YKS Coğrafya · Derece Kampı · COĞ-D-L04

Karma deneme kampı

TYTAYT-1AYT-2· 8 bölüm

1Kanca

Pazar sabahı, dershanenin üst katında Barış'ın ilk tam denemesi var. Coğrafyaya sıra geldiğinde ilk soruda bir izohips çizimiyle karşılaşıyor ve eğimi hesaplamaya girişiyor. Kalemi kâğıttan kalktığında saat ilerlemiş, son iki soruya bakamadan kitapçık toplanıyor. Eve dönüp çözüm kitapçığını karıştırırken iki şey daha görüyor: «olmaz» ile biten bir soruda olanı işaretlemiş, ölçek sorusunda ise santimetreyi kilometreye çevirmeyi unutmuş. Beş soruluk bölümde üç soru, üç ayrı sebepten gitmiş; hiçbiri «coğrafya bilmiyorum» cümlesine sığmıyor. Bu kamp, o üç sebebi denemenin içinde fark etmeyi ve denemeden sonra adıyla yazmayı öğretir.

2Hedefler

Coğrafya sorularını türüne göre tanıyıp her türe uygun çözüm sırasını seçersin.
Olumsuz kökleri, belirsiz soruları ve eleme adımlarını deneme sırasında yönetirsin.
Karma bir harita sorusunda fiziki, beşeri ve ekonomik bilgiyi aynı taslak üzerinde birleştirirsin.
Deneme sonrasında her yanlışı modülüne ve hata türüne bağlayıp kısa bir onarım adımı yazarsın.

3Konu anlatımı

Coğrafyanın kitapçıktaki payı

Akademinin kaynağına göre coğrafya üç yerde karşına çıkar: TYT'de 5 soru, AYT Coğrafya-1'de 6 soru (EA ve SÖZ), Coğrafya-2'de 11 soru (yalnız SÖZ). Sayılar küçük görünür, ama her biri bir testin içinde başka derslerle aynı süreyi paylaşır. Bu yüzden coğrafyada kaybedilen dakika çoğu zaman coğrafyanın değil, ardından gelen testin cebinden çıkar. Kancadaki Barış'ın asıl kaybı da yanlış sayısı değil, ilk soruya gömülen süreydi.

Test	Coğrafya sorusu	Kimin hesabına girer
TYT Sosyal Bilimler	5	herkes
AYT Coğrafya-1	6	EA ve SÖZ
AYT Coğrafya-2	11	SÖZ

Bu kampın karma denemeleri, yazılmış modüllerin tamamından soru çeker: oryantasyon ve Sıfırdan Başla dersleri, C01'den C13'e kadar fiziki ve beşeri modüller, bir de çevre ve afetleri işleyen C17. Böylece tek oturumda hem yerel saat hesabı hem nüfus piramidi hem de ötrofikasyon sorusu yan yana gelebilir; sınavın kendisi de konuları bölüm bölüm sıralamaz.

Soruyu önce türünden yakala

Bir soruyu okumaya başladığında ilk iş, onun hangi türden olduğunu anlamaktır; çünkü her tür başka bir alışkanlık ister.

Bilgi sorusu bir olguyu, yeri ya da terimi doğrudan ister: terra rossanın hangi kayaç üzerinde geliştiği gibi. Ya hemen bilinir ya bilinmez; uzun düşünmek nadiren sonucu değiştirir.
Yorum sorusu bir durum anlatır ve nedenini ya da sonucunu sorar: bir şeker fabrikasının neden kentte değil de tarlaların arasında kurulduğu gibi. Burada bilgi tek başına yetmez; koşulu sonuca bağlamak gerekir.
Harita sorusu bir taslak, bir işaretli nokta ya da sözel bir konum betimi verir. Önce yönleri ve kıyıları yerleştir, sonra noktaya bilgi yükle.
Grafik ve tablo sorusu bir sıcaklık-yağış grafiği, bir piramit ya da örnek bir veri tablosu sunar. Eksen adını, birimi ve başlığı okumadan seçeneklere geçme.
Hesap sorusu ölçek, yerel saat, nüfus yoğunluğu ya da yükseltiye göre sıcaklık farkı gibi işlem ister. Birimleri kâğıda yazmak, Barış'ın santimetre hatasını önler.

