Risk formülasyonu

Açılış sahnesi

Bir formülasyon masasında bir danışan için toplanmış altı ayrı etken duruyor: üçü risk yönünde, üçü koruyucu yönde. Bunlardan biri de, geçen iki derste görüldüğü gibi, aynı anda hem koruyucu hem sürdürücü.

Ekip bu altı etkeni bir araya getirip tek bir kelimeye varmak zorunda: düşük, orta ya da yüksek. Altı ayrı gözlem, üç kelimeden birine sıkışacak.

Bu sıkışma nasıl oluyor? Hangi etken diğerinden daha ağır basıyor, bu ağırlığı kim, hangi anda belirliyor, ve o ikili etken — hem koruyan hem süren — tek kelimeye varırken hangi tarafa oy veriyor?

Bu derste ne olacak

Önce risk kategorisi ile risk formülasyonu arasındaki fark kuruluyor. Sonra önceki iki derste aynı anda birden fazla rol taşıdığı gösterilen bir etkenin, tek bir kategoriye varılırken nasıl tek bir yöne zorlandığı ele alınıyor. Ardından birden çok etkeni birleştirirken her birine verilen ağırlığın çoğu kez yazılmadığı, bu yüzden aynı etken listesinin farklı kişilerce farklı bir kategoriye varabildiği, sonra da bir kez yazılan bir risk kategorisinin sonraki gözlemlerin nasıl okunacağını önceden biçimlendirebildiği gösteriliyor. Son iki başlık ise bir kategorik etiketin yalnızca yanlış olma ihtimalini değil, o etiketin kendisinin nasıl bir davranış ürettiğini soruyor ve bir risk formülasyonunun neden hiçbir zaman kapanmış bir karar değil, sürekli yeniden okunan bir metin olması gerektiğini gösteriyor.

Bu derste geçen kişilerin hiçbiri gerçek değildir; hepsi ders için yazılmış kurgusal örneklerdir ve hiçbir danışan kaydından alınmamıştır.

Sıfır noktası

Birden çok gözlemi tek bir kategoriye sığdırmak, klinik hiçbir bağlam gerekmeden görülebiliyor.

Üç örnekte de birden çok gözlem tek bir kategoriye sıkışıyor ve o kategori, kendi başına bir ağırlık kazanıp geride bıraktığı ayrıntıları gölgeliyor.

Mekanizma

Kategoriden formülasyona

Risk değerlendirmesinin temel kavramları daha önce kurulmuştu: Risk taraması (S02-P01-D04), Koruyucu etken ve bir kategorinin kişinin kaderi olmadığını söyleyen Risk kategorisi yanılgısı (ikisi de S03-P02-D01), kişiyle birlikte hazırlanan Güvenlik planı (S03-P02-D07). Bu ders o malzemenin bir formülasyon içinde nasıl birleştirildiğine bakıyor.

Kategori ile formülasyon arasındaki fark pratikte şöyle görünüyor. "Orta risk" yazan bir kayıt, bir sonraki görüşmede neye bakılacağını söylemiyor. "Tartışmalardan sonra iki gün kimseyle konuşmadığı dönemlerde umutsuzluk artıyor; bu dönemlerde partnerinin haberdar olması ve ertesi gün kısa bir telefon görüşmesi kararlaştırıldı" yazan bir kayıt, hem neyin izleneceğini hem kimin ne yapacağını söylüyor.

Çift yönlü etkenin indirgenmesi

Görünmeyen tartı

Bu tartının neden bu kadar önemli olduğunu alanın tutarlı bulgularından biri açıklıyor: bir kategori, ne kadar özenle kurulursa kurulsun, kimin ileride kendine zarar vereceğini iyi öngöremiyor. Kendine zarar veren kişilerin önemli bir kısmı daha önce düşük risk diye kaydedilmiş oluyor; yüksek risk diye kaydedilenlerin çoğunda ise beklenen olay hiç gerçekleşmiyor. Bu yüzden bir risk formülasyonunun asıl işi bir tahmin üretmek değil, o kişinin bugünkü ihtiyaçlarını, onu zorlayan ve tutan şeyleri görünür kılmak ve bunlara dayanarak bir güvenlik planı kurmak.

Yapışan risk etiketi

Usta katmanı

Etiketin ürettiği davranış

Ara formülasyon

Sınır ve güvenlik

Bu ders belirli bir risk değerlendirme aracının nasıl uygulanacağını, hangi soruların sorulacağını ya da bir güvenlik planının nasıl kurulacağını öğretmiyor; bunlar S03-P02 programının kendi dersleri ve ayrı bir eğitim, süpervizyon ve kurumsal yetki gerektiriyor.

Risk formülasyonu ile Risk taraması aynı şey değil ve biri ötekinin yerine geçmiyor. Biri — taraması — S02-P01-D04'ten beri bu akademide anlık ve açık bir soru olarak duruyor, hiç ertelenmeden sorulması gereken bir parça. Öteki — formülasyon — toplanan bilginin zaman içinde bir araya getirilip periyodik olarak gözden geçirildiği ayrı bir süreç. Bir risk formülasyonu hazırlanıyor olması, güncel bir tehlike işareti karşısında taramanın ertelenebileceği anlamına gelmiyor; işaret göründüğü an, formülasyonun hangi aşamada olduğuna bakılmadan ele alınıyor.

Kendini ya da bir başkasını güvende hissetmediğin bir durumdaysan eğitim içeriğiyle bekleme. Bulunduğun ülkenin acil hattına, en yakın acil servise ya da bir ruh sağlığı uzmanına başvur. Eğitim içeriği acil durumu yönetmez.

Kendin dene

Aklında kalsın

Risk formülasyonu, zarar ihtimalini artıran ve azaltan etkenlerin tek bir düzey kelimesine indirgenmeden bir açıklama olarak yazılmasıdır; çıktısı bir etiket değil, izlenecek işaretler ve kimin ne yapacağı.

Çift yönlü etkenin indirgenmesi, aynı anda iki karşıt rol taşıyan bir etkenin, genel bir risk kategorisine varılırken tek bir yönde sayılmak zorunda kalmasıdır; ikinci yön yazılı bir yerde kalmadıkça kayboluyor.

Görünmeyen tartı, birden çok etkeni birleştirirken her birine ne kadar ağırlık verildiğinin yazılmamasıdır; aynı liste, farklı ağırlıklarla farklı bir kategoriye varabiliyor.

Yapışan risk etiketi, bir kez yazılan bir kategorinin sonraki yeni gözlemlerin nasıl okunacağını önceden biçimlendirmesidir; aynı gözlem, taşıdığı etikete göre görmezden gelinebiliyor ya da büyütülebiliyor.

Etiketin ürettiği davranış, bir kategorinin yalnızca yanılabilir olması değil, kendisinin sonraki klinik davranışı — daha seyrek ya da daha kısıtlayıcı bir izlem — üretmesidir.

Ara formülasyon, bir risk formülasyonunun kapanmış bir yargı değil, bir sonraki gözden geçirmeye kadar geçerli bir ara okuma olarak tutulmasıdır.

Risk formülasyonu, altı ayrı gözlemi tek bir kelimeye sığdırma işiydi; bu dersin sorduğu şey o sığdırmanın nasıl yapıldığı ve neyin geride bırakıldığı — kelimenin kendisi değil.

Sonraki derse köprü

Bu derste risk ve koruyucu etkenlerin tek bir kategoriye nasıl sığdırıldığı, bu sığdırmada neyin göründüğü neyin kaybolduğu görüldü.

S07-P01-D05 «Bilişsel, davranışsal, psikodinamik ve sistemik formülasyon» aynı sorulara farklı bir açıdan yaklaşıyor: aynı sorun listesi, aynı etkenler, dört farklı kuramsal çerçeveden geçtiğinde nasıl dört farklı hikâyeye dönüşebiliyor.