M27-D06

Londra ve Zürih okulları

Jungcu analizin gelişimsel ve klasik okullarını karşılaştırır.

Psikanaliz Akademisi — M27, Jungcu analiz klinikte · 2.983 kelime · 16 örnek durum · 4 kanıt kartı · ≈ 14 dk okuma · 20 dk dinleme

Önce özete göz atDersin sonundaki özet, okumaya başlamadan önce yol haritası olarak.

Samuels'in 1985 sınıflaması Jung sonrası analitik psikolojiyi klasik, gelişimsel ve arketipsel eğilimlere ayırır; bu bir haritadır, kurum listesi sayılmaz.

Zürih çizgisi sembolü, amplifikasyonu ve bireyleşmeyi öne alır. Londra çizgisi Fordham'ın birincil kendilik ve açılma modeliyle bebekliğe, aktarıma ve daha sık seansa yöneldi.

Hillman'ın arketipsel psikolojisi imgeyi bir hedefe ya da bir çocukluk öyküsüne çevirmeden ayrıntısıyla yaşatmayı önerir.

Okullar bugün birbirine yaklaşıyor ve aralarındaki farkın sonuca etkisi ölçülmüş değil.

Açılış sahnesi

Uşak'ın Ulubey ilçesi, ilk sonbahar yağmurunun ertesi günü. Kanyona bakan bir köyde yaşlı bir kadın, iki halk bilimciyi tavan arasına çıkarıyor. Sevilay ile Ergün aynı hocadan ders almışlar; sonra biri batıda bir üniversitede, öteki başkentte çalışmaya başlamış. Yıllar sonra aynı derlemeye çıkmışlar.

Tavan arasında dut ağacından oyulmuş bir beşik duruyor. Baş tahtasında dalları kıvrılan bir ağaç, dallarda üç kuş.

Sevilay fotoğraf makinesini çıkarıyor, oymanın ölçüsünü alıyor. Defterine aynı ağacı daha önce nerelerde gördüğünü yazıyor: bir kilimin ortasında, bir mezar taşında, bir masal kitabının kapağında.

Ergün beşiğin önüne diz çökmüş, ayaklarına bakıyor. Sol kızak sağdakinden daha aşınmış. Kenarda çivi çakılarak onarılmış bir çatlak var, kulpa da solmuş bir bez parçası bağlı. Kadına beşiği kimin salladığını soruyor.

Kadın kaynanasını anlatıyor: yün eğirirken beşiği sol ayağıyla sallarmış. Bez parçasını ilk torun ateşlenince bağlamışlar, sonra kimse çözmemiş.

Dönüş yolunda iki halk bilimci defterlerine aynı beşiği yazıyor, ama ilk cümleleri farklı.

Bu derste ne olacak

Aynı rüyanın ya da tepsinin karşısında bir Jungcu analistin ağzından çıkan ilk soru, büyük ölçüde onun nerede yetiştiğine bağlı. Önce bölünmeye ad veren sınıflama ve kurumların tarihi, sonra Zürih'in sembol odaklı klasik çizgisine, Londra'nın bebeklik ve aktarım odaklı gelişimsel çizgisine, ve imgede kalmayı öneren arketipsel çizgi geliyor. Son bölüm üçünün aynı malzeme karşısında nasıl ayrıldığını ve bugün nasıl yakınlaştığını tartışıyor.

Sıfır noktası

Okulların üçü de Jung'un temel kavramlarını kullanır: arketip (M11-D02), kendilik (M11-D07), bireyleşme (M13-D01), amplifikasyon (M13-D04). Ayrılık bu kavramların hangisine ağırlık verildiğinde ve analistin seansta neye önce baktığındadır. Bilim tarihinde bir hocanın çevresinde biçimlenen topluluklar için kullanılan araştırma okulu kavramı (M14-D08) burada işe yarar: Londra ve Zürih, kurumları, eğitim analizleri ve süpervizyon zincirleriyle iki ayrı okul gibi işledi.

Mekanizma

Bir sınıflamanın doğuşu

Anima tartışmasından (M11-D06) tanıdığın Andrew Samuels, Jung and the Post-Jungians adlı 1985 kitabında Jung'un mirasçılarını üç eğilime ayırdı. Üç çizgi Jung'un son yıllarını anlatan derste yalnız adlarıyla geçmişti; Samuels'in haritası kısa sürede geleneğin ortak dili oldu.

Kurumların tarihi bu haritaya et ve kemik verir. Londra'da 1922'de kurulan Analitik Psikoloji Kulübü meraklıları bir araya getiriyordu; mesleki eğitim için 1946'da Analitik Psikoloji Derneği (Society of Analytical Psychology, SAP) kuruldu. Zürih'te ise C. G. Jung Enstitüsü, 24 Nisan 1948'de kâr amacı gütmeyen bir vakıf olarak kuruldu; yönetim kurulunu Jung ile birlikte C. A. Meier, Kurt Binswanger, Jolande Jacobi ve Liliane Frey-Rohn oluşturdu. Londra'daki gerilim 1970'lerin ortasında bir ayrılığa vardı: Gerhard Adler ve bazı meslektaşları SAP'tan ayrılarak Jungcu Analistler Derneği'ni (Association of Jungian Analysts, AJA) kurdu. Derneğin kendi tarih sayfası Adler'in kaygısını, gelişimsel temaların öne çıkarılıp ruhun aşkın yanının değersizleştirilmesi diye anlatır.

Kanıt kartı

Birleşik Krallık'ta Jungcu kurumlaşma, bir kulüpten başlayıp art arda bölünmelerle dört derneğe ulaştı · Kimde: Kulüpten 1990'lara uzanan kurumsal akışı derleyen bir Jungcu analistin dergi makalesi · Neye kıyasla: Tek bir merkezden yayılan, bölünmeyen bir eğitim yapısı · Sonuç: 1922'de kulüp, 1946'da SAP, 1951'de İngiliz Psikoterapistler Derneği; 1975–76'da AJA'nın SAP'tan, 1982'de Bağımsız Analitik Psikologlar Grubu'nun AJA'dan ayrılışı; 1986 Berlin kongresinden sonra dört derneği bir araya getirecek bir şemsiye grubunun doğuşu · Etiket: Tarihsel kayıt · Not: Casement, 1995; Journal of Analytical Psychology'deki özetten okundu. Tarihi yazan, olayların içinde yer almış bir analisttir; ayrılıkların kuramsal gerekçelerini değil kurumsal akışını verir.

Zürih: sembolün izinde

Samuels'in klasik dediği çizgi Jung'un kendi çalışma biçimine en yakın olanıdır. Merkezde bireyleşme süreci ve kendilik durur; rüya ve imge, kişisel geçmişin ötesinde kolektif bir anlam katmanına açılan malzeme olarak okunur. Marie-Louise von Franz'ın masal yorumları ve Jolande Jacobi'nin Jung'u sistemleştiren kitapları bu çizginin el kitapları oldu. Analist danışanın çağrışımını aldıktan sonra imgeyi mitlerdeki, masallardaki ve dinî metinlerdeki benzerleriyle genişletir. Çerçeve daha esnektir: seanslar seyrek olabilir, karşılıklı oturulur, analistin kişiliği ve diyalektik katılımı (M27-D01) yöntemin parçası sayılır.

Klinik vaka

Kuyunun dibinde ışık: Zürih'ten bir okuma. Bir trafik polisi, ikinci yılının ortasında bir rüya getiriyor: bir kuyuya ip merdivenle iniyor, dipte suyun yerinde sıcak bir ışık var. Zürih'te yetişmiş analist önce ondan kuyuyu anlatmasını istiyor; danışan bunun köydeki kuyuya benzemediğini, «hiç görmediğim bir kuyu» olduğunu söylüyor. Analistin aklına Grimm'in Frau Holle masalı geliyor: kuyuya düşen kız aşağıda yeşil bir çayıra uyanır. Masalı danışana ancak kendi çağrışımları tükenince, bir olasılık olarak anlatıyor. Danışan ışığın «aşağıda, kimsenin bakmadığı yerde» durmasına takılıyor ve hayatında hep yukarı, kalabalığa baktığını söylüyor. Analist ışığı kendiliğin bir imgesi olarak düşünüyor ama bunu adlandırmıyor; rüya dizisinde (M27-D03) bu motifin dönüp dönmeyeceğini izlemeyi seçiyor.

Analistin odasında benzerlikler imgeye yer açar; yalnız başına yapılan amplifikasyon ise insanı kendi hayatından uzaklaştırabilir.

Londra: bebeğin izinde

Londra'daki SAP, Michael Fordham'ın çevresinde başka bir yöne gitti. Fordham çocuk psikiyatrisiydi ve Jung'un yetişkinin ikinci yarısına ait gördüğü bireyleşmenin bebeklikte başladığını savundu. Bu iddia Jung'un az yazdığı bir alanı, çocukluğu, kuramın merkezine taşıyordu.

Fordham 1967'de aynı kavramı aktif imgelem tartışmasına da taşımıştı (M27-D04). Londra okulu Klein'ın iç nesneler kuramından (M16-D02) ve Winnicott'un anne-bebek ikilisinden (M16-D06) çok şey aldı. Seansın merkezine aktarım ve karşıaktarım geçti; seans sayısı haftada üç dörde çıktı ve divan odaya döndü (Wiener'in M27-D01'de okunan yazısı). Eğitimde bebek gözlemi önemli bir yer edindi.

Kanıt kartı

Fordham, Jung'un kendilik sözcüğünü birbiriyle bağdaşmayan anlamlarda kullandığını gösterdi ve bu çelişkiyi bebeklikten başlayan gelişimsel bir modelle çözmeye çalıştı · Kimde: Fordham'ın kendilik üzerine çalışmalarını yeniden inceleyen, birincil kendilik, açılma, yeniden bütünleşme, kendilik nesneleri ve bebeklikte bireyleşme kavramlarını özetleyen bir kuramsal makale · Neye kıyasla: Kendiliği bütünlük, arketip ya da nihai hedef olarak tanımlayan ve bu anlamlar arasında gidip gelen Jung metinleri · Sonuç: Yazar Fordham'ın Jung'dan ayrıldığı görünen noktaların gelişimsel yaklaşımla uzlaştırılabildiğini savunur ve modeli, bebekliğin ilk yılının sonunda belirginleşen merkezî bir düzen arketipi fikriyle genişletir · Etiket: Kuramsal görüş · Not: Urban, 2005; PubMed özetinden. Fordham'ın çizgisinde yetişmiş bir Londralı analistin yeniden okumasıdır; modelin bebek araştırmasıyla sınanması makalenin konusu sayılmaz.

Klinik vaka

Kuyunun dibinde ışık: Londra'dan bir okuma. Bir mahkeme stenografı, analistin iki haftalık tatilini duyurduğu seansın gecesinde bir kuyuya indiğini ve dipte bir ışık bulduğunu görüyor. Londra'da yetişmiş analistin dikkati önce zamanlamaya gidiyor: rüya bir ayrılık haberinin ardından geldi. Kuyuyu soruyor; danışan çocukluk evinin bahçesindeki kapalı kuyuyu, annesinin ona yaklaşmayı yasakladığını ve kendisinin kapağın aralığından içeri bakıp saatler geçirdiğini anlatıyor. Analist ışığı, terk edilen çocuğun karanlıkta kendine yaktığı bir avuntu olarak da, analistin yokluğunda danışanın kendinde bulduğu bir şey olarak da düşünüyor. Yorumu aktarıma bağlıyor: «Ben giderken sen aşağı iniyorsun ve orada bir ışık buluyorsun.» Danışan susuyor; seansın sonuna doğru ışığın «kimseye gösterilmemesi gerektiğini» söylüyor; analist bunu iki haftalık aradan önce çalışılacak bir tema olarak kaydediyor.

Klinik vaka

Pazartesi divanda. Haftada dört seans gelen bir vergi müfettişi hafta sonundan sonra divana uzanıyor, odanın soğuk olduğundan ve analistin iki dakika geç kapıyı açtığından yakınıyor, sonra susuyor. Analist içinde onu hemen yatıştırma, ısıtıcıyı açma isteği duyuyor. Danışanın annesinden duyduğu bir aile hikâyesini hatırlıyor: ilk aylarında annesi dokuma tezgâhına dönmek zorunda kalmış ve bebek uzun saatler komşuya bırakılmış. Analist bunu bir anı saymıyor, bir yeniden kurma olarak tutuyor; yine de Fordham'ın diliyle, uzanan bir açılmanın karşılık bulamadığı bir ritmin hafta sonu aralığında yeniden yaşandığını düşünüyor. Isıtıcıyı açmak yerine «hafta sonu boyunca kimse kapıyı açmadı gibi geliyor» diyor. Danışan önce öfkeleniyor, sonra seansın sonuna doğru ilk kez sesi titreyerek konuşuyor.

Üçüncü yol: imgede kalmak

Zürih'te yetişmiş James Hillman 1970'te Spring dergisinde «arketipsel» sıfatını neden seçtiğini anlatan bir yazı yayımladı; 1972'de Yale'deki Terry derslerine dayanan Re-Visioning Psychology 1975'te çıktı. Hillman hem klasik çizginin imgeyi kendilik ve bireyleşme gibi büyük bir hedefe bağlamasına hem de gelişimsel çizginin imgeyi çocukluk öyküsüne indirmesine itiraz etti. Onun çizgisinde sık tekrarlanan ilke, kendi deyişinin özetiyle, imgeye bağlı kalmaktır: imgeyi başka bir şeye çevirmeden betimlemek, ayrıntısıyla yaşatmak.

Usta katmanı

Okullar arasındaki çizgi bugün kâğıt üzerinde olduğundan daha ince. Uluslararası çatı kuruluşu IAAP farklı eğilimlerden gelen dernekleri bir arada barındırıyor; birçok enstitünün eğitiminde amplifikasyon da aktarım çalışması da yer alıyor. Aktarımın Jung'daki yeri ile Freudçu okumayla karşılaştırması (Colman ve Astor üzerinden M27-D02) zaten okullar arasındaki sınırın düşünüldüğünden dar olabileceğini gösteriyordu. Bir okulun dili kitaptan çok yıllara yayılan eğitim analizinden ve süpervizyondan öğrenilir; bu ders yalnız haritasını çiziyor.

Kanıt kartı

Klasik ve gelişimsel okullar arasındaki bölünme, epistemolojileri ve nedensellik anlayışlarıyla ayrılır; Aristoteles'in dört neden kuramı ikisini bir bireyleşme açıklamasında birleştirebilir · Kimde: Bölünmenin etkilerini ve kaynağını tartışan bir kuramsal makale · Neye kıyasla: Bölünmeyi kişisel ve kurumsal çekişmelerle açıklayan yaygın anlatı · Sonuç: Yazar gelişimsel çizginin daha çok belirlenimciliği, klasik çizginin daha çok erekselliği savunduğunu, birinin yorumsamacı, ötekinin aşkın bir fenomenolojiye yaslandığını öne sürer ; dört nedeni bir oluş kuramı gibi okuyunca iki okulun aynı bireyleşme anlatısına sığdığını savunur · Etiket: Kuramsal görüş · Not: Horne, 2002; derginin Crossref'teki özetinden. Felsefi bir uzlaştırma önerisidir; bunun klinik pratiği değiştirip değiştirmediği ölçülmedi.

Kanıt kartı

Jungcu topluluktaki klinik ve eğitim çatışmalarını anlamak için Samuels'in kategorileri yetersiz kalabilir; çatışmanın derininde kutsalın deneyimine verilen yer yatıyor olabilir · Kimde: Los Angeles'taki Jung enstitüsünden bir analistin, Martin Buber ile Jung arasındaki tartışmayı adaylık eğitimi ve klinik pratik üzerindeki gerilimlere uyguladığı makale · Neye kıyasla: Bölünmeyi Freud-Jung ayrılığının ya da Jung sonrası okul kategorilerinin sürmesi olarak okuyan bakış · Sonuç: Yazar nesne ilişkileri, aktarım, tarafsızlık ve sınırlar üzerindeki teknik tartışmaların kutsal deneyimine klinikte yer açılıp açılmadığı sorusunu örttüğünü savunur ; ona göre klinik malzemeye diyalogcu bir yaklaşım daha verimlidir · Etiket: Uzman görüşü · Not: Stephens, 2001; PubMed'deki özetten. Tek bir yazarın yorumudur ve önerdiği diyalog yaklaşımının eğitimdeki etkisi sınanmadı.

Klinik vaka

Ortak sunumda anlaşmazlık. Bir vaka konferansında Zürih ve Londra eğitimli iki analist, birlikte sundukları bir vakada aynı noktada ayrılıyor: danışan analistine bir bilge gibi hayranlık duyuyor. Biri bunu danışanın kendi iç şifacı imgesini analiste yansıtması olarak okuyor ve imgenin danışana geri dönmesini bekliyor. Öteki aynı hayranlıkta idealleştirici bir aktarım ve erken bir hayal kırıklığına karşı bir savunma görüyor. Oturum başkanı bir kazanan seçmiyor; ikisine de hangi gözlemin fikirlerini değiştireceğini soruyor. Biri danışanın hayal kırıklığında imgenin içeriden sürüp sürmeyeceğine, öteki öfkenin nasıl biçimleneceğine bakmayı öneriyor. Analist sonraki üç ayı bu iki gözlemle izliyor ve anlaşmazlık bir araştırma sorusuna dönüşüyor.

Yaygın yanlış"Zürih okulu aktarımı önemsemez."

Doğrusu

Jung aktarıma uzun bir metin ayırdı (M27-D02) ve klasik çizgi de aktarımla çalışır. Ayrım aktarımın varlığında değil ağırlığında ve biçimindedir: klasik çizgi aktarımı daha çok arketipsel imgelerin taşıyıcısı olarak, gelişimsel çizgi ise erken ilişkinin seanstaki tekrarı olarak okur.

Yaygın yanlış"Londra okulu Jung'u bırakıp Klein'cı oldu."

Doğrusu

Fordham Klein'dan ve Winnicott'tan beslendi, ama kuramının merkezine Jung'un kendilik kavramını koydu ve onu bebekliğe taşıdı. Gelişimsel çizgi kendini Jungcu olarak tanımlamayı sürdürdü.

Yaygın yanlış"Bir analistin hangi okuldan geldiğini bilirsen seansın nasıl geçeceğini bilirsin."

Doğrusu

Okul etiketleri eğilim gösterir. Aynı enstitüden çıkan analistler arasında çerçeve, seans sıklığı ve yorum biçimi geniş ölçüde değişir; birçok analist kariyeri boyunca başka eğilimlerden de yararlanır.

Kanıtın sınırı

Bu dersteki ayrımların hemen tamamı kuramsal yazılara, kurumsal tarihlere ve analistlerin kendi vaka anlatılarına dayanıyor. Samuels'in haritası betimleyicidir; bir analistin hangi okula yakın olduğunu güvenilir biçimde ölçen bir araç, okulları sonuç bakımından karşılaştıran kontrollü bir çalışma da yayımlanmış yazında görünmüyor. Farkın iyileşmeye etkisi bu yüzden bilinmiyor. Fordham'ın birincil kendilik ve açılma kavramları bebek gözlemine yaslanır, ama bebek araştırmasının (M19-D06) bulgularıyla sistemli bir sınaması yapılmadı. Hillman'ın yaklaşımı ölçüm iddiası taşımaz ve bu bakımdan başka bir ölçütle değerlendirilmesi gerekir. Kurumsal tarih de büyük ölçüde iki Avrupa şehrinden yazıldı; Brezilya'daki, Japonya'daki ya da Türkiye'deki Jungcu analistlerin pratiği bu üçlü haritaya sığıyor mu, bu da sınanmış bir soru sayılmaz.

Kendin dene

Bir anıya iki kapıdan girmek. Çocukluğundan aklında kalmış bir oyunu seç: saklambaç, bir oyuncakla kurduğun dünya, bir bahçede tek başına geçen bir öğleden sonra. Bir kâğıda önce şu soruyu yaz ve altına iki satır not düş: bu oyunun imgesi bende neyi temsil ediyor olabilir? Sonra ikinci soruyu yaz ve yine iki satır not düş: bu oyun, o zamanki hangi ilişkimi gösteriyor, yanımda kim vardı ya da kim yoktu? Notları bir gün beklet, sonra yeniden oku ve hangi sorunun sana daha canlı geldiğine bak; amaç bakışının nereye kolayca gittiğini görmek, kendine bir okul seçmek gerekmiyor. Anı beklenmedik bir ağırlıkla geri gelirse kâğıdı katla, ayağa kalkıp odada bir tur at ve o ağırlığı ancak bir klinisyenle yüz yüze otururken yeniden açmayı düşün.

Aklında kalsın

Samuels'in 1985 sınıflaması Jung sonrası analitik psikolojiyi klasik, gelişimsel ve arketipsel eğilimlere ayırır; bu bir haritadır, kurum listesi sayılmaz.

Zürih çizgisi sembolü, amplifikasyonu ve bireyleşmeyi öne alır. Londra çizgisi Fordham'ın birincil kendilik ve açılma modeliyle bebekliğe, aktarıma ve daha sık seansa yöneldi.

Hillman'ın arketipsel psikolojisi imgeyi bir hedefe ya da bir çocukluk öyküsüne çevirmeden ayrıntısıyla yaşatmayı önerir.

Okullar bugün birbirine yaklaşıyor ve aralarındaki farkın sonuca etkisi ölçülmüş değil.

Sonraki derse köprü

Okulların kavgası çoğunlukla analistlerin kendi gözlemleriyle yürüdü. Sorulmadan kalan soru basit: Jungcu terapi, hangi okulun elinde olursa olsun, danışana gerçekten yardım ediyor mu ve bunu kim, hangi ölçüyle gösterdi? Bollingen ve Eranos dersindeki (M10-D08) Roesler derlemesi bu soruya bir kapı aralamıştı. M27-D07, Jungcu terapinin kanıtını sonuç araştırmalarının kendisinden okuyacak ve bu araştırmaların neyi ölçemediğini de tartacak.

Anlamadığın bir yer mi var?

Mentor yalnız bu dersin metnine dayanarak cevap verir. Metinde geçmeyen bir şey sorarsan uydurmaz, geçmediğini söyler.