daha yeni silah altına alınmıştı; cephane azdı, top sayısı sınırlıydı. Karşılarındaki Yunan kuvvetleri ise daha kalabalık ve daha iyi donatılmıştı. Ankara'da milletvekilleri haberleri bekliyordu: bu ordu dağılırsa, Batı Anadolu'yu koruyacak başka bir güç kalmayacaktı. Birkaç günlük çarpışmanın sonunda Yunan birlikleri geri çekildi. Bu küçük gibi görünen sonuç, Ankara'da hem askerî hem de siyasi bir dönüm noktası olarak karşılandı. Bu derste düzenli ordunun neden kurulduğunu, I. İnönü Savaşı'nı ve bu savaşın ardından gelen gelişmeleri inceliyoruz.

2Hedefler

  • Kuva-yı Milliye'den düzenli orduya geçişin nedenlerini açıklarsın.
  • I. İnönü Savaşı'nın gelişimini ve askerî sonucunu açıklarsın.
  • I. İnönü'nün ardından gelen iç ve dış gelişmeleri sıralarsın.
  • Londra Konferansı ve Moskova Antlaşması sonrasında Ankara'nın dış dünyadaki yerinin nasıl değiştiğini değerlendirirsin.

3Konu anlatımı

Kuva-yı Milliye'nin sınırları

Mondros'tan sonraki ilk aylarda işgallere karşı direnişi yerel gönüllü birlikler, yani Kuva-yı Milliye yürüttü. Bu birlikler, işgalin ilk şokunu karşıladı, Yunan ilerleyişini yavaşlattı ve halkın direniş isteğini canlı tuttu. Ancak zamanla zayıf yönleri de belirginleşti. Birlikler tek bir merkezden yönetilmiyordu; her önder kendi bölgesinde kendi kararıyla hareket ediyordu. Disiplin birlikten birliğe değişiyordu. İkmal çoğu zaman halktan sağlanıyordu ve kimi yerlerde bu durum halkı bezdiriyordu. En önemlisi, bu birlikler büyük ve düzenli bir orduya karşı cepheden savaş verebilecek yapıda değildi. Haziran 1920'de başlayan Yunan ilerleyişi sırasında Bursa'nın ve Uşak'ın yitirilmesi, bu gerçeği açıkça ortaya koydu.

Düzenli ordunun kurulması

TBMM, kuruluşundan sonra bu sorunu çözmek için çalışmalara başladı. Gönüllü birliklerin yeni kurulan orduya katılması, subayların komutasında, merkezden yönetilen bir ordu oluşturulması kararlaştırıldı. 1920'nin sonbaharında Batı Cephesi yeniden düzenlendi. Ders kitaplarında, cephenin kuzey kesiminin komutasının İsmet Bey'e, güney kesiminin komutasının ise Refet Bey'e verildiği anlatılır.

Düzenli ordunun getirdiği yenilik yalnız komuta zinciriyle sınırlı değildi. Askerlik şubeleri aracılığıyla yaşı gelen erkekler silah altına çağrıldı; birlikler belirli bir kadroya göre tümenlere ve alaylara bağlandı. Yiyecek, giyecek ve cephane, halka tek tek yük olmak yerine ordunun kendi ikmal düzeniyle dağıtılmaya çalışıldı. Böylece savaşın yükü, gönüllülerin fedakârlığından meclisin örgütlediği bir devlet işine dönüşmeye başladı.

Bu geçiş kolay olmadı. Bağımsız komutalarını bırakmak istemeyen bazı önderler meclise karşı çıktı. Bunların en bilineni Çerkez Ethem'dir. 1921'in ilk günlerinde Ethem'in birlikleri Ankara'ya bağlı kuvvetlerle girdiği çatışmalarda dağıtıldı ve Ethem Yunan kuvvetlerine sığındı. Bu olay, düzenli orduya geçişin hem zorunlu hem de sancılı olduğunu gösterdi. Aynı zamanda Yunan komutanlarına, Türk cephesinin iç sorunlarla uğraştığı ve bu anın saldırı için uygun olduğu izlenimini verdi.