Türü tanımak sürenin de pusulasıdır. Bilgi sorusu kısa sürer; hesap ve harita soruları daha uzun sürer ama adımları belli olduğu için güvenilirdir; uzun bir yorum sorusu ise ikinci tura bırakılmaya en uygun adaydır.

Kökü okumak: olumsuz sözcük ve iki tur

Coğrafya köklerinde «değildir», «olamaz», «gösterilemez», «beklenmez» gibi sözcükler sık geçer. Göz alışkanlıkla doğruyu aradığı için olumsuz kök, bilinen bir konuda bile yanlış işaretletir. Kökü okur okumaz o sözcüğün altını çiz; sonra her seçeneğin yanına küçük bir artı ya da eksi koy. Olumsuz kökte aradığın tek eksidir; dört artıyı bulduğunda beşinciyi aramana gerek kalmaz.

Belirsiz bir soruyla karşılaştığında iki yol vardır: üstünde kalmak ya da işaretleyip geçmek. Karma denemede ikincisi daha güvenlidir. Soru numarasının yanına bir yıldız koy, elenen seçeneklerin üstünü çiz ve devam et. Testin sonuna geldiğinde yıldızlı sorulara dön; çoğu zaman sonraki bir soru, takıldığın kavramı hatırlatmış olur. Barış ilk izohips sorusunu yıldızlayıp geçseydi, son iki soruyu da görecekti.

Eleme: seçenekleri teker teker düşürmek

Eleme, doğruyu bulmadan yanlışları atmaktır. Coğrafyada en güçlü eleme aracı koşuldur. Bir soru «her mevsim yağış alan, kışı ılık, toprağı asitli bir yamaç» diyorsa, kurak yaz isteyen ya da hasatta kuru hava bekleyen ürünler kendiliğinden düşer. Bir hesap sorusunda da sonuç sağlanabilir: fizyolojik yoğunluk aritmetik yoğunluktan küçük çıkmışsa işlemde bir hata vardır, çünkü tarım alanı yüzölçümünü aşamaz. Koşulla ya da sağlamayla düşürülen her seçenek, kalanlar arasındaki kararı kolaylaştırır.

Karma harita sorusu: dört noktayı aynı taslağa yükle

Kâğıda, uzun kenarı doğudan batıya yatan kaba bir Türkiye taslağı çiz. Kuzey kenarı Karadeniz, batı kenarı Ege, güney kenarının büyük kısmı Akdeniz kıyısıdır. Şimdi dört nokta koy:

K: Kuzeydoğuda, Karadeniz kıyısında, dağların denize yakın indiği bir yamaç.
L: Güneybatıda, Antalya'nın batısındaki kalker platoda, yüzeyinde çanak biçimli çukurlar bulunan bir alan.
M: Doğuda, K'nin güneyinde, Erzurum–Kars çevresindeki yüksek bir plato.
N: Bingöl'ün kuzeyindeki Karlıova'dan batıya, kıyıya koşut ama içeride uzanan bir yayın üzerinde, Erzincan ile Bolu arasında bir kent.

Bu tek taslak dört modülü birden sınar. K'ye çay ve dağınık yerleşme, L'ye dolin ve terra rossa, M'ye yaz yağışlı çayır ve sığır, N'ye Kuzey Anadolu Fay Hattı ve deprem riski düşer. Soru bunlardan birini sorduğunda yanlış nokta seçen öğrencinin eksiği çoğu zaman konuda değil, taslağın kendisindedir; bu tür yanlışın adresi konum eşleştirme çalışmasıdır.

