Çocuk, ergen, yetişkin ve yaşlı

Açılış sahnesi

Dede öleli üç ay oldu. Aynı evde üç kuşak yaşıyor: babaanne, anne ve iki çocuk. Kayıp hepsinin, ama her birinde başka bir yerden görünüyor.

Altı yaşındaki kız yeniden yatağını ıslatmaya başladı ve annesi odadan çıktığında ağlıyor. On yedi yaşındaki oğul odasından çıkmıyor, soru sorulduğunda tersleniyor, notları düştü. Kırk altı yaşındaki anne gece uyuyamıyor, işe gidip geliyor, "benim yıkılmaya vaktim yok" diyor. Yetmiş sekiz yaşındaki babaanne ise hiç ağlamadı; yalnızca dizlerinin ağrıdığını söylüyor, yemeğini yarım bırakıyor ve sabahları yataktan geç kalkıyor.

Aile hekimi babaannenin dizlerine ağrı kesici yazıyor. "Yaşlılık," diyor, "bu yaşta normal."

Bu derste ne olacak

Bu ders, terapinin uzmanlık alanlarını tanıtan bölümün ilk dersi. Uzmanlık alanlarının ilki, belki de en temeli, kişinin hayatın hangi döneminde olduğu.

İlk bölüm aynı güçlüğün farklı yaşlarda nasıl başka biçimlerde göründüğüne ve bu kişilerin terapiye nasıl, kimin eliyle ulaştığına bakıyor.

Usta katmanında iki tehlike ele alınıyor: yaşlılıktaki belirtilerin "yaşlılık" diye geçiştirilmesi ve bir yaş döneminden ötekine geçerken kişinin hizmetlerin arasında kaybolması. Her yaş grubuyla çalışmanın ayrı bir yetkinlik gerektirmesi de bu bölümde.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

S01-P03-D01'de tanımlanan Yaşam boyu gelişim yaklaşımı, gelişimin çocuklukla bitmediğini ve hayatın her döneminde kazanç ve kayıpların birlikte sürdüğünü anlatıyordu. Bu bakış klinik çalışmaya taşındığında bir soru doğuruyor: aynı güçlük farklı yaşlarda aynı biçimde mi görünüyor, aynı biçimde mi çalışılıyor?

Bu örneklerde yaş, bir güçlüğün nasıl göründüğünü, nasıl anlaşıldığını ve kişinin yardıma nasıl ulaştığını değiştiriyor.

Mekanizma

Aynı güçlük, farklı görünüm

Terapiye kim getiriyor?

Usta katmanı

"Bu yaşta normal"

S01-P03-D05'te tanımlanan Yaşçılık, kişilere yaşları nedeniyle farklı ve genellikle olumsuz davranılmasıydı. Klinik çalışmada yaşçılığın sık görülen ve sessiz bir biçimi, bir belirtinin yaşa bağlanıp incelenmemesi.

Dönemler arasında

Sınır ve güvenlik

Bu ders farklı yaş gruplarıyla çalışmanın genel ilkelerini tanıtıyor; herhangi bir yaş grubuyla terapi yürütme yetkisi vermiyor.

İleri yaştaki kişilerde ölüm ve intihar düşünceleri, çevre tarafından kimi zaman yaşlılığın doğal bir parçası sanılıyor ve sorulmuyor. Oysa bu düşünceler ciddiye alınması gereken bir işaret ve açıkça sorulmaları gerekiyor.

Çocuklarda ve ileri yaştaki kişilerde ihmal ve istismar işaretleri görüldüğünde, bulunulan ülkenin yasal bildirim ve koruma yollarına başvurmak gerekiyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Yaşa bağlı görünüm, aynı güçlüğün kişinin gelişim dönemine göre farklı belirtilerle ortaya çıkmasıdır.

Getiren ile gelen, terapiyi başlatan kişi ile terapiye gelen kişinin farklı olmasıdır; çalışmanın ilk işi gelen kişinin kendi derdini bulmaktır.

Yaşa yükleme, ileri yaştaki bir belirtinin incelenmeden "yaşlılık" diye açıklanmasıdır; Tanısal gölgelemenin yaşa bağlı biçimidir.

Hizmet geçiş boşluğu, bir yaş döneminden ötekine geçerken bakımın kesintiye uğramasıdır.

Yaş grubu yetkinliği, belirli bir yaş grubuyla çalışmanın gerektirdiği ayrı bilgi ve beceridir.

Aynı ev, aynı kayıp, dört farklı görünüm. Aile hekiminin "bu yaşta normal" dediği ağrıların altında, kırk sekiz yıllık bir evliliğin hiç ağlanmamış yası duruyordu.

Sonraki derse köprü

Bu derste ailenin her üyesi ayrı ayrı ele alındı: her birinin yaşına, görünümüne ve kapısına göre. Ama aile yalnızca yan yana duran bireylerden oluşmuyor; annenin yorgunluğu, oğulun sessizliği ve küçük kızın kaygısı birbirini etkiliyor.

S09-P01-D02 «Çift, aile ve grup» çalışmanın birimini değiştiriyor: tek bir kişiyle değil, bir çiftle, bir aileyle ya da bir grupla birlikte çalışmanın neler gerektirdiği ve bu alanların kendi uzmanlığı.