Formülasyonun yeni bilgiyle güncellenmesi

Açılış sahnesi

Üçüncü haftanın görüşmesinde danışan, geçen hafta bir tartışmadan sonra ilk kez aynı akşam konuştuğunu anlatıyor. Sessizlik iki gün değil, üç saat sürmüş.

Aynı görüşmenin sonunda, kapıdan çıkarken bir cümle daha ekliyor: "Aslında eskiden böyle değildim. Bu iki günlük susmalar işten çıktıktan sonra başladı."

İki yeni bilgi aynı saatte geliyor. Biri tek bir akşama ait, heyecan verici ve kırılgan. Öteki sessizce söylenmiş ama formülasyonun temel taşlarından birine, sessizliğin çocukluktan beri süren bir hamle olduğu okumasına dokunuyor. Dosyaya hangisinin, nasıl gireceği ertesi günkü toplantının konusu.

Bu derste ne olacak

İlk olarak yeni bir bilginin formülasyonun hangi parçasına dokunduğunun nasıl bulunduğu ele alınıyor; bilginin bazen bütün metni değil, tek bir bağlantıyı ilgilendirdiği gösteriliyor.

Ardından bilginin ağırlığı konuşuluyor: bir akşamlık sürprizle haftalardır tekrarlanan bir gözlemin formülasyonda aynı etkiyi yapmaması gerektiği.

Usta katmanında güncellemenin iki ters bozulması işleniyor: yeni bilgiyi eski okumaya yamayıp hiçbir şeyi değiştirmemek ve tek bir sürprizle her şeyi silip baştan yazmak. Son olarak, bir değişikliği izlenebilir kılan tarihli not tanıtılıyor.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Elindeki bir planı yeni bilgiyle düzeltmek gündelik hayatta sürekli yapılıyor ve iki biçimde bozuluyor: ya bilgi duyulmuyor ya da plan bir anda çöpe gidiyor.

Bu örneklerde ustalık bilgiyi almakta değil; bilginin neye dokunduğunu ve ne kadar ağır olduğunu görmekte.

Mekanizma

Bilginin dokunduğu parça

Bir formülasyon tek bir cümleden ibaret olmuyor; birbirine oklarla bağlanmış iddialardan oluşuyor. Yeni bir bilgi geldiğinde ilk soru "formülasyon doğru muydu" olmuyor. İlk soru şu: bu bilgi hangi oku sınıyor?

Bilginin ağırlığı

Her yeni bilgi aynı ağırlıkta gelmiyor. Ağırlığı birkaç şey belirliyor: bilginin kaç kez görüldüğü, kimden ve hangi koşulda geldiği, ve formülasyonun öteki parçalarıyla uyuşup uyuşmadığı. Danışanın kendi hayatına dair verdiği bir tarih, bir akşam gözlenen bir davranıştan daha sağlam bir dayanak olabilir; ama tek bir akşam, tekrar ettiğinde bir örüntüye dönüşebilir. Ağırlığı belirsiz bir bilgi için doğru hamle çoğu zaman bir karar değil, bir izleme planı.

Usta katmanı

Yamama

Yamamayı fark etmenin kısa bir sınaması var: yeni bilgiye getirilen açıklama, bilgi tersine gelseydi de kurulabilir miydi? Kurulabiliyorsa açıklama bilgiden bir şey öğrenmiyor, onu yalnız yerine yerleştiriyor.

Baştan yazma dürtüsü

Sürüm notu

Ortak vakanın dosyasına üçüncü haftanın sonunda iki satır düşülüyor. Birincisi bir parça düzeltmesi: sessizlik çocukluktan beri var, iki güne uzaması iş kaybıyla başladı; biyopsikososyal zincire ağırlık verildi, bağlanma okuması korundu. İkincisi tekil bir sürpriz: bir akşam sessizlik üç saat sürdü, partnerin yaklaşmasıyla birlikte; üç hafta izlenecek, sistemik bir soru olarak not edildi.

Sınır ve güvenlik

Bu ders bir formülasyonun ne sıklıkla güncelleneceğine dair bir kural koymuyor ve bir kayıt düzeni önermiyor; dosyada ne tutulacağı, kimin okuyacağı ve ne kadar saklanacağı çalışılan yerin kurallarına ve gizlilik ilkelerine bağlı.

Formülasyonu danışanla paylaşmak her zaman aynı etkiyi yapmıyor. Kendi güçlüğünün yazılı bir özetini okumak bazı kişiler için sarsıcı olabiliyor; ne zaman, ne kadarının ve nasıl paylaşılacağı ayrı bir yargı ve süpervizyonun konusu.

Yeni bilgi bir tehlike işareti taşıdığında, uykunun tümden kaybı, kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncesi ya da ani ve açıklanamayan bir bedensel değişim gibi, bu bilgi güncellemenin olağan temposunu beklemiyor. Böyle bir bilgi risk formülasyonuna gidiyor ve hemen ele alınıyor; bedensel bir değişimin ne olduğuna hekim bakıyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Parça düzeltmesi, yeni bilginin formülasyonun yalnız dokunduğu bağlantısını değiştirmesidir; bilgi hangi oku sınıyorsa o ok güncellenir, gerisi yerinde kalır.

Tekil sürpriz, formülasyonun beklemediği ama yalnız bir kez görülen gözlemdir; not edilir ve izlenir, formülasyonu tek başına yeniden yazmaz.

Yamama, çelişen bilgiyi okumayı değiştirmeden onun içine sığdırmaktır; her bilgiyle doğrulanan bir formülasyon artık hiçbir sonuçla yanlışlanamaz hâle gelir.

Baştan yazma dürtüsü, tek bir sürprizle formülasyonu bütünüyle bırakmaktır; sınanıp tutmuş bağlantılar da yeni bilgiyle birlikte atılır.

Sürüm notu, her değişikliğin tarihini, dayanağını, değiştirdiği parçayı ve bilerek bıraktığını kaydeder; formülasyonun neden bugünkü hâlinde olduğunu gösterir.

Bu programın vakası sekiz ders boyunca aynı altı maddeyle yürüdü. Madde listesi neredeyse hiç değişmedi; değişen, maddeler arasındaki okların sayısı, yönü ve her birinin ne kadar sınandığıydı.

Sonraki derse köprü

Bu programda psikodinamik, bilişsel, davranışsal ve öteki ekoller vakaya birer mercek olarak tutuldu: her biri aynı listeye kendi sorusunu sordu ve formülasyona bir okuma bıraktı. Hiçbirinin odada neyi değiştirmeye çalıştığı, nasıl çalıştığı ve kendi değişim kuramının ne dediği açılmadı.

S05-P01-D01 «Psikanalitik ve psikodinamik yaklaşımlar» bu açılmayan tarafa geçiyor. Mercek olarak kullanılan psikodinamik okuma orada bir yaklaşımın bütünü olarak ele alınıyor: insan davranışını nasıl açıkladığı, değişimin nasıl gerçekleştiğine dair varsayımı ve bu varsayımın görüşme odasında neye dönüştüğü.