Kırk yaşından önce yumurtalık işlevinin durması, doğal menopozdan farklı bir klinik durumdur: hormon desteği çoğu zaman belirti için değil uzun vadeli sağlık için verilir. Bu modül tanı ölçütlerini, nedenlerin araştırılmasını, hormon desteğinin menopoz tedavisinden farkını, doğurganlığı ve uzun izlemi anlatır. Tanının yarattığı psikososyal yük klinik bakımın parçasıdır.
Uzman izi. Hekim, ebe, hemşire, eczacı, diyetisyen, fizyoterapist, egzersiz uzmanı ve psikolog için: öykü ve risk değerlendirmesi, ortak karar, hormon tedavisinin farmakolojisi ve riskleri, hormon dışı yönetim, kemik ve kalp, erken yumurtalık yetmezliği, destek meslekleri ve vaka atölyesi. Mesleki eğitimin ve kılavuzların yerini tutmaz.
Bu modülün sonunda
- Primer yumurtalık yetmezliği tanısını kılavuz ölçütleriyle koyar.
- Nedenleri araştırırken hangi testlerin ne zaman isteneceğini sıralar.
- Bu hastalarda hormon desteğinin neden doğal menopoz yaşına kadar önerildiğini açıklar.
- Doğurganlık seçenekleri ve psikososyal destek için yönlendirme yapar.
Dersler
- M27-D01Tanı ölçütleriProgramda
Primer yumurtalık yetmezliği tanısının adet kesilmesi ve yükselmiş FSH ile nasıl konduğunu güncel kılavuza göre açıklar ve tek ölçümün ne zaman yettiğini, tekrarın ya da AMH’nin ne zaman gerektiğini ayırt eder.
- M27-D02Nedenler ve araştırmaProgramda
Genetik, otoimmün, iyatrojenik ve açıklanamayan nedenleri sınıflar ve karyotip, kırılgan X ön mutasyonu ve otoimmün taramanın neden istendiğini açıklar.
- M27-D03Hormon desteği neden farklıdırProgramda
Primer yumurtalık yetmezliğinde hormon desteğinin bir risk değil eksik hormonun yerine konması olarak değerlendirildiğini açıklar ve doğal menopoz yaşına kadar sürdürme önerisinin gerekçesini söyler.
- M27-D04DoğurganlıkProgramda
Primer yumurtalık yetmezliğinde kendiliğinden gebelik olasılığının tamamen kaybolmadığını açıklar ve yumurta bağışı dâhil doğurganlık seçenekleri için yönlendirme yapar.
- M27-D05Uzun vadeli izlemProgramda
Kemik, kalp-damar ve bilişsel sağlık için primer yumurtalık yetmezliği olan hastaya yönelik uzun vadeli bir izlem planı kurar.
- M27-D06Psikososyal destekProgramda
Erken tanının yarattığı yas, kimlik ve ilişki sorunlarını tanır ve hastayı akran desteği ve psikolojik destek kaynaklarına yönlendirir.