Yunan tarafındaki değişiklik

Kasım 1920'de Yunanistan'da yapılan seçimlerde, Anadolu'daki savaşı başlatan Venizelos iktidarı kaybetti ve Kral Konstantin tahta geri döndü. Kaynaklarda, İtilaf devletlerinin bir bölümünün yeni Yunan yönetimine Venizelos'a duydukları güveni duymadığı aktarılır. Yeni yönetim ise Anadolu'da bir zafer kazanarak hem iç politikada güçlenmek hem de İtilaf devletlerinin desteğini korumak istiyordu. Bu da Yunan ordusunun kış koşullarına karşın ileri harekâta geçmesinin nedenlerinden biri olarak gösterilir.

I. İnönü Savaşı (Ocak 1921)

Ocak 1921'in başlarında Yunan ordusu, Bursa'dan Eskişehir yönünde ilerlemeye başladı. Amaçları Eskişehir'i ele geçirmek ve Ankara'ya giden demiryolunu tehdit etmekti. İsmet Bey komutasındaki birlikler, Eskişehir'in batısındaki İnönü mevzilerinde Yunan kuvvetlerini karşıladı. Birkaç gün süren çarpışmaların sonunda Yunan birlikleri geri çekildi.

Askerî açıdan sonuç sınırlıydı: Yunan ordusu yok edilmemiş, yalnızca ilerleyişi durdurulmuştu. Kaynaklarda, Yunan harekâtının kesin bir sonuç almaktan çok Türk kuvvetlerini yoklamak amacı taşıdığını öne süren değerlendirmeler de aktarılır. Ancak siyasi ve moral açıdan sonuç çok büyüktü. Bu, TBMM'nin düzenli ordusunun Yunanlara karşı kazandığı ilk zaferdi.

Savaşın sonuçları

  • Orduya ve meclise güven arttı. Halk, yeni kurulan düzenli ordunun işgalciye karşı başarı kazanabildiğini gördü.
  • Düzenli orduya geçişin doğruluğu kanıtlandı. Kuva-yı Milliye döneminden düzenli ordu dönemine geçiş, bu zaferle tartışma konusu olmaktan çıktı.
  • İsmet Bey'in rütbesi. Ders kitaplarında, bu zaferden sonra İsmet Bey'e paşalık rütbesi verildiği anlatılır.

Zafer döneminde içeride ve dışarıda

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu (Ocak 1921): TBMM, I. İnönü ile aynı günlerde ilk anayasası olan Teşkilat-ı Esasiye'yi kabul etti. Bu anayasa, egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğunu ilan etti ve yasama ile yürütme yetkisini mecliste topladı. Bu düzen güçler birliği olarak adlandırılır. Ders kitaplarında, Kanun-ı Esasi'nin bu dönemde açıkça yürürlükten kaldırılmadığı da vurgulanır.

Londra Konferansı (Şubat–Mart 1921): İtilaf devletleri, I. İnönü'den sonra Sevr'i bazı değişikliklerle kabul ettirmek amacıyla Londra'da bir konferans topladı. Konferansa hem İstanbul hükümeti hem de TBMM temsilcileri çağrıldı. TBMM heyetine Bekir Sami Bey başkanlık etti. Ders kitaplarında, İstanbul heyetinin başkanı Tevfik Paşa'nın sözü TBMM temsilcisine bıraktığı anlatılır. TBMM heyeti Misak-ı Millî'yi temel aldı; İtilaf devletleri ise Sevr'den vazgeçmedi ve konferans sonuçsuz kaldı. Ancak TBMM'nin bir uluslararası toplantıya çağrılması, İtilaf devletlerinin onu fiilen muhatap almaya başladığını gösterdi.

İstiklal Marşı (Mart 1921): Mehmet Âkif Ersoy'un yazdığı şiir, Mart 1921'de TBMM tarafından millî marş olarak kabul edildi.