Denemeden sonra: yanlış analizi tablosu

Deneme bittiğinde puanı not et, ama asıl veri kâğıttaki çarpılar ve boşlardır. Tanı testinde öğrendiğin hata türlerini burada yeniden tanımlamaya gerek yok; bu kez onları tek bir soruya sorarsın: bu yanlış bilgi eksiğinden mi, yoksa okuma hatasından mı doğdu? Kavram karışıklığı ve ezber-ilişki kopukluğu genellikle bilgi tarafındadır; konuya dönmek gerekir. Görsel okuma hatası, olumsuz kökün kaçırılması ve birim atlanması okuma tarafındadır; konu bilinmektedir, yöntem düzelmelidir. Konum hatası ikisinin arasında durur: yer bilinmiyorsa bilgi, taslak yanlış okunduysa okuma.

Aşağıdaki tablo bir öğrencinin denemesinden alınmıştır (örnek veri):

Soru	Modül	Hata türü	Yapılacak
3	C04 ölçek	okuma: cm–km çevirisi atlandı	üç ölçek sorusunu birimleri yazarak çöz
7	C10 nüfus yoğunluğu	bilgi: fizyolojik ile aritmetik karıştı	iki tanımı yan yana sütunlara yaz
11	C17 çevre	okuma: «beklenmez» kökü olumlu okundu	sonraki denemede her olumsuz kökün altını çiz
14	C13 tarım	bilgi: ürün biliniyor, koşulu bilinmiyor	her ürünün yanına bir «çünkü» ekle
18	C06 depremler	konum: fay yayı yanlış yere çizildi	boş taslakta fay hattını iki kez çiz

Tablonun son sütunu kısa ve ölçülebilir olmalıdır. «Ölçeği tekrar et» bir niyettir; «üç ölçek sorusunu birimleri yazarak çöz» ise ertesi gün yapılıp bitirilebilecek bir iştir. Okuma tarafındaki yanlışlar azaldığında puan çoğu zaman yeni konu çalışmadan yükselir; bilgi tarafındakiler ise modüle dönüş ister.

Birkaç denemenin tablosu art arda incelendiğinde hangi modüllerin inatla geri geldiği ortaya çıkar. Sıradaki derste bu birikimi sınava kalan son otuz güne dağıtacağız: deneme günleri, onarım günleri ve her modülün takvime kaç kez döneceği.

4Çözümlü örnekler

Örnek 1 — Hesap sorusunda birim

Soru: Paftanın köşesinde 1/250.000 yazıyor; iki köyü birleştiren düz çizginin boyu cetvelle 8 cm geliyor. Köyler arasındaki gerçek uzaklık kaç kilometredir?

A) 2
B) 32
C) 20
D) 200
E) 250

Çözüm: 8 × 250.000 = 2.000.000 cm eder; bir kilometre 100.000 cm olduğundan sonuç 20 km'dir. Sıfırlardan birini fazla sayan D'ye, birini eksik sayan A'ya kayar. Bu bir C04 hesap sorusudur ve hatası okuma tarafındadır. Cevap: C.

Örnek 2 — Olumsuz kök

Soru: Gübreli tarla sularının ulaştığı bir gölde zamanla görülmesi beklenmeyen durum hangisidir?

A) Alglerin aşırı çoğalması
B) Sudaki oksijenin azalması
C) Balık ölümlerinin artması
D) Suyun besin maddesiyle zenginleşmesi
E) Suyun berraklaşıp oksijeninin artması

Çözüm: «Beklenmeyen» sözcüğünün altı çizildiğinde dört seçeneğe artı konur: hepsi ötrofikasyon zincirinin halkalarıdır (C17). Eksi alan tek seçenek, zincirin tersini söyleyen E'dir. Cevap: E.

