İçeriğe geç
← OkulYKS Akademileri

YKS Tarih · Türkiye Selçukluları ve Beylikler · TAR-H06-L03

Haçlı Seferleri

TYTAYT-1sınavdaki ağırlığı orta· 8 bölüm

1Kanca

1096 baharında Fransa ve Almanya'nın köylerinden on binlerce insan doğuya doğru yola çıktı. Çoğu asker değildi: köylüler, zanaatkârlar, kadınlar, çocuklar ve yaşlılardı. Ellerinde düzgün silah, yanlarında yeterli erzak yoktu. Onları yola çıkaran, bir vaizin coşkulu konuşmaları ve kutsal kentin yakında kurtarılacağı inancıydı. Geçtikleri yerlerde yiyecek bulmak için köyleri yağmaladılar; bazı kentlerde Yahudi topluluklarına saldırdılar. Boğazı geçip Anadolu'ya ulaştıklarında karşılarına deneyimli bir ordu çıktı ve bu kalabalık birkaç gün içinde dağıldı. Aynı yılın sonunda bu kez Avrupa'nın soylu şövalyelerinden oluşan, çok daha güçlü ordular aynı yolu tutacaktı. Yaklaşık iki yüz yıl süren bu hareketin adı tarihe Haçlı Seferleri olarak geçti. Bu derste seferleri doğuran beklentileri, en önemli seferlerin akışını ve iki dünyada bıraktıkları izleri inceliyoruz.

2Hedefler

  • Haçlı Seferleri'nin dinî, siyasi, ekonomik ve toplumsal nedenlerini açıklarsın.
  • Birinci, İkinci, Üçüncü ve Dördüncü Haçlı Seferi'nin önemli olaylarını sıralarsın.
  • Türklerin ve öteki Müslüman devletlerin Haçlılara karşı mücadelesini değerlendirirsin.
  • Seferlerin Avrupa, Bizans ve İslam dünyası üzerindeki sonuçlarını açıklarsın.

3Konu anlatımı

Nedenler

Haçlı Seferleri tek bir nedenle açıklanamaz; farklı kesimler farklı beklentilerle bu harekete katıldı.

  • Dinî nedenler: Kudüs, Hristiyanlar için kutsal bir kentti. Papa II. Urban, 1095'te Fransa'daki Clermont'ta toplanan kurulda Hristiyanları Kudüs'ü almaya çağırdı ve sefere katılanların günahlarının bağışlanacağını duyurdu.
  • Siyasi nedenler: Malazgirt'ten sonra Anadolu'nun büyük bölümünü kaybeden Bizans, Batı'dan askerî yardım istedi. Papalık ise bu çağrıyı, bir süre önce ayrılmış olan Doğu ve Batı kiliselerini kendi önderliğinde birleştirme fırsatı olarak gördü.
  • Ekonomik nedenler: Avrupa'da toprak kıttı; feodal düzende miras çoğu zaman en büyük oğula kaldığı için öteki soylular yeni topraklar arıyordu. Venedik ve Cenova gibi İtalyan kentleri, Doğu Akdeniz limanlarında ticaret ayrıcalıkları elde etmek istiyordu. Doğu'nun zenginliğine dair anlatılar da etkiliydi.
  • Toplumsal nedenler: Kıtlık ve salgınlardan bunalan köylüler, sefere katılarak toprak bağımlılığından kurtulmayı umuyordu.

Birinci Haçlı Seferi (1096–1099)

Kancada anlatılan düzensiz kalabalık, İznik yakınlarında I. Kılıç Arslan'ın kuvvetlerine yenildi. Ardından gelen şövalye orduları ise çok daha düzenliydi. Bu ordular, Türkiye Selçuklularının başkentini kuşatarak Bizans'a teslim edilmesini sağladı. Eskişehir yakınlarında Selçuklu ordusunu yendiler ve Anadolu'yu boydan boya geçtiler. Ardından Antakya'yı ve Urfa'yı alarak 1099'da Kudüs'e ulaştılar. Kudüs alındığında kentte büyük bir katliam yaşandığı, Hristiyan kaynaklarında da anlatılır.