Moskova Antlaşması (Mart 1921): TBMM ile Sovyet Rusya arasında imzalandı. Sovyet Rusya, Misak-ı Millî'yi tanıdı; Kars ve Ardahan Türkiye'de kaldı, Batum ise Gürcistan'a bırakıldı. Ders kitaplarında bu antlaşma, TBMM'nin bir büyük devletle imzaladığı ilk antlaşma olarak öne çıkarılır. Sovyet Rusya'dan bu dönemde para ve silah yardımı da sağlandı.

Değerlendirme

I. İnönü, savaş alanındaki ölçüsüyle kısa ve sınırlı bir çarpışmadır. Önemi, ardından gelen zincirden kaynaklanır: meclis anayasasını yaptı, millet marşını kabul etti, doğuda bir büyük devletle sınırını belirledi, İtilaf devletleri ise Ankara'yı bir konferansa çağırmak zorunda kaldı. Ancak Londra'dan sonuç çıkmaması, savaşın kalemle değil yine silahla sürdürüleceğini gösteriyordu. Yunan ordusu da kış biter bitmez kuvvetlerini yeniden toplayacak, bu kez çok daha kalabalık bir saldırıyla aynı mevzilere yönelecekti.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — Geçişin nedeni

Soru: TBMM'nin Kuva-yı Milliye yerine düzenli bir ordu kurmaya yönelmesinin temel nedeni hangisidir?

  • A) Kuva-yı Milliye'nin hiçbir başarı kazanmamış olması
  • B) Yerel birliklerin büyük ve düzenli bir orduya karşı cepheden savaş verebilecek yapıda olmaması
  • C) İtilaf devletlerinin bunu istemesi
  • D) Sovyet Rusya'nın bu koşulu koyması
  • E) İstanbul hükümetinin ordu göndermesi

Çözüm: Kuva-yı Milliye işgalin ilk aşamasında etkiliydi ama merkezî yönetimden ve disiplinden yoksundu; Haziran 1920'deki Yunan ilerleyişi bu sınırı gösterdi. Cevap: B.

Örnek 2 — Zaferin yeri

Soru: I. İnönü Savaşı'nı Kurtuluş Savaşı'ndaki öteki çarpışmalardan ayıran özellik hangisidir?

  • A) Savaşın Fransızlara karşı yapılması
  • B) Yunan ordusunun bütünüyle yok edilmesi
  • C) Güney Cephesi'nde yapılması
  • D) Savaşta yalnız halkın çarpışması
  • E) Meclisin kurduğu yeni ordunun Yunan kuvvetlerini ilk kez durdurması

Çözüm: Yunan ordusu yok edilmemiş, yalnızca geri çekilmiştir; asıl anlam, yeni ordunun ilk başarısıdır. Cevap: E.

Örnek 3 — Londra Konferansı

Soru: Londra Konferansı'na TBMM temsilcilerinin de çağrılması hangi gelişmenin göstergesidir?

  • A) İtilaf devletlerinin TBMM'yi fiilen muhatap almaya başlamasının
  • B) Sevr'in uygulanmaya başlamasının
  • C) İstanbul hükümetinin kaldırılmasının
  • D) Yunanistan'ın savaştan çekilmesinin
  • E) İtilaf devletlerinin ulusal andı onaylamasının

Çözüm: Konferans sonuçsuz kalsa da Ankara ilk kez bir uluslararası masaya davet edilmişti. Cevap: A.

Örnek 4 — Moskova Antlaşması

Soru: Moskova Antlaşması ile Gürcistan'a bırakılan yer hangisidir?

  • A) Kars
  • B) Ardahan
  • C) Batum
  • D) Artvin
  • E) Iğdır

Çözüm: Kars ve Ardahan Türkiye'de kalmış, Batum Gürcistan'a bırakılmıştır. Cevap: C.

