Beşinci proje sıfırdan değil var olan bir yapıdan başlar: 1930’larda yapılmış, yıllardır boş duran bir tütün deposu bir mahalle kültür merkezine dönüşecektir. Tasarımcı artık ne koruyacağına, neyi değiştireceğine ve yeni ile eskiyi nasıl yan yana koyacağına karar verir. Bu modül yeniden kullanımın tasarım sürecini rölöveden yeni programa kadar yürütür.
Bu modülün sonunda
- Var olan bir yapının değerini ve kapasitesini rölöve ve gözlemle belgeler.
- Yeni bir programı var olan bir yapının taşıyıcı ve mekânsal düzenine yerleştirir.
- Yeni ve eski arasındaki ilişkiyi bir müdahale ilkesiyle gerekçelendirir.
Dersler
- M06-D01Var olanı okumakProgramda
Depo yapısının taşıyıcı sistemini, ışığını, malzemesini ve bozulmalarını bir saha gözlemiyle belgeler.
Dayanak: Usta görüşü: Brand (1994); Burns, «Recording Historic Structures» (1989)
Mimarlık Akademisi’nde: M03-D06
- M06-D02Neyi korumalıProgramda
Yapının hangi öğelerinin değer taşıdığını tarihî, mekânsal ve toplumsal değer başlıkları altında belirler ve korunacakları işaretler.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: ICOMOS, «Burra Charter» (2013), kültürel önem kavramı
- M06-D03Yeni program, eski kabukProgramda
Kültür merkezinin programını deponun açıklıklarına ve kat yüksekliklerine yerleştirir ve programın kabuğa uymadığı yerleri gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Plevoets ve Van Cleempoel, «Adaptive Reuse of the Built Heritage» (2019)
- M06-D04Yeni ile eski: müdahale ilkesiProgramda
Yeni eklemenin eskiyle ilişkisini ayırt edilebilirlik, geri alınabilirlik ve uyum ilkeleriyle kurar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Venedik Tüzüğü (1964), madde 12
Mimarlık Akademisi’nde: M05-D05
- M06-D05Taşıyıcı ve depremProgramda
Deponun taşıyıcı sisteminin yeni yüklere ve depreme uygunluğunu mühendisle konuşulacak sorular olarak listeler ve güçlendirmenin mekâna etkisini gösterir.
Dayanak: Mevzuat: Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018, mevcut binalar bölümü (bölüm yazımda doğrulanır)
- M06-D06Enerji ve konforProgramda
Eski bir yapının ısı yalıtımını ve havalandırmasını iyileştirirken malzemenin nefes alma özelliğini koruyan kararlar verir.
Dayanak: Usta görüşü: tarihî yapılarda enerji iyileştirmesi üzerine kaynaklar (Historic England rehberleri; kaynak yazımda seçilir)
- M06-D07Mahalle ile kurmakProgramda
Kültür merkezinin programını mahalle sakinleriyle bir katılım toplantısında sınar ve toplantıdan çıkan değişikliği projeye işler.
Dayanak: Usta görüşü: katılımcı tasarım kaynakları (kaynak yazımda seçilir)
- M06-D08Yeniden kullanım jürisiProgramda
Projeyi önce ve sonra çizimleriyle, korunan ve değişen öğeleri açıkça gösteren bir sunumla jüriye çıkar.
Dayanak: Usta görüşü: Anthony (1991)