Haçlıların bu başarısında, bölgedeki Müslüman yöneticilerin birbiriyle çekişmesi ve Büyük Selçuklu hanedanının taht kavgalarıyla uğraşması da etkili oldu; Haçlı ordularına karşı ortak bir cephe kurulamadı. Seferin sonunda Doğu Akdeniz kıyılarında dört Haçlı devleti kuruldu: Urfa Kontluğu, Antakya Prinkepsliği, Kudüs Krallığı ve Trablus Kontluğu.

Haçlı devletleri ve şövalye tarikatları

Doğu Akdeniz kıyısındaki Haçlı devletleri, çevrelerindeki kalabalık Müslüman nüfus içinde küçük adalar gibiydi. Bu devletleri korumak için hem din adamı hem asker olan şövalyelerden oluşan tarikatlar kuruldu; Tapınak Şövalyeleri ve Hastane Şövalyeleri bunların en tanınmışlarıdır. Hastane Şövalyeleri, Haçlı varlığı sona erdikten sonra Rodos'a yerleşecek ve yüzyıllar sonra Osmanlılarla karşı karşıya gelecekti.

Savaşlar sürerken bu devletlerde ticaret de sürdü. Avrupalı yerleşimciler Doğu'nun yemeklerini, giyim alışkanlıklarını ve bazı tıp bilgilerini tanıdı; Müslüman ve Hristiyan tüccarlar aynı limanlarda alışveriş yaptı. Savaş ile ticaretin bir arada yürümesi, iki dünya arasındaki ilişkinin yalnız düşmanlıktan ibaret olmadığını gösterir.

İkinci Haçlı Seferi (1147–1149)

1144'te Musul Atabeyi İmadeddin Zengi, Urfa Kontluğu'na son verdi. Bunun üzerine Avrupa'dan yeni bir sefer düzenlendi. Alman ve Fransız krallarının önderliğindeki ordular Anadolu'dan geçerken Türkiye Selçuklu Sultanı I. Mesud'un kuvvetleri karşısında ağır kayıplar verdi. Haçlıların Şam'ı alma girişimi de başarısız oldu ve sefer sonuçsuz kaldı.

Üçüncü Haçlı Seferi (1189–1192)

Mısır ve Suriye'de güçlenen Eyyubi hükümdarı Selahaddin Eyyubi, 1187'de Taberiye Gölü yakınlarındaki Hıttin Savaşı'nda susuz bıraktığı Haçlı ordusunu yendi ve aynı yıl Kudüs'ü geri aldı. Ders kitaplarında, Selahaddin'in kenti alırken halka, Haçlıların 1099'daki davranışından çok farklı biçimde, aman verdiği vurgulanır. Bu olay, Avrupa'nın en güçlü hükümdarlarını harekete geçirdi. Alman İmparatoru Friedrich Barbarossa, Anadolu üzerinden ilerleyerek Konya'ya kadar ulaştı; ancak Silifke yakınlarında bir ırmağı geçerken boğuldu ve ordusu dağıldı. İngiltere Kralı Aslan Yürekli Richard ile Fransa Kralı, deniz yoluyla gelerek Akka'yı aldı. Kudüs ise Müslümanların elinde kaldı. Selahaddin ile Richard arasında yapılan antlaşmayla Hristiyan hacıların Kudüs'ü ziyaret etmesine izin verildi.

Dördüncü Haçlı Seferi (1202–1204)

Bu sefer, amacından tamamen saptı. Venedik'e olan borcunu ödeyemeyen Haçlı ordusu, Venedik'in yönlendirmesiyle önce bir Hristiyan kentine, ardından İstanbul'a yöneldi. 1204'te Bizans başkenti ele geçirildi ve yağmalandı. Kentte bir Latin İmparatorluğu kuruldu ve bu yönetim 1261'e kadar sürdü. Bizans bu darbeden sonra eski gücüne hiçbir zaman kavuşamadı.

Sonraki seferler

XIII. yüzyılda Mısır'ı ve Tunus'u hedef alan başka seferler de düzenlendi, ancak bunlar kalıcı bir sonuç vermedi. 1291'de Memlüklerin Akka'yı almasıyla Doğu Akdeniz kıyısındaki son Haçlı varlığı sona erdi.