5Tuzaklar

  • I. İnönü'yü kesin bir imha zaferi sanmak. Yunan ordusu yok edilmedi, yalnızca geri çekildi; önemi daha çok moral ve siyasi alandadır.
  • Gümrü ile Moskova'yı karıştırmak. Gümrü, Ermenistan ile imzalanan ilk uluslararası antlaşmadır; Moskova ise ders kitaplarında bir büyük devletle yapılan ilk antlaşma olarak öne çıkarılır.
  • Londra Konferansı'nı TBMM'nin başarısızlığı saymak. Konferans sonuçsuz kaldı ama TBMM'nin davet edilmesi kendi başına bir kazanımdır.
  • Teşkilat-ı Esasiye'nin güçler ayrılığını getirdiğini düşünmek. Bu anayasa yasama ve yürütmeyi mecliste toplar; güçler birliği ilkesine dayanır.
  • Batum'u Türkiye'de kalan yerlerle karıştırmak. Kars ve Ardahan Türkiye'de kaldı; Batum Gürcistan'a bırakıldı.

6Tekrar kartı

  • Kuva-yı Milliye'nin sınırları: merkezsizlik, disiplin sorunu, halka yük, düzenli orduya karşı yetersizlik.
  • Düzenli ordu: 1920 sonbaharında Batı Cephesi'nin yeniden düzenlenmesi; kuzeyde İsmet Bey, güneyde Refet Bey (ders kitaplarına göre).
  • Çerkez Ethem: Ocak 1921 başında yenilgi, Yunanlara sığınma.
  • Yunanistan: Kasım 1920 seçimleri, Venizelos'un düşüşü, Kral Konstantin'in dönüşü.
  • I. İnönü (Ocak 1921): Eskişehir batısı; düzenli ordunun ilk zaferi; İsmet Bey'e paşalık (anlatılır).
  • Teşkilat-ı Esasiye (Ocak 1921): millî egemenlik, güçler birliği.
  • Londra Konferansı (Şubat–Mart 1921): Bekir Sami Bey; sonuçsuz; TBMM'nin fiilen muhatap alınması.
  • İstiklal Marşı ve Moskova Antlaşması (Mart 1921): Kars ve Ardahan Türkiye'de, Batum Gürcistan'da.

7Alıştırma

  1. Soru 1 · Kolay

    I. İnönü Savaşı'nda TBMM kuvvetlerinin karşısındaki ordu hangisidir?

    1. A)Fransız ordusu
    2. B)Yunan ordusu
    3. C)Ermeni ordusu
    4. D)İtalyan ordusu
    5. E)İngiliz ordusu
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Bu ordu Bursa'dan Eskişehir yönünde ilerlemişti.

  2. Soru 2 · Kolay

    I. İnönü Savaşı'nda Türk birliklerinin komutanı kimdir?

    1. A)Kâzım Karabekir
    2. B)Refet Bey
    3. C)Fevzi Paşa
    4. D)İsmet Bey
    5. E)Cafer Tayyar Bey
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Ders kitaplarına göre bu komutana zaferden sonra paşalık rütbesi verilmiştir.

  3. Soru 3 · Kolay

    İstiklal Marşı'nın şairi kimdir?

    1. A)Mehmet Âkif Ersoy
    2. B)Ziya Gökalp
    3. C)Namık Kemal
    4. D)Tevfik Fikret
    5. E)Yahya Kemal
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Şiir Mart 1921'de meclis tarafından kabul edilmiştir.

  4. Soru 4 · Kolay

    Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'na göre egemenlik kime aittir?

    1. A)Padişaha
    2. B)Halifeye
    3. C)Ordu komutanlarına
    4. D)İtilaf devletlerine
    5. E)Kayıtsız şartsız millete
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Bu ilke millî egemenliğin anayasaya girmesidir.

  5. Soru 5 · Orta

    Moskova Antlaşması'nı TBMM ile hangi devlet imzalamıştır?

    1. A)Ermenistan
    2. B)Fransa
    3. C)Sovyet Rusya
    4. D)İngiltere
    5. E)Gürcistan
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Bu devlet Misak-ı Millî'yi tanımıştır.

  6. Soru 6 · Orta

    Londra Konferansı'nda TBMM heyetinin başkanı kimdir?