Örnek 3 — Karma harita

Soru: Konu anlatımındaki taslakta K, L, M ve N noktaları işaretlidir. Kalker zemindeki çanak biçimli çukurlar ve bunların tabanında biriken kırmızı, killi toprak hangi noktada beklenir?

A) K
B) L
C) M
D) N
E) Hiçbirinde

Çözüm: Çanak biçimli çukur dolindir; Teke ve Taşeli gibi kalker platolarda görülür (C07). Kalkerin çözünmesiyle geride kalan kırmızı toprak terra rossadır (C08). İki bilgi de güneybatıdaki L'yi gösterir. Cevap: B.

Örnek 4 — Yanlışı sınıflandırmak

Soru: Bir öğrenci sığırın Erzurum–Kars çevresinde yaygın olduğunu biliyor, ama adı verilmeden «yazı serin ve yağışlı, gür çayırlarla kaplı bir plato» betimlenen soruda küçükbaşı işaretliyor. Yanlış analizi tablosuna hangi tür yazılmalıdır?

A) Ezber-ilişki kopukluğu: bilgi tarafı
B) Olumsuz kökü kaçırma: okuma tarafı
C) Birim atlama: okuma tarafı
D) Neden-sonuç ters kurma: bilgi tarafı
E) Grafik ekseni okuma: okuma tarafı

Çözüm: Yer ezberde var, ama sığırın bol ve sulu ot istediği koşul ezbere bağlanmamış (C13 hayvancılık). Onarım adımı, her ezber yerin yanına onu açıklayan koşulu yazmaktır. Cevap: A.

5Tuzaklar

İlk zor soruya saplanmak. Süre testin tamamına aittir; belirsiz soruyu yıldızlayıp geçmek, sonraki kolay soruları kurtarır.
Olumsuz kökü göz ucuyla okumak. «Beklenmez», «gösterilemez» gibi sözcüklerin altı çizilmezse bilinen konuda bile olan işaretlenir.
Hesapta birimi yazmamak. Ölçek ve yoğunluk sorularında santimetre, kilometre ve kilometrekare kâğıtta görünmezse sıfırlar kayar.
Taslaksız harita sorusu çözmek. Noktaları kafada tutmaya çalışan öğrenci, kıyıları ve yönleri karıştırıp doğru bilgiyi yanlış yere yükler.
Yanlışa yalnız «tekrar et» yazmak. Hata türü ve ölçülebilir bir adım yazılmazsa aynı yanlış bir sonraki denemede geri gelir.

6Tekrar kartı

Coğrafyanın payı: TYT 5, AYT Coğrafya-1 6 (EA ve SÖZ), Coğrafya-2 11 (SÖZ).
Beş soru türü: bilgi, yorum, harita, grafik ve tablo, hesap; tür, süreyi ve yöntemi belirler.
Olumsuz kökte sözcüğün altını çiz, seçeneklere artı ve eksi koy; aranan tek eksidir.
Belirsiz soruda yıldız koy, elenenleri çiz, sona bırak.
Eleme araçları: ürünün ya da olgunun koşulu ve hesabın sağlaması.
Karma harita sorusunda önce taslağı çiz, sonra her noktaya modül bilgisini yükle.
Yanlış analizi: soru, modül, hata türü (bilgi mi okuma mı), ölçülebilir onarım adımı.

