Perspektif gözün gördüğünü, aksonometri yapının kendisini gösterir; ikisi de bir yapıyı üç boyutta anlatmanın kurallı yoludur. Bu modül bir ve iki kaçış noktalı perspektifi, ölçülü perspektif kurulumunu ve aksonometri türlerini elle kurmayı öğretir; bilgisayarın hazır verdiği görüntünün hangi kararlarla kurulduğunu bilmek, onu da doğru kullanmanın koşuludur.
Bu modülün sonunda
- Bir iç mekânı bir kaçış noktalı, bir dış mekânı iki kaçış noktalı perspektifle elle kurar.
- Bir yapıyı izometrik ve plan oblik aksonometriyle çizer ve aralarındaki farkı açıklar.
- Göz yüksekliği ve bakış noktası seçiminin bir mekânın algısını nasıl değiştirdiğini gösterir.
Dersler
- M03-D01Perspektifin geometrisiYayında
Resim düzlemi, ufuk çizgisi, bakış noktası ve kaçış noktası kavramlarını bir şemada gösterir ve perspektifin neden mesafeyle küçüldüğünü açıklar.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: Alberti c.1435 benzer üçgen, görünen boy ∝ 1/uzaklık (Wikipedia «Perspective (graphical)», ikincil); Tartışmalı: Brunelleschi anlatısı; Erken bulgu: Vishwanath vd. (2005), Cooper vd. (2012) — yanlış yerden bakılan resim, geniş açı çarpıklığı; Alberti ve Montague okunmadı
Mimarlık Akademisi’nde: M03-D05
- M03-D02Bir kaçış noktalı iç mekânYayında
Ölçüleri bilinen bir odanın bir kaçış noktalı perspektifini plan ve kesitten kurar ve mobilyayı doğru derinlikte yerleştirir.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: tek kaçış noktası = göz noktası, ufuk = göz yüksekliği, merkezden uzakta çarpıklık (Wikipedia «Vanishing point», «Perspective (graphical)», ikincil); Tekrarlanmış bulgu: Creem-Regehr vd. (2023, 2005) — sanal ortamda uzaklık eksik kestirilir; Montague ve Ching okunmadı
- M03-D03İki kaçış noktalı dış mekânYayında
Bir yapının köşesinden iki kaçış noktalı perspektifini kurar ve kaçış noktalarının birbirine yakınlığının görüntüyü nasıl bozduğunu gösterir.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: kaçış noktası = gözden paralel çizginin resim düzlemini kestiği yer, yer düzlemi için ufuk (Wikipedia «Vanishing point», ikincil); Belgelenmiş olgu: uzama (geniş açı) çarpıklığı (Wikipedia «Perspective distortion»); Montague okunmadı
- M03-D04Göz yüksekliği ve bakışProgramda
Aynı mekânı oturan bir çocuğun, ayakta bir yetişkinin ve tekerlekli sandalye kullanan birinin göz yüksekliğinden kurar ve bakışın mekânı nasıl değiştirdiğini adlandırır.
Dayanak: Belgelenmiş olgu: oturan ve ayakta göz yükseklikleri (Panero ve Zelnik 1979)
Mimarlık Akademisi’nde: M02-D01
- M03-D05Aksonometri türleriProgramda
İzometrik, dimetrik ve plan oblik aksonometriyi ayırır ve hangisinin hangi soruya (yerleşim, kütle, iç mekân) uygun olduğunu açıklar.
Dayanak: Usta görüşü: Ching (1975), paralel çizimler; Belgelenmiş olgu: Choisy, «Histoire de l’architecture» (1899) aksonometrileri
Mimarlık Akademisi’nde: M03-D05
- M03-D06Patlatılmış ve kesitli aksonometriProgramda
Bir yapıyı katmanlarına ayıran patlatılmış bir aksonometri ve iç mekânı açan kesitli bir aksonometri çizer.
Dayanak: Usta görüşü: Ching (1975); Belgelenmiş olgu: De Stijl aksonometrileri (van Doesburg ve van Eesteren 1923)
- M03-D07Perspektifte gölge ve ışıkProgramda
Bir perspektife güneş yönüne göre gölge düşürür ve gölgenin derinliği ve saati nasıl anlattığını gösterir.
Dayanak: Usta görüşü: Montague (1985), gölge kurulumu; Baxandall, «Shadows and Enlightenment» (1995)
- M03-D08Hızlı perspektif: elde eskizProgramda
Kurallı perspektifi bilerek hızlı bir el perspektifi çizer ve gözle tahmin edilen oranları ölçülü kurulumla karşılaştırır.
Dayanak: Erken bulgu: Goldschmidt (1991), «The dialectics of sketching», Creativity Research Journal