    1. A)Bekir Sami Bey
    2. B)Tevfik Paşa
    3. C)Rauf Bey
    4. D)Fethi Bey
    5. E)Celalettin Arif Bey
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. İstanbul heyetinin başkanının sözü bu temsilciye bıraktığı anlatılır.

  7. Soru 7 · Orta

    Teşkilat-ı Esasiye'nin yasama ve yürütmeyi mecliste toplayan düzeni hangi kavramla adlandırılır?

    1. A)Güçler ayrılığı
    2. B)Mutlak monarşi
    3. C)Güçler birliği
    4. D)Meşrutiyet
    5. E)Federasyon
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Bu düzende yetkiler meclis elinde birleşir.

  8. Soru 8 · Orta

    Yunan ordusunun kış koşullarında harekâta geçmesinde etkili görülen gelişme hangisidir?

    1. A)Sevr'in iptal edilmesi
    2. B)Yunan donanmasının Karadeniz'e girmesi
    3. C)Moskova'nın Atina'ya silah göndermesi
    4. D)İstanbul hükümetinin dağılması
    5. E)Yunanistan'daki yönetim değişikliği ve yeni yönetimin zafer arayışı
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Kasım 1920 seçimlerinden sonra Kral Konstantin tahta dönmüştür.

  9. Soru 9 · Orta

    Kuva-yı Milliye'nin zayıf yönlerinden biri olarak gösterilen durum hangisidir?

    1. A)Halkın desteğinden yoksun olması
    2. B)Birliklerin tek bir merkezden yönetilmemesi
    3. C)Yalnız subaylardan oluşması
    4. D)Sovyet desteğiyle kurulması
    5. E)İstanbul'dan yönetilmesi
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Her önder kendi bölgesinde kendi kararıyla hareket ediyordu.

  10. Soru 10 · Orta

    Düzenli orduya katılmayı reddedip yenilgiden sonra Yunanlara sığınan önder kimdir?

    1. A)Yörük Ali Efe
    2. B)Demirci Mehmet Efe
    3. C)Sütçü İmam
    4. D)Çerkez Ethem
    5. E)Şahin Bey
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Bu önderin kuvvetleri Ocak 1921 başında yenilmiştir.

  11. Soru 11 · Orta

    Londra Konferansı'nın sonuçsuz kalmasının temel nedeni hangisidir?

    1. A)TBMM'nin Misak-ı Millî'yi, İtilaf'ın ise Sevr'i temel alması
    2. B)Sovyet Rusya'nın konferansı bozması
    3. C)İstanbul heyetinin katılmaması
    4. D)Yunanistan'ın barış istemesi
    5. E)Paris'in Ankara ile ayrı anlaşma imzalaması
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Tarafların temel aldığı belgeler birbiriyle uzlaşmıyordu.

  12. Soru 12 · Zor

    Haziran 1920'de başlayan Yunan ilerleyişinde Bursa ve Uşak'ın yitirilmesi hangi sonuca katkıda bulunmuştur?

    1. A)Kuva-yı Milliye'nin güçlendirilmesine
    2. B)Sevr'in reddedilmesine
    3. C)Ankara'nın terk edilmesine
    4. D)Londra Konferansı'nın toplanmasına
    5. E)Düzenli ordu kurma kararının zorunlu hâle gelmesine
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Bu kayıplar yerel birliklerin cephe savaşındaki yetersizliğini göstermiştir.

  13. Soru 13 · Zor

    I. İnönü'nün askerî sonucu ile siyasi etkisi karşılaştırıldığında hangisi söylenebilir?

    1. A)İkisi de çok sınırlı kalmıştır.
    2. B)Askerî sonuç sınırlı olsa da moral ve siyasi etkisi büyük olmuştur.
    3. C)Yunan ordusu tümüyle yok edilmiştir.
    4. D)Siyasi etkisi hiç olmamıştır.
    5. E)Savaş Ankara'nın düşmesine yol açmıştır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Yunan ordusu geri çekilmiş ama yok edilmemiştir.

  14. Soru 14 · Zor

    Çerkez Ethem olayının Yunan komutanlarına verdiği izlenim hangisidir?

    1. A)Türk ordusunun çok güçlü olduğu
    2. B)Barışın yakın olduğu
    3. C)Türk cephesinin iç sorunlarla uğraştığı ve saldırı için uygun bir an olduğu
    4. D)Sovyet yardımının arttığı
    5. E)Fransa'nın Türklere katıldığı
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Yunan ordusu bu ortamda Eskişehir yönüne ilerlemiştir.

  15. Soru 15 · Zor

    Moskova Antlaşması'nın Batum düzenlemesi Misak-ı Millî açısından nasıl yorumlanabilir?

    1. A)Ulusal andın bütünüyle gerçekleştiği bir maddedir.
    2. B)Batum'un Yunanistan'a verildiği bir maddedir.
    3. C)Misak-ı Millî'nin tümden terk edilmesidir.
    4. D)Sovyet desteği karşılığında doğuda bir ödün verildiği bir maddedir.
    5. E)Batum'un Türkiye'de kaldığı bir maddedir.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Antlaşmada Kars ve Ardahan Türkiye'de kalırken Batum Gürcistan'a bırakılmıştır.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «II. İnönü ve Kütahya-Eskişehir» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

  1. Soru 1 · Orta

    Kurtuluş Savaşı döneminde TBMM'nin kabul ettiği ilk anayasa hangisidir?

    1. A)Teşkilat-ı Esasiye Kanunu
    2. B)Kanun-ı Esasi
    3. C)Amasya Genelgesi
    4. D)Erzurum Kongresi kararları
    5. E)Tekalif-i Milliye
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Bu anayasa I. İnönü ile aynı günlerde kabul edilmiştir.

  2. Soru 2 · Orta

    I. İnönü'den sonra İtilaf devletlerinin Sevr'i bazı değişikliklerle kabul ettirmek amacıyla topladığı toplantı hangisidir?

    1. A)Paris Barış Konferansı
    2. B)Londra Konferansı
    3. C)Lozan Konferansı
    4. D)Mudanya görüşmeleri
    5. E)San Remo Konferansı
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Toplantıya hem İstanbul hem de Ankara temsilcileri çağrılmıştır.

  3. Soru 3 · Zor

    Teşkilat-ı Esasiye ile ilgili olarak ders kitaplarında vurgulanan bir özellik hangisidir?

    1. A)Padişahın yetkilerini artırması
    2. B)Güçler ayrılığını getirmesi
    3. C)Kanun-ı Esasi'nin açıkça yürürlükten kaldırılmamış olması
    4. D)Cumhuriyeti ilan etmesi
    5. E)Halifeliği kaldırması
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. İki belge bu dönemde birlikte yürürlükte kalmıştır.

  4. Soru 4 · Zor

    Moskova Antlaşması ile Gümrü Antlaşması arasındaki fark hangisidir?

    1. A)İkisi de Fransa ile imzalanmıştır.
    2. B)Gümrü Sovyet Rusya ile imzalanmıştır.
    3. C)Moskova Batı Cephesi'ni sona erdirmiştir.
    4. D)Gümrü Ermenistan ile, Moskova ise bir büyük devlet olan Sovyet Rusya ile imzalanmıştır.
    5. E)İkisi de Lozan'dan sonra imzalanmıştır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Gümrü TBMM'nin ilk uluslararası antlaşmasıdır.

  5. Soru 5 · Zor

    I. İnönü'den sonraki birkaç ayda yaşanan gelişmeler topluca düşünüldüğünde hangisine ulaşılır?

    1. A)TBMM uluslararası alanda yalnız kalmıştır.
    2. B)Yunan ordusu savaştan çekilmiştir.
    3. C)Sevr bütün taraflarca uygulanmıştır.
    4. D)İstanbul hükümeti TBMM'ye katılmıştır.
    5. E)Askerî başarı, anayasa, marş ve diplomasiyle birleşerek TBMM'nin içeride ve dışarıda güçlenmesini sağlamıştır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Londra'ya davet ve Moskova Antlaşması bu güçlenmenin dış göstergeleridir.

H18 — Kurtuluş Savaşı

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.