İçeriğe geç

Komedi kursu · Ders 3 / 9

Yapı: vuruşlar, roller, zorunlu sahneler

110 sayfalık vuruş haritası, karakter ağı ve atlanamayacak sahneler.

Vuruş haritası

110 sayfalık bir uzun metrajda yaygın sayfa aralıkları. Bunlar ölçü değil başlangıç çizelgesidir; iyi senaryoların çoğu bilerek sapar.

  1. 1.Kör noktanın gösterilmesis. 1–6

    Karakterin kendini nasıl gördüğü ile gerçekte nasıl olduğu arasındaki mesafe, ilk sahnede bir eylemle gösterilir. Seyirci bu mesafeyi görür, karakter görmez; komedinin bütün motoru bu farktan çalışır.

  2. 2.Yüksek riskli arzus. 6–12

    Karakter bir şeyi deli gibi ister: bir terfi, bir sevgili, bir saygınlık, bir para. Arzu ne kadar büyük ve ciddi olursa, ona ulaşmak için yapılan saçmalıklar o kadar komik olur.

  3. 3.Zorunlu yolculuks. 12–18

    Dışarıdan gelen bir olay karakteri alışık olmadığı bir dünyaya fırlatır: bir köy, bir okul, bir aile toplantısı, bir başka cinsiyetin kıyafetleri. Komedi, karakterin kör noktasının bu yeni dünyada en çok acıtacağı yerde kurulur.

  4. 4.İlk yalan ya da yanlış adıms. 18–25

    Karakter sorunu kolay yoldan çözmek için küçük bir yalan söyler ya da bir kılığa girer. Birinci perde bu yalanın geri alınamayacağı anla kapanır; artık onu sürdürmek zorundadır.

  5. 5.Komplikasyonun büyümesis. 25–40

    Yalanı sürdürmek için yeni yalanlar gerekir; her biri bir öncekinden büyük ve daha fazla insanı içine alır. Komedinin ikinci perdesi, karakterin her çözüm girişiminin sorunu büyütmesidir.

  6. 6.Bilgi farkıyla oynanan sahnes. 40–50

    Seyircinin bildiği ama bazı karakterlerin bilmediği bir sırla kurulan sahne: yanlış anlamalar, iki anlamlı cümleler, kapı arkasında saklananlar. Komedinin en verimli sahneleri bilgi farkından doğar.

  7. 7.Orta nokta: yalanın kendi hayatıs. 50–58

    Yalan artık karakterin kontrolünden çıkar ve kendi başına büyümeye başlar: başkaları ona inanır, ona göre plan yapar, ondan bir şey ister. Karakter kendi kurduğu tuzağa hapsolur.

  8. 8.Neredeyse yakalanmas. 58–70

    Yalan birkaç kez açığa çıkmanın eşiğine gelir ve son anda kurtarılır. Her kurtarış bir sonraki yakalanmayı daha kaçınılmaz kılar; seyirci gerilimle güler.

  9. 9.Kaçınılmaz rezalets. 70–82

    Bütün ipler aynı yerde ve aynı anda birbirine dolanır: herkes bir araya gelir, bütün yalanlar çarpışır. Komedinin büyük toplu sahnesidir ve karakterin en çok korktuğu şey herkesin gözü önünde gerçekleşir.

  10. 10.Dipteki dürüstlüks. 82–90

    Maske düştükten sonra karakter ilk kez dürüst konuşur. Komedide bu an kısa ve çoğu zaman sessizdir; seyircinin güldüğü karaktere şefkat duyduğu yerdir.

  11. 11.Onarım ve son hamles. 90–100

    Karakter kör noktasını kabul etmiş olarak son bir hamle yapar: bu kez yalanla değil, kendisi olarak. Hamle çoğu zaman yine komiktir, ama artık karakterin lehine işler.

  12. 12.Düzenin yeniden kurulmasıs. 100–106

    Kimse gerçekten yok olmaz; topluluk yeniden bir araya gelir ve karakter yeni bir yere oturur. Komedinin sözleşmesi seyirciyi güvenli bir yere geri getirmektir.

  13. 13.Geri çağırma ile kapanışs. 106–110

    Açılışta kurulan bir şaka, bir söz ya da bir nesne finalde geri döner ve bu kez başka bir anlam taşır. Seyirci hem güler hem de karakterin ne kadar yol aldığını görür.

Bu haritayı Laboratuvar’da açSenaryo Laboratuvarı’nın yapı panosu bu vuruşlarla açılır; kendi sahne kartlarını vuruşlara yerleştirip sayfa konumlarını görürsün.

Karakter ağı

Türün sabit rolleri. Her rol bir işlev taşır; aynı kişi birden fazla rolü üstlenebilir.

  • Komik kahraman(Comic Hero)

    Kör noktası olan ve onu bilmeyen kişi. Bir şeyi deli gibi ister ve yanlış yöntemi inatla tekrarlar.

    Tuzak: Kendine gülmesi. Kahraman espri yapıyorsa seyircinin gülme işini elinden alır; durumunu ciddiye almalıdır.

  • Düz adam(Straight Man)

    Saçmalığın ortasında aklı başında kalan kişi. Seyircinin tepkisini sahnede verir ve kahramanın tuhaflığını görünür kılar.

    Tuzak: Sıkıcı olması. Düz adamın da bir sabır sınırı ve bir patlama anı olmalı.

  • Otorite(Authority)

    Kahramanın etkilemek ya da kandırmak zorunda olduğu güçlü kişi: patron, müdür, kayınpeder, polis.

    Tuzak: Yalnızca engel olması. Otoritenin de kendi kör noktası olduğunda ondan da güleriz.

  • Yoldaş(Sidekick)

    Kahramanın yalanına ortak olan, onu destekleyen ya da yanlışlıkla batıran kişi.

    Tuzak: Kahramanın kopyası olması. Yoldaşın kahramandan farklı bir komik enerjisi olmalı.

  • İnanan(The Believer)

    Yalana ya da kılığa tamamen inanan ve bu yüzden en komik yanlış anlamaları doğuran kişi.

    Tuzak: Aptal gösterilmesi. İnanan saf olabilir ama kendi mantığı içinde tutarlıdır.

  • Rakip(Rival)

    Kahramanın arzuladığı şeyi elinden almak üzere olan, her şeyi kahramandan daha iyi yapan kişi.

    Tuzak: Kötü olması. Rakip mükemmel ve sevimli olduğunda kahramanın kıskançlığı daha komik olur.

  • Aşk ilgisi(Love Interest)

    Kahramanın yalanından en çok etkilenecek kişi; maskenin düşmesinin duygusal bedelini taşır.

    Tuzak: Ödül olarak kalması. Aşk ilgisinin kendi isteği ve kendi kör noktası olmalı.

  • Topluluk(The Crowd)

    Kasaba, sınıf, aile, ofis: komik tiplerin bir arada yaşadığı ve büyük rezaletin seyircisi olan dünya.

    Tuzak: Alay konusu olması. Topluluk kahramanın kibrine karşı çoğu zaman haklı ve sıcak çıkmalıdır.

  • Tekrar eden figür(Running Gag)

    Her göründüğünde aynı şeyi yapan ya da söyleyen kişi; tekrar ettikçe daha komik olur ve finalde başka bir anlam kazanır.

    Tuzak: Bir kez kullanılıp bırakılması. Tekrar eden figür en az üç kez görünmeli ve son görünüşünde bir şeyi değiştirmeli.

Zorunlu sahneler (obligatory scenes)

İzleyicinin görmeden salonu tatminsiz terk edeceği sahneler. Kendi senaryonda hangilerinin bulunduğunu işaretle; işaretler yalnız bu tarayıcıda kalır.

Senaryonda 0 / 6 zorunlu sahne işaretli