7Alıştırma

Soru 1 · Kolay
Aralarında 15 meridyen bulunan iki kasabadan doğuda olanın yerel saati batıdakine göre ne durumdadır?
1. A)15 dakika geride
2. B)60 dakika ileride
3. C)60 dakika geride
4. D)15 dakika ileride
5. E)İki kasabada aynı
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. Her meridyen 4 dakika fark yaratır ve güneş doğudakine önce doğar; bu C03 yerel saat hesabıdır.
Soru 2 · Kolay
Ölçeği 1/500.000 olan bir paftada 4 cm uzunluğunda çizilmiş yol, arazide kaç kilometre tutar?
1. A)2
2. B)200
3. C)5
4. D)20
5. E)50
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. Dört kere beş yüz bin santimetre iki milyon santimetredir, bu da yirmi kilometre eder; C04 ölçek hesabı.
Soru 3 · Kolay
Kökünde «gösterilemez» bulunan bir soruyu okumaya başlayan öğrenci kalemle ilk olarak ne yapmalıdır?
1. A)Olumsuz sözcüğün altını çizmeli
2. B)En uzun seçeneği daire içine almalı
3. C)Soruyu boş bırakmalı
4. D)Yalnız ilk iki seçeneği okumalı
5. E)Cevap kâğıdını kapatmalı
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. Altı çizilen sözcük, gözün alışkanlıkla doğruyu arama eğilimini durdurur.
Soru 4 · Kolay
Bir piramitte en uzun çubuk en alttaysa ve basamaklar yukarı doğru hızla kısalıyorsa, bu ülke için ilk çıkarılacak yargı hangisidir?
1. A)Yaşlı nüfus oranı yüksektir.
2. B)Doğum oranı çok düşüktür.
3. C)Nüfus azalmaktadır.
4. D)Ortalama yaşam süresi çok uzundur.
5. E)Doğum oranı yüksek, nüfus gençtir.
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. Geniş tabanlı üçgen genç ve hızla artan nüfusu anlatır; C10 nüfus piramitleri dersinin konusudur.
Soru 5 · Orta
Kireç taşı üzerinde, kışı yağışlı ve yazı kurak bir kıyı kuşağında gelişen kırmızı, killi toprak hangisidir?
1. A)Podzol
2. B)Çernozyom
3. C)Terra rossa
4. D)Laterit
5. E)Tundra toprağı
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Kalker çözünüp uzaklaşırken kil ve demir yerinde kalır; C08 toprak tipleri bu kuşağı Akdeniz ve Ege kıyısına yerleştirir.
Soru 6 · Orta
Yağışın her mevsim bol düştüğü, kışı yumuşak geçen ve toprağı asitli bir dağ yamacı, sayılanlardan en çok hangi ürünün isteklerine uyar?
1. A)Çay
2. B)Buğday
3. C)Pamuk
4. D)Ayçiçeği
5. E)Arpa
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. Çay yıl boyu nem ve asitli toprak ister; hasatta kuru hava bekleyen tahıllar bu koşulla elenir (C13 tarım).
Soru 7 · Orta
Aynı enlemde deniz seviyesindeki bir istasyonda 16 °C ölçülmüşse, 1.000 m yükseltideki yayla istasyonu için ders kitabı ortalamasıyla beklenen sıcaklık yaklaşık kaçtır?
1. A)21 °C
2. B)6 °C
3. C)14 °C
4. D)16 °C
5. E)11 °C
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. Her 200 metrede yaklaşık bir derece düşüşle beş derece azalır; C05 sıcaklık dersinin hesabıdır.
Soru 8 · Orta
Azot ve fosfor taşıyan tarla sularının ulaştığı durgun bir gölde zincirin ilk halkası hangisidir?
1. A)Suyun oksijeninin artması
2. B)Alglerin aşırı çoğalması
3. C)Gölün tuzluluğunun düşmesi
4. D)Ayrıştırıcıların ortadan kalkması
5. E)Kıyı çizgisinin denize ilerlemesi
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. Besin fazlası önce algleri çoğaltır, oksijen kaybı ardından gelir; C17 çevre sorunları dersindeki ötrofikasyon sürecidir.
Soru 9 · Orta
Ekvator'daki bir liman ile 60° kuzeydeki bir liman karşılaştırıldığında, Ekvator'daki limanda değeri daha büyük olan hangisidir?
1. A)Yıl içindeki gün uzunluğu farkı
2. B)Yerçekimi
3. C)Yerel saatin hızı
4. D)Dünya'nın dönüşünden doğan çizgisel hız
5. E)Paralelin kutba yakınlığı
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. Ekvator'daki nokta aynı sürede en büyük çemberi dolaştığı için en hızlı gider; C02 Dünya'nın şekli dersine dayanır.
Soru 10 · Orta
1950'lerden sonra hızlanan köyden kente göçün göç alan kentlerde doğurduğu sonuçlardan biri hangisidir?
1. A)Kentlerde nüfusun azalması
2. B)Kırsal nüfusun gençleşmesi
3. C)Çarpık kentleşme ve altyapı yetersizliği
4. D)Tarım alanlarının birleşip büyümesi
5. E)Kentlerde konut fazlası oluşması
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Nüfus altyapıdan hızlı artınca gecekondu ve plansız yapılaşma doğdu; C11 Türkiye'de göç dersinin konusudur.
Soru 11 · Orta
Karma denemede üç seçeneği eleyip kalan ikisi arasında karar veremeyen bir öğrenci için kampın önerdiği hamle hangisidir?
1. A)Soruyu bitene kadar bırakmamak
2. B)Kitapçığı baştan okumak
3. C)Rastgele birini işaretleyip unutmak
4. D)Elenen seçeneklerden birine dönmek
5. E)Numaranın yanına yıldız koyup elenenleri çizerek sona bırakmak
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. Sonraki sorular çoğu zaman takılınan kavramı hatırlatır ve süre öteki sorulara kalır.
Soru 12 · Zor
Örnek veri: 15 milyon kişinin yaşadığı, 300.000 km² genişliğindeki bir ülkede ekilip biçilen toprak 60.000 km² tutuyor. Bu ülkenin fizyolojik nüfus yoğunluğu kaçtır?
1. A)250 kişi/km²
2. B)50 kişi/km²
3. C)25 kişi/km²
4. D)500 kişi/km²
5. E)2.500 kişi/km²
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. Nüfus tarım alanına bölünür; sağlama olarak bulunan değer aritmetik yoğunluğu, yani 50'yi aşmalıdır (C10).
Soru 13 · Zor
Sözel bir haritada Karlıova'dan batıya, Karadeniz kıyısına koşut ama içeride bir yay çiziliyor ve yay üzerindeki bir kentte yeni okul binası planlanıyor. Planlamada ilk sorulması gereken soru hangisidir?
1. A)Kentin yaz yağışı ne kadardır?
2. B)Okul kıyıya kaç kilometre uzaklıktadır?
3. C)Zemin ve yapı depreme dayanıklı mıdır?
4. D)Çevrede hangi tarım ürünü yetişir?
5. E)Kentin denizden yüksekliği kaç metredir?
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Betimlenen yay Kuzey Anadolu Fay Hattı'dır, öteki sorular okulun yerini değil ayrıntısını ilgilendirir; C06 depremler ve C12 yerleşme bilgisi burada birleşir.
Soru 14 · Zor
İzohips kuralını bilen bir öğrenci, eş yükselti aralığı 50 m olan bir çizimde aralığı 100 m sayarak tepe yüksekliğini yanlış buluyor. Yanlış analizi tablosuna hangi tür yazılmalıdır?
1. A)Kavram karışıklığı
2. B)Görsel okuma hatası
3. C)Konum hatası
4. D)Neden-sonuç ters kurma
5. E)Ezber-ilişki kopukluğu
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. Kural biliniyor, çizimin aralığı yanlış okunmuş; hata okuma tarafındadır ve C04 izohips çalışmasıyla onarılır.
Soru 15 · Zor
Teke platosunda dolinleri ve dolin tabanlarında biriken kırmızı toprağı gören bir öğrenci, iki gözlemin ortak kaynağını aramaktadır. Ortak kaynak hangisidir?
1. A)Rüzgârın aşındırması
2. B)Buzulların taşıdığı malzeme
3. C)Volkanik küllerin birikmesi
4. D)Kalkerin suda kimyasal yolla çözünmesi
5. E)Akarsuyun kıyıda delta kurması
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. Dolin çözünmeyle açılır, terra rossa çözünmeden geriye kalan kil ve demirdir; C07 ve C08 bilgisi birleşir.

8Ustalık kapısı

5 soru, 5 dakika. 4 ya da 5 doğru yaptıysan sıradaki derse, «Son 30 gün planı» dersine geç. 3 ve altındaysan 3. ve 4. bölümü yeniden oku, sonra kapıyı bir kez daha çöz.

Soru 1 · Orta
Şeker fabrikalarının büyük kentlerden çok pancar ekim alanlarının içine kurulmasının başlıca nedeni hangisidir?
1. A)Pancarın sökümden sonra bekledikçe şekerinin azalması
2. B)Kentlerde şeker tüketiminin olmaması
3. C)Fabrikanın limana ihtiyaç duyması
4. D)Kırsalda enerjinin bedava olması
5. E)Ürünün taşınmasının kolay olması
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: A. Çabuk bozulan ham madde tesisi tarlaya çeker; C13 sanayi ve kuruluş faktörleri dersine dayanır.
Soru 2 · Orta
Bir hava basıncı haritasında doğuda yüksek, batıda alçak basınç merkezi gösteriliyorsa, aradaki alanda hava akımının genel yönü hangisidir?
1. A)Batıdan doğuya
2. B)Kuzeyden güneye
3. C)Doğudan batıya
4. D)Güneyden kuzeye
5. E)Hava hareketsiz kalır
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: C. Rüzgâr yüksek basınçtan alçak basınca doğru eser; C05 rüzgârlar dersinin temel kuralıdır.
Soru 3 · Zor
Dört yanı yükseltilerle çevrili bir çanakta kurulmuş bir kentte, açık ve durgun kış gecelerinin ertesi sabahında hava kirliliği artıyor. Bu artışı en iyi açıklayan hangisidir?
1. A)Rüzgârın kirli havayı kente taşıması
2. B)Yağışın havadaki tozu çoğaltması
3. C)Gündüz ısınmasının dumanı yere bastırması
4. D)Deniz etkisinin nemi artırması
5. E)Sıcaklık terselmesinin kirli havayı çanağın tabanında tutması
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: E. İnversiyonda soğuk hava altta kalır ve duman yükselemez; C17 çevre ve C04 yer şekli bilgisi birlikte gerekir.
Soru 4 · Zor
21 Haziran'da Sinop ile Antalya karşılaştırıldığında, Sinop'ta daha uzun olan hangisidir?
1. A)Gece süresi
2. B)Öğle vakti gölge boyunun kısalığı
3. C)Yerel saat farkı
4. D)Gündüz süresi
5. E)Güneş ışınlarının geliş açısı
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: D. Kuzey Yarım Küre yazında kuzeye gidildikçe gündüz uzar; Sinop daha kuzeydedir (C02 özel tarihler).
Soru 5 · Zor
Bir öğrencinin yanlış analizi tablosunda bir satır şöyle: «C17 çevre — beklenmez kökü olumlu okundu». Bu satırın «Yapılacak» sütununa en uygun giriş hangisidir?
1. A)Çevre sorunları modülünü baştan okumak
2. B)Sonraki denemede her olumsuz kökün altını çizip seçeneklere artı ve eksi koymak
3. C)Ötrofikasyon tanımını ezberlemek
4. D)Çevre sorularını denemede boş bırakmak
5. E)Bir hafta coğrafya çalışmayı bırakmak
Önce çöz, sonra cevabı açCevabı gizle
Cevap: B. Hata okuma tarafındadır; konu bilinmektedir ve onarım ölçülebilir bir yöntem adımıdır.

D — Derece Kampı

Modülün bütün dersleri bitince işaretle; modül 1, 3, 7 ve 21. günlerde YKS ana sayfasındaki tekrar listesine döner.