Sonuçlar

Avrupa için:

  • Seferlerde pek çok soylu öldü ya da servetini kaybetti; bu durum feodalitenin zayıflamasına ve kralların güçlenmesine katkıda bulundu.
  • Seferlerin başarısızlığı ve Dördüncü Sefer'deki yağma, kilisenin itibarını sarstı.
  • Venedik ve Cenova gibi İtalyan kentleri Doğu ticaretinde ayrıcalıklar kazanarak zenginleşti.
  • Avrupalılar Doğu'nun ürünleriyle, bilgisiyle ve kültürüyle daha yakından tanıştı.

Bizans için: Birinci Sefer'den sonra Batı Anadolu'nun bir bölümü geri alındı; ama Dördüncü Sefer imparatorluğa ağır bir darbe vurdu ve onu kalıcı olarak zayıflattı.

Türkler ve İslam dünyası için:

  • Türkiye Selçukluları başkentlerini kaybetti ve batıya ilerleyişleri bir süre yavaşladı.
  • Haçlılara karşı mücadele, Zengiler, Eyyubiler ve Memlükler gibi güçlü devletlerin öne çıkmasını sağladı.
  • Seferler, İslam dünyasında Batı'ya karşı derin bir güvensizlik bıraktı.

Haçlı seferleri batıdan gelen bir tehditti; XIII. yüzyılda ise Anadolu, doğudan gelen çok daha yıkıcı bir güçle karşılaştı. Sıradaki derste Moğol istilasını, 1243'teki Kösedağ yenilgisini ve bu yenilginin Türkiye Selçuklu Devleti'ni nasıl sarstığını inceliyoruz.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — Siyasi neden

Soru: Bizans'ın Batı'dan askerî yardım istemesinin temel nedeni hangisidir?

  • A) Moğol saldırıları
  • B) Venedik'in baskısı
  • C) Malazgirt'ten sonra Anadolu'nun büyük bölümünü kaybetmesi
  • D) Haçlıların İstanbul'u alması
  • E) Memlüklerin Akka'yı alması

Çözüm: Türk ilerleyişi karşısında Bizans Batı'ya yöneldi. Cevap: C.

Örnek 2 — Haçlı devletleri

Soru: Birinci Haçlı Seferi'nin sonunda kurulan devletlerden biri hangisidir?

  • A) Latin İmparatorluğu
  • B) Urfa Kontluğu
  • C) Eyyubi Devleti
  • D) Memlük Devleti
  • E) Zengi Atabeyliği

Çözüm: Urfa, Antakya, Kudüs ve Trablus'ta dört Haçlı devleti kuruldu. Cevap: B.

Örnek 3 — Dördüncü Sefer

Soru: Dördüncü Haçlı Seferi'nin en dikkat çekici özelliği hangisidir?

  • A) Kudüs'ün alınması
  • B) Selahaddin'in yenilmesi
  • C) Konya'nın alınması
  • D) Akka'nın kaybedilmesi
  • E) Amacından saparak Hristiyan bir başkent olan İstanbul'un ele geçirilip yağmalanması

Çözüm: Sefer, Venedik'in yönlendirmesiyle Bizans'a yöneldi. Cevap: E.

Örnek 4 — Avrupa'ya etkisi

Soru: Haçlı Seferleri'nin Avrupa'daki siyasi sonuçlarından biri hangisidir?

  • A) Feodalitenin zayıflaması ve kralların güçlenmesi
  • B) Kilisenin itibarının artması
  • C) İtalyan kentlerinin fakirleşmesi
  • D) Feodal beylerin güçlenmesi
  • E) Ticaretin durması

Çözüm: Soyluların kaybı, merkezî kraliyet gücünün yükselişine zemin hazırladı. Cevap: A.

5Tuzaklar

  • Haçlı Seferleri'ni yalnız dinî bir harekete bağlamak. Siyasi, ekonomik ve toplumsal nedenler de etkiliydi.
  • Kudüs'ü 1187'de geri alan hükümdarı Selçuklu sanmak. Kudüs'ü Eyyubi hükümdarı Selahaddin aldı.
  • Dördüncü Sefer'in Müslümanlara karşı yapıldığını sanmak. Bu sefer İstanbul'u ele geçirdi.
  • İkinci Sefer'in nedenini karıştırmak. Neden Urfa'nın İmadeddin Zengi tarafından alınmasıdır.
  • Doğudaki son Haçlı kalesini düşüreni karıştırmak. Akka'yı 1291'de Memlükler aldı.

6Tekrar kartı

  • Nedenler: dinî (Kudüs, II. Urban, Clermont 1095, günahların bağışlanması), siyasi (Bizans'ın yardım isteği, kiliselerin birleşmesi), ekonomik (toprak arayışı, İtalyan kentleri), toplumsal (kıtlık, köylülerin umudu).
  • I. Sefer: düzensiz kalabalığın yenilgisi; Selçuklu başkentinin Bizans'a geçmesi; Eskişehir; Antakya, Urfa, 1099 Kudüs; dört Haçlı devleti.
  • II. Sefer: 1144 Urfa'nın İmadeddin Zengi tarafından alınması; Anadolu'da I. Mesud karşısında kayıp; Şam başarısızlığı.
  • III. Sefer: 1187 Hıttin ve Kudüs (Selahaddin); Barbarossa Konya'ya ulaştı, Silifke'de boğuldu; Akka; hacılara izin antlaşması.
  • IV. Sefer: Venedik'in yönlendirmesi, 1204 İstanbul'un yağması, Latin İmparatorluğu (1261'e kadar).
  • 1291 Akka'nın Memlüklerce alınması: Doğudaki son Haçlı varlığının sonu.
  • Sonuçlar: feodalitenin zayıflaması, kilisenin itibarının sarsılması, İtalyan kentlerinin zenginleşmesi, Bizans'ın zayıflaması, Zengi-Eyyubi-Memlük güçlerinin yükselişi.

7Alıştırma

  1. Soru 1 · Kolay

    1095'te Clermont'ta Hristiyanları Kudüs'ü almaya çağıran kişi kimdir?

    1. A)Friedrich Barbarossa
    2. B)Aslan Yürekli Richard
    3. C)Selahaddin Eyyubi
    4. D)Papa II. Urban
    5. E)Manuel Komnenos
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Bu çağrı Haçlı hareketinin başlangıcı sayılır.

  2. Soru 2 · Kolay

    1187'de Hıttin Savaşı'nı kazanıp Kudüs'ü geri alan hükümdar kimdir?

    1. A)Selahaddin Eyyubi
    2. B)İmadeddin Zengi
    3. C)I. Kılıç Arslan
    4. D)I. Mesud
    5. E)Baybars
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Eyyubi hükümdarının bu zaferi Üçüncü Haçlı Seferi'ne yol açmıştır.

  3. Soru 3 · Kolay

    1204'te İstanbul'u ele geçirip yağmalayan sefer hangisidir?

    1. A)Birinci
    2. B)İkinci
    3. C)Üçüncü
    4. D)Beşinci
    5. E)Dördüncü
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Bu sefer amacından saparak Bizans başkentine yönelmiştir.

  4. Soru 4 · Kolay

    İkinci Haçlı Seferi'ne yol açan olay hangisidir?

    1. A)Kudüs'ün alınması
    2. B)İstanbul'un yağması
    3. C)Urfa'nın İmadeddin Zengi tarafından alınması
    4. D)Akka'nın düşmesi
    5. E)Malazgirt Savaşı
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Haçlı devletlerinden birinin ortadan kalkması Avrupa'yı harekete geçirmiştir.

  5. Soru 5 · Orta

    Üçüncü Haçlı Seferi sırasında Anadolu'dan geçerek Konya'ya ulaşan, sonra Silifke yakınlarında boğulan hükümdar kimdir?

    1. A)Aslan Yürekli Richard
    2. B)Friedrich Barbarossa
    3. C)Fransa Kralı
    4. D)Manuel Komnenos
    5. E)Papa II. Urban
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Alman imparatorunun ölümü ordusunun dağılmasına yol açmıştır.

  6. Soru 6 · Orta

    Doğu Akdeniz'deki son Haçlı varlığına 1291'de Akka'yı alarak son veren devlet hangisidir?

    1. A)Eyyubiler
    2. B)Zengiler
    3. C)Türkiye Selçukluları
    4. D)Moğollar
    5. E)Memlükler
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Bu fetihle iki yüzyıllık Haçlı varlığı Doğu'da sona ermiştir.

  7. Soru 7 · Orta

    Haçlı Seferleri'nin ekonomik nedenlerinden biri hangisidir?

    1. A)İtalyan ticaret kentlerinin Doğu limanlarında ayrıcalık elde etme isteği
    2. B)Kudüs'ün kutsallığı
    3. C)Günahların bağışlanma vaadi
    4. D)Kiliselerin birleşme isteği
    5. E)Bizans'ın yardım çağrısı
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Venedik ve Cenova seferlerden büyük ticari kazanç beklemiştir.

  8. Soru 8 · Orta

    Dördüncü Haçlı Seferi'nden sonra İstanbul'da kurulan yönetim hangisidir?

    1. A)Kudüs Krallığı
    2. B)Antakya Prinkepsliği
    3. C)Urfa Kontluğu
    4. D)Latin İmparatorluğu
    5. E)Trablus Kontluğu
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Bizans başkentinde kurulan bu Latin yönetimi 1261'e kadar sürmüştür.

  9. Soru 9 · Orta

    İkinci Haçlı Seferi sırasında Haçlılara Anadolu'da ağır kayıplar verdiren Türkiye Selçuklu sultanı kimdir?

    1. A)I. Kılıç Arslan
    2. B)II. Kılıç Arslan
    3. C)I. Mesud
    4. D)I. Alaeddin Keykubad
    5. E)Süleymanşah
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Alman ve Fransız ordularının geçişi bu sultanın kuvvetleri karşısında zorlaşmıştır.

  10. Soru 10 · Orta

    Haçlı Seferleri'nin kilise üzerindeki etkisi hangisidir?

    1. A)Kilisenin itibarının artması
    2. B)Kilisenin itibarının sarsılması
    3. C)Kilisenin Doğu'ya taşınması
    4. D)Papalığın kaldırılması
    5. E)Kilisenin zenginleşip güçlenmesi
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Başarısızlıklar ve Hristiyan bir kentin yağmalanması kilisenin saygınlığını zedelemiştir.

  11. Soru 11 · Orta

    Birinci Haçlı Seferi'nin sonunda kurulan devletlerden biri olmayan hangisidir?

    1. A)Urfa Kontluğu
    2. B)Antakya Prinkepsliği
    3. C)Kudüs Krallığı
    4. D)Trablus Kontluğu
    5. E)Latin İmparatorluğu
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Bu yönetim Dördüncü Sefer'den sonra İstanbul'da kurulmuştur.

  12. Soru 12 · Zor

    Feodal düzende mirasın çoğu zaman en büyük oğula kalması Haçlı Seferleri'ni nasıl etkilemiştir?

    1. A)Soyluların sefere katılmasını engellemiştir.
    2. B)Toprak alamayan öteki soyluları Doğu'da yeni topraklar aramaya yöneltmiştir.
    3. C)Köylülerin sefere katılmasını yasaklamıştır.
    4. D)Kiliseyi seferlere karşı çıkarmıştır.
    5. E)İtalyan kentlerini yoksullaştırmıştır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Kendi ülkesinde toprak edinemeyen soylular için Doğu bir fırsat olarak görülmüştür.

  13. Soru 13 · Zor

    Haçlı Seferleri'nin Avrupa'da feodalitenin zayıflamasına katkısı nasıl açıklanabilir?

    1. A)Seferlerin köylüleri zenginleştirmesiyle
    2. B)Kilisenin feodal beyleri desteklemesiyle
    3. C)Pek çok soylunun ölmesi ya da servetini kaybetmesiyle kralların güç kazanması
    4. D)İtalyan kentlerinin feodal beyleri yönetmesiyle
    5. E)Seferlerin hiç yapılmamasıyla
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Soyluların zayıflaması, merkezî otoritenin güçlenmesine zemin hazırlamıştır.

  14. Soru 14 · Zor

    Dördüncü Haçlı Seferi Bizans'ın sonraki yüzyıllarını nasıl etkilemiştir?

    1. A)Bizans'ın Anadolu'yu tamamen geri alması
    2. B)Bizans'ın Papalığa bağlanması
    3. C)Bizans'ın Moğolları yenmesi
    4. D)Bizans'ın bir daha eski gücüne kavuşamayacak biçimde zayıflaması
    5. E)Bizans'ın Venedik'i fethetmesi
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Başkentin yağmalanması imparatorluğu kalıcı olarak sarsmış, sonraki yüzyıllarda daha da zayıflamasına yol açmıştır.

  15. Soru 15 · Zor

    Haçlı Seferleri'ni yalnız dinî bir hareket olarak açıklayan bir yaklaşımın eksiği hangisidir?

    1. A)Siyasi, ekonomik ve toplumsal nedenleri ve farklı kesimlerin farklı beklentilerini göz ardı etmesi
    2. B)Kudüs'ü önemsememesi
    3. C)Papa'nın çağrısını yok sayması
    4. D)Bizans'ı hiç anmaması
    5. E)Selahaddin'i önemsememesi
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Toprak arayan soylular, ticaret kentleri ve özgürlük umudundaki köylüler farklı amaçlarla aynı harekete katılmıştır.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «Moğol istilası ve Kösedağ» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

  1. Soru 1 · Orta

    Üçüncü Haçlı Seferi'nin sonunda Kudüs'ün durumu hangisidir?

    1. A)Haçlılara geçti.
    2. B)Müslümanların elinde kaldı; Hristiyan hacıların ziyaretine izin verildi.
    3. C)Bizans'a bırakıldı.
    4. D)Moğollara bırakıldı.
    5. E)Yıkıldı.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: B. Selahaddin ile Richard arasındaki antlaşma bu dengeyi belirlemiştir.

  2. Soru 2 · Orta

    Haçlılara karşı mücadelede öne çıkan Müslüman devletler hangi seçenekte birlikte verilmiştir?

    1. A)Karahanlılar ve Gazneliler
    2. B)Avarlar ve Hazarlar
    3. C)Abbasiler ve Emeviler
    4. D)Uygurlar ve Kök Türkler
    5. E)Zengiler, Eyyubiler ve Memlükler
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: E. Bu devletler Doğu Akdeniz'deki Haçlı varlığına karşı mücadeleyi sürdürmüştür.

  3. Soru 3 · Zor

    Venedik'in Dördüncü Haçlı Seferi'ni yönlendirmesi seferlerin hangi yönünü açıkça gösterir?

    1. A)Ekonomik çıkarların dinî amaçların önüne geçebildiğini
    2. B)Seferlerin yalnız dinî olduğunu
    3. C)Venedik'in Müslümanlarla savaştığını
    4. D)Papa'nın seferi yönettiğini
    5. E)Bizans'ın seferi istediğini
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: A. Borç ve ticaret hesapları, Hristiyan bir başkentin yağmalanmasına kadar varmıştır.

  4. Soru 4 · Zor

    Birinci Haçlı Seferi'nin Türkiye Selçukluları üzerindeki etkisi hangisidir?

    1. A)Türkiye Selçuklularının Kudüs'ü almasına yol açmıştır.
    2. B)Türkiye Selçuklularının yıkılmasına yol açmıştır.
    3. C)Başkentlerini kaybedip İç Anadolu'ya çekilmelerine ve batıya ilerleyişlerinin bir süre yavaşlamasına yol açmıştır.
    4. D)Türkiye Selçuklularını Bizans'a bağlamıştır.
    5. E)Hiçbir etkisi olmamıştır.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: C. Seferin ardından devletin ağırlık merkezi iç bölgelere kaymıştır.

  5. Soru 5 · Zor

    Haçlı Seferleri Doğu ile Batı arasındaki ilişkilerde nasıl bir iz bırakmıştır?

    1. A)İki dünya arasında hiçbir temas kurulmamıştır.
    2. B)Yalnız savaş yaşanmış, hiçbir kültürel etkileşim olmamıştır.
    3. C)İslam dünyası Batı'ya güven duymaya başlamıştır.
    4. D)Avrupalılar Doğu'nun ürünleri ve bilgisiyle yakından tanışmış, ama İslam dünyasında Batı'ya karşı derin bir güvensizlik oluşmuştur.
    5. E)Avrupa ile Doğu tek bir devlette birleşmiştir.
    Önce çöz, sonra cevabı aç

    Cevap: D. Savaşın yanında ticaret ve bilgi alışverişi de yaşanmış, ama güvensizlik kalıcı bir iz bırakmıştır.

H06 — Türkiye Selçukluları ve Beylikler

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.