Görüşmeyle toplanan söz ve ses kayıtları kişisel veridir: görüşülen kişiye neyin, nerede ve nasıl kullanılacağı anlatılır, yazılı izni alınır ve izin geri alınırsa söz kullanılmaz. Otobiyografik malzemede başka kişilerin hayatı da vardır; onların mahremiyeti gözetilir. Kendi travmasını sahneye taşıyan oyuncu gerektiğinde bir ruh sağlığı uzmanından destek alır. Derslerdeki Ardıçlı Sahne, Sarnıç Sokağı, Tınaz Ses ve kişileri kurgudur. Gerçek oyuncu, oyun ve film yalnız yayımlanmış kaynaklarından anılır; sahne metni ve film karesi kullanılmaz, okur sahneyi kendi baskısından açar. Beden ve ses egzersizleri ağrı, baş dönmesi ya da ses kısıklığında durdurulur; süren bir yakınma için hekime, duygusal zorlanma için bir ruh sağlığı uzmanına başvurulur.
Rolüne göre patika
Temel patika herkes içindir ve tek başına alınabilir. Tek kişilik gösteri patikası kendi gösterisini yazıp oynayacak oyuncuya, belgesel tiyatro patikası görüşmelerden bir oyun kuracak olana, oyuncu-yazar patikası kendi malzemesiyle sahneye çıkmak isteyen oyuncuya.
1 modül · 7 ders
Temel
Herkes için: tek kişilik gösterinin yapısı ve dayanıklılık. Tek başına alınabilir.
4 modül · 23 ders
Tek kişilik gösteri
Kendi gösterisini yazıp oynayacak oyuncu.
Tek kişilik gösteri: yapı ve dayanıklılık → Otobiyografik malzeme ve sınır → Tek kişide kalabalık → On beş dakikalık tek kişilik gösteri taslağı
4 modül · 26 ders
Belgesel tiyatro
Görüşmelerden bir oyun kuracak oyuncu.
Tek kişilik gösteri: yapı ve dayanıklılık → Belgesel ve verbatim tiyatro → Görüşme yapmak ve izin almak → Tek kişide kalabalık
6 modül · 36 ders
Oyuncu-yazar
Kendi malzemesiyle sahneye çıkmak isteyen oyuncu.
Tek kişilik gösteri: yapı ve dayanıklılık → Otobiyografik malzeme ve sınır → Belgesel ve verbatim tiyatro → Görüşme yapmak ve izin almak → Tek kişide kalabalık → On beş dakikalık tek kişilik gösteri taslağı
- Stand-up Akademisi: tek başına seyirciyle konuşmak ve kendi malzemesini yazmak — stand-up'ın sorusundan.
- Yeni Metin ve Yazarla Çalışmak Akademisi: yeni bir metni geliştirmek ve yazarla çalışmak — yeni metnin sorusundan.
- Karakter Yaratımı Akademisi: karakterin geçmişi, bedeni ve sesi — karakter yaratımının sorusundan.
- Burada sorulan: oyuncu sahnede tek başına, kendi hikâyesini ya da başkalarının gerçek sözünü, yapıyla, dayanıklılıkla ve sorumlulukla nasıl taşır?
Akademi boyunca çalışacağın şirket: Dört yer
Ardıçlı Sahne, doksan kişilik bir salonu olan, on beş yıllık bağımsız bir tiyatro topluluğudur; beş kişilik çekirdek kadrosuyla yılda iki yetişkin oyunu ve bir çocuk oyunu çıkarır, okullara turneye gider, ödenek başvurusu yazar. Sarnıç Sokağı, haftalık yayınlanan bir aile dizisidir; ikinci sezonunu çeker, set günü on iki saati bulur, metin çoğu zaman çekimden bir gece önce gelir. Tınaz Ses, iki kabinli bir dublaj ve seslendirme stüdyosudur; film, dizi, çizgi film dublajı, sesli kitap ve reklam seslendirmesi yapar. Ilgın on sekiz yaşında, bir yıl sonra konservatuvarların oyunculuk bölümü yetenek sınavlarına girmeye hazırlanıyor; okur Oyuncu Yolu'nu çoğu zaman onunla birlikte yürür.
Derya
Otuz yedi yaşında, Sarnıç Sokağı'nın başrol oyuncusu; on yıldır tiyatroda, üç yıldır dizide. Gece gelen sahneyi sabah sete kadar ezberlemenin bir yöntemini kurdu; tiyatroya dönmeyi her sezon sonunda yeniden düşünür.
Kemal Bey
Altmış üç yaşında, Sarnıç Sokağı'nda mahallenin bakkalını oynuyor; kırk yıldır sahnede ve sette, çoğu zaman yan rolde. Gençlere set dilini, işaretini bulmayı ve dinleyen yüzü o öğretir.
Ilgın
On sekiz yaşında, lise son sınıfta; konservatuvar yetenek sınavlarına hazırlanıyor. Okul tiyatrosunda oynadı, monoloğunu odasında aynaya karşı çalışıyor, ilk kaydını izleyince ne gördüğünü bilmediğini fark etti.
Haluk Bey
Altmış yedi yaşında, emekli tarih öğretmeni; iki yıl önce semtindeki amatör tiyatro topluluğuna katıldı. Ezberin eskisi kadar kolay gelmediğini söyler, provaya defteriyle gelir.
Cem
Otuz dört yaşında, Ardıçlı Sahne'nin oyuncusu ve hareket eğitmeni. Topluluğun ısınmasını o yürütür; sahne dövüşü koreografisini her temsilden önce yavaş hızda bir kez daha geçirtir.
Gülşen Hanım
Elli yaşında, Sarnıç Sokağı'nın oyuncu seçme (casting) yönetmeni. Günde yüzlerce self-tape izler; ilk on saniyede karar vermediğini, ama ilk on saniyede kayıt kalitesinin bir şey söylediğini anlatır.
Program
Bölüm I · Temel · 7 ders programda
Tek kişilik gösteri
Tek kişilik bir gösteri nasıl kurulur ve bir gece boyunca nasıl taşınır?
Bölüm II · Uygulama · 19 ders programda
Otobiyografi, belgesel ve görüşme
Kendi hayatı ve başkalarının gerçek sözü sahneye sorumlulukla nasıl taşınır ve görüşme nasıl yapılır?
Bölüm III · İleri · 6 ders programda
Tek kişide kalabalık
Tek bir oyuncu bir kalabalığı nasıl ayırarak ve tutarlı oynar?
Bölüm IV · Atölye · 4 ders programda
Atölye
On beş dakikalık tek kişilik gösteri taslağı
Bu bilgi ne kadar sağlam?
Derslerdeki her kanıt kartı aşağıdaki etiketlerden birini taşır. Tek kişilik ve belgesel tiyatronun geçmişi tarih kaynaklarından ve performans çalışmalarından, görüşme ve izin ilkeleri sözlü tarih standartlarından ve mevzuattan, teknikler meslek pratiğinden, oyuncu-yazarların deneyimleri oyuncu beyanı olarak gelir.
- Birincil metin
- Bir yöntem kurucusunun kendi kitabı ya da bir oyunun kendi metni: yöntemin ne önerdiğini, oyunda ne yazdığını gösterir. Bir yöntemin işe yaradığını kanıtlamaz; yalnız ne dediğini. Baskı ve çeviri, yıl ve sayfa verilir; sahne metninden alıntı kısa tutulur.
- Araştırma bulgusu
- Hakemli dergide yayımlanmış araştırma: oyuncunun ezberi, ses bilimi ve ses sağlığı, sahne kaygısı, oyunculuk eğitiminin etkisi, seyirci algısı. Çalışmanın türü, örneklemi ve neyi göstermediği söylenir; tek çalışma genel yasa gibi sunulmaz.
- Tarih kaynağı
- Bir dönemin oyunculuğunu, bir kurumu ya da bir geleneği belgeleyen tarih araştırması, arşiv belgesi ya da dönemin yayını. Yazar, yıl ve hangi belgeye dayandığı verilir; yaygın anlatı belgesiz tarih gibi yazılmaz.
- Kanun veya yönetmelik
- Oyuncunun işini düzenleyen kanun ya da yönetmeliğin kendi metni: 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun icracı sanatçı hakları, çalışma ve sigorta mevzuatı, çocuk çalıştırma kuralları. Bağlar; madde numarası ve güncel metniyle, kaynak kütüphanesinde okunduktan sonra verilir.
- Meslek standardı
- Bir meslek örgütünün, sendikanın ya da kurumun yayımladığı bağlayıcı kural ya da kılavuz: yakınlık koordinasyonu protokolü, sahne dövüşü güvenlik kuralı, seçme ve self-tape teknik koşulu. Yayımlayan ve yıl verilir; hangi ülkede ve kime bağlayıcı olduğu söylenir.
- Meslek pratiği
- Oyunculuk eğitmenlerinin ve okulların kitabı, alıştırma derlemesi, prova ve set alışkanlığı. İşin nasıl yapıldığını anlatır; işe yaradığını kanıtlamaz. Yazarı ve hangi deneyimden konuştuğu söylenir.
- Oyuncu beyanı
- Gerçek bir oyuncunun, yönetmenin ya da eğitmenin kendi çalışması üzerine yayımlanmış söyleşisi, anısı ya da konuşması — yalnız yayımlanmış kaynaktan, yılıyla. Bir kişinin deneyimini gösterir; genel kural